NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC KHU VỰC 8: Nhiều thiếu sót trong thanh tra, giám sát

Báo cáo, kết luận thanh tra chưa làm rõ tính chất, mức độ vi phạm

Ngày 25-9-2026, Thanh tra NHNN ban hành Thông báo số 3135/TB-TTNH2 về kết luận thanh tra NHNN chi nhánh Khu vực 8, trên cơ sở Kết luận thanh tra số 53/KL-TTNH2 ngày 18-9-2026.

NHNN Khu vực 8 được thành lập theo Quyết định số 308/QĐ-NHNN ngày 24-2-2025 của Thống đốc NHNN, trên cơ sở hợp nhất NHNN chi nhánh các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Bình. Đơn vị thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hoạt động ngân hàng và ngoại hối trên địa bàn từ ngày 1-3-2025.

Từ ngày 1-7-2025, địa bàn quản lý của NHNN Khu vực 8 được điều chỉnh do thay đổi địa giới hành chính cấp tỉnh. Theo thông tin tại kết luận thanh tra, đơn vị có trụ sở khu vực đặt tại Hà Tĩnh, ba đơn vị vệ tinh và bảy phòng chuyên môn, nghiệp vụ.

Trong thời kỳ thanh tra, từ ngày 1-3-2025 đến ngày 31-3-2026, NHNN Khu vực 8 đã triển khai công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm pháp luật đối với các đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý theo quy định, phân công, ủy quyền của Thống đốc NHNN. Đơn vị đồng thời thực hiện các nhiệm vụ về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, tội phạm; tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Tuy nhiên, kết quả thanh tra của cơ quan thanh tra cấp trên đã chỉ ra những hạn chế trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tại NHNN Khu vực 8. Đáng chú ý, việc triển khai một số đoàn thanh tra chưa bảo đảm đầy đủ trình tự, thủ tục tiến hành cuộc thanh tra. Báo cáo kết quả thanh tra, kết luận thanh tra chưa xác định rõ tính chất, mức độ, hậu quả và nguyên nhân của hành vi vi phạm pháp luật. Đây là những nội dung cần được quan tâm bởi chất lượng của một cuộc thanh tra không chỉ được thể hiện ở việc phát hiện vấn đề, mà còn ở khả năng đánh giá đầy đủ bản chất vụ việc, xác định căn cứ pháp lý và làm rõ những nội dung cần xử lý, khắc phục.

Việc báo cáo kết quả thanh tra, kết luận thanh tra chưa làm rõ các yếu tố nêu trên có thể ảnh hưởng đến tính đầy đủ của quá trình đánh giá và cơ sở đề xuất biện pháp xử lý. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải rà soát, hoàn thiện nội dung kết luận theo đúng quy định, bảo đảm các nhận định và kiến nghị có căn cứ, phù hợp với tính chất của vụ việc được phát hiện.

Cùng với đó, Thanh tra NHNN xác định nhật ký đoàn thanh tra chưa được ghi chép đầy đủ theo quy định tại Luật Thanh tra năm 2022, Luật Thanh tra năm 2025, Nghị định số 43/2023/NĐ-CP, Nghị định số 216/2025/NĐ-CP và Thông tư số 08/2024/TT-TTCP. Nhật ký thanh tra là tài liệu ghi nhận quá trình thực hiện nhiệm vụ của đoàn thanh tra. Việc ghi chép đầy đủ, đúng quy định góp phần bảo đảm công tác quản lý, theo dõi tiến độ, nội dung công việc và kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của các thành viên đoàn thanh tra. Do đó, những hạn chế trong việc tuân thủ trình tự, thủ tục và ghi chép nhật ký đoàn thanh tra cần được chấn chỉnh, khắc phục. Đây không chỉ là yêu cầu về hoàn thiện hồ sơ mà còn liên quan đến tính chặt chẽ, minh bạch và khả năng kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện hoạt động thanh tra.

Số liệu vốn điều lệ chưa thống nhất, báo cáo giám sát còn thiếu nội dung

Việc chỉ ra những hạn chế trong hoạt động thanh tra, Thanh tra NHNN còn xác định một số tồn tại trong công tác giám sát ngân hàng tại NHNN Khu vực 8. Theo Thông báo số 3135/TB-TTNH2, nội dung một số báo cáo giám sát an toàn vi mô về rà soát quy định nội bộ chưa đầy đủ; số liệu về vốn điều lệ chưa thống nhất. Trong hoạt động giám sát ngân hàng, thông tin về vốn điều lệ là một trong những dữ liệu quan trọng phục vụ việc đánh giá tổ chức tín dụng. Vì vậy, việc số liệu chưa thống nhất trong báo cáo giám sát đặt ra yêu cầu kiểm tra, đối chiếu nguồn thông tin, thời điểm cập nhật và quá trình tổng hợp dữ liệu, bảo đảm tính chính xác, nhất quán của báo cáo.

