Căn cứ nào xác định đất của ông Trần Văn Tòng?

Từ chỗ chưa xác định được vị trí đến việc cắm mốc trên thực địa

Như Báo CCB Việt Nam đã phản ánh, một trong những nút thắt lớn nhất của vụ việc là xác định chính xác vị trí phần đất UBND xã Hương Long trước đây giao cho ông Trần Văn Tòng.

Hồ sơ thể hiện ngày 30-12-2003, UBND xã Hương Long lập Biên bản giao đất cho ông Tòng tại khu vực Vũng Mào. Ngày 20-10-2004, UBND huyện Hương Khê cấp Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất (GCN) số P 784847 cho ông Tòng với diện tích 800m².

Tuy nhiên, GCN này sau đó đã bị thu hồi do có sai sót về số thửa, số tờ bản đồ và vị trí thửa đất.

Đáng chú ý, tranh chấp giữa ông Tòng với hộ ông Nguyễn Quốc Đạt đã được Tòa án giải quyết từ năm 2014. Bản án dân sự phúc thẩm số 22/2014/DS-PT ngày 16-9-2014 của TAND tỉnh Hà Tĩnh không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Tòng.

Chính Quyết định số 969/QĐ-UBND ngày 13-7-2026 của Chủ tịch UBND xã Hương Khê, khi xem xét các bản án mà bà Liệu, bà Long viện dẫn, cũng ghi nhận: Tòa án không chấp nhận yêu cầu của ông Tòng vì không đủ căn cứ xác định cụ thể vị trí thửa đất của ông Tòng đã được cấp GCN tại thời điểm xét xử để xác định diện tích bị lấn chiếm.

Đây là chi tiết đặc biệt quan trọng. Bởi các bản án không tuyên hủy việc giao đất năm 2003; cũng không kết luận ông Tòng không có quyền sử dụng đất tại khu vực Vũng Mào. Nhưng ngược lại, Tòa án cũng không xác định được cụ thể vị trí thửa đất để chấp nhận yêu cầu ông Tòng đòi đất hộ ông Đạt. Sau đó, GCN đã cấp cho ông Tòng bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi.

Ngày 9-7-2025, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Quyết định số 1798/QĐ-UBND đình chỉ giải quyết khiếu nại của ông Tòng do ông rút khiếu nại; đồng thời giao Chủ tịch UBND xã Hương Khê chỉ đạo Phòng Kinh tế hướng dẫn gia đình ông Tòng lập hồ sơ cấp GCN đối với thửa đất được UBND xã Hương Long giao tại Vũng Mào năm 2003, bảo đảm quyền lợi chính đáng, hợp pháp cho gia đình ông Tòng.

Theo Báo CCB Việt Nam, cần phân biệt rõ: Hướng dẫn lập hồ sơ cấp GCN không đồng nghĩa với việc vị trí, diện tích và ranh giới thửa đất đã đương nhiên được xác lập. Muốn cấp GCN vẫn phải xác định thửa đất trên thực địa và xem xét đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Sau Quyết định 1798, cơ quan chức năng địa phương tiếp tục xác định ranh giới, hiện trạng để hoàn thiện hồ sơ địa chính cho ông Tòng.

Quyết định 969 cho biết UBND xã Hương Khê đã tổ chức kiểm tra hiện trạng sử dụng đất, xác định ranh giới các thửa đất liên quan, kiểm tra tài sản trên thực địa; đồng thời viện dẫn Biên bản làm việc ngày 26-4-2025, cho rằng ranh giới sử dụng của các hộ đã được UBND huyện Hương Khê cắm mốc, xác định trên thực địa.

Vấn đề đặt ra là: Tài liệu địa chính và căn cứ kỹ thuật nào đã được sử dụng để xác định các mốc giới đó?

Nếu tại thời điểm xét xử năm 2014 chưa đủ căn cứ xác định cụ thể vị trí đất ông Tòng, thì đến năm 2025 cơ quan chức năng đã có thêm tài liệu nào để khắc phục khoảng trống chứng cứ này? Đây chính là mắt xích cần được làm rõ.

Từ xác định ranh giới đến Thông báo 117 và Quyết định 969

Ngày 21-5-2026, UBND xã Hương Khê ban hành Thông báo số 117/TB-UBND yêu cầu các hộ liên quan thu hồi cây trồng, tháo dỡ công trình, vật kiến trúc tại khu vực Vũng Mào để phục vụ xác định ranh giới, cắm mốc, hoàn thiện hồ sơ địa chính và hướng dẫn ông Trần Văn Tòng lập hồ sơ đề nghị cấp GCN.

Không đồng tình, bà Lê Thị Liệu và bà Nguyễn Thị Hải Long khiếu nại, cho rằng cây trồng, móng xây dựng nằm trên phần đất gia đình đã quản lý, sử dụng từ nhiều năm trước, trong khi UBND xã chưa chứng minh được đó là đất của ông Tòng.

Ngày 13-7-2026, Chủ tịch UBND xã Hương Khê ban hành Quyết định số 969/QĐ-UBND không công nhận nội dung khiếu nại, giữ nguyên Thông báo 117.

Theo Quyết định 969, cây trồng và công trình bị yêu cầu tháo dỡ nằm ngoài diện tích 1.913m² đã được cấp GCN cho hộ ông Nguyễn Quốc Đạt, đồng thời nằm ngoài ranh giới được cơ quan chức năng xác định trên thực địa.

 Tuy nhiên, xác định diện tích nằm ngoài GCN chưa đồng nghĩa với việc chứng minh phần đất đó thuộc quyền sử dụng của ông Tòng hoặc do Nhà nước quản lý. Muốn kết luận, cần làm rõ nguồn gốc, vị trí, ranh giới và chủ thể có quyền sử dụng, quản lý phần diện tích này.

Gia đình bà Liệu, bà Long khẳng định khu đất đang sử dụng có nguồn gốc từ đất ông Đạt khai hoang năm 1990, ranh giới thực tế không thay đổi. Trong khi đó, cơ quan giải quyết khiếu nại lần đầu xác định hộ ông Đạt sử dụng vượt diện tích được Nhà nước công nhận.

Hai nhận định này cần được đối chiếu bằng hồ sơ địa chính qua các thời kỳ.

Khoản 6 Điều 135 Luật Đất đai năm 2024 có quy định về xử lý chênh lệch giữa diện tích đo đạc thực tế và diện tích ghi trên GCN, trong đó việc ranh giới có thay đổi hay không là yếu tố quan trọng. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào phần diện tích vượt 1.913m² để thay thế việc xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng và ranh giới đất.

Đáng chú ý, Quyết định 969 viện dẫn Bản án phúc thẩm số 22/2014/DS-PT ngày 16-9-2014, cho rằng hộ ông Đạt sử dụng vượt diện tích được cấp GCN và Tòa án đã kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý phần đất lấn chiếm.

Tuy nhiên, chính Quyết định 969 cũng ghi nhận Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Tòng vì chưa đủ căn cứ xác định cụ thể vị trí thửa đất của ông Tòng để xác định diện tích bị lấn chiếm.

Như vậy, việc hộ ông Đạt sử dụng đất ngoài diện tích được cấp GCN không đương nhiên chứng minh phần đất đang bị yêu