Bên cạnh đó, nội dung rà soát quy định nội bộ chưa đầy đủ cũng là vấn đề cần được khắc phục. Việc rà soát này góp phần phục vụ đánh giá khuôn khổ quy định nội bộ của tổ chức tín dụng và việc tuân thủ các yêu cầu có liên quan. Khi nội dung báo cáo chưa đầy đủ, chất lượng tổng hợp, đánh giá thông tin giám sát cần được rà soát để bảo đảm đáp ứng yêu cầu quản lý.

Một nhóm tồn tại khác liên quan đến trình tự, thủ tục giám sát. Cụ thể, quyết định thành lập tổ công tác chưa đầy đủ căn cứ pháp lý; thông báo gửi đối tượng giám sát chưa bảo đảm thời hạn theo quy định tại Khoản 2, Điều 20, Thông tư số 08/2022/TT-NHNN. Biên bản làm việc còn thiếu thông tin theo Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư này. Đáng chú ý, việc gửi báo cáo NHNN đối với kỳ báo cáo quý III/2025 cũng bị xác định là chậm so với quy định tại điểm 2, Công văn số 6514/NHNN-TTGSNH.

Các nội dung trên cho thấy những hạn chế được chỉ ra không chỉ nằm ở chất lượng thông tin trong báo cáo giám sát mà còn liên quan đến việc thực hiện các yêu cầu về hồ sơ, trình tự và thời hạn công việc. Đối với hoạt động giám sát ngân hàng, tính chính xác của dữ liệu, tính đầy đủ của hồ sơ và việc tuân thủ thời hạn báo cáo có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình theo dõi, đánh giá tình hình hoạt động của các tổ chức tín dụng. Vì vậy, việc khắc phục cần được thực hiện đồng bộ, từ khâu thu thập, đối chiếu thông tin đến hoàn thiện hồ sơ và kiểm soát tiến độ thực hiện nhiệm vụ.

Yêu cầu khắc phục triệt để, nâng cao chất lượng thanh tra, giám sát

Từ các nội dung được nêu trong kết luận thanh tra, có thể thấy NHNN Khu vực 8 còn những hạn chế cần khắc phục ở cả hoạt động thanh tra và giám sát ngân hàng. Trong đó, đáng chú ý là việc báo cáo kết quả thanh tra, kết luận thanh tra chưa xác định rõ tính chất, mức độ, hậu quả và nguyên nhân của hành vi vi phạm; cùng với những bất cập về số liệu, nội dung báo cáo và trình tự, thủ tục giám sát.

Các tồn tại này cần được nhìn nhận đúng theo phạm vi kết luận thanh tra, không đồng nhất những thiếu sót về hồ sơ, thủ tục với các hành vi vi phạm khác khi chưa có căn cứ xác định. Tuy nhiên, việc tuân thủ quy trình và bảo đảm chất lượng báo cáo là những yêu cầu quan trọng để hoạt động thanh tra, giám sát thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao.

Theo Thông báo số 3135/TB-TTNH2, Thanh tra NHNN yêu cầu Giám đốc NHNN Khu vực 8 chấn chỉnh kịp thời những tồn tại, hạn chế đã nêu tại Kết luận thanh tra số 53/KL-TTNH2 ngày 18-9-2026; có biện pháp khắc phục triệt để và chỉ đạo mọi hoạt động của đơn vị bảo đảm đúng quy định của pháp luật và của NHNN.

Việc thực hiện yêu cầu này cần gắn với trách nhiệm tổ chức thực hiện, kiểm tra kết quả khắc phục và nâng cao chất lượng công tác chuyên môn. Đối với những hạn chế trong hoạt động thanh tra, cần bảo đảm việc lập hồ sơ, ghi chép nhật ký, tổng hợp kết quả và xây dựng kết luận được thực hiện đầy đủ, đúng quy định. Đối với hoạt động giám sát, cần tăng cường kiểm tra, đối chiếu số liệu, hoàn thiện nội dung báo cáo và tuân thủ trình tự, thời hạn theo quy định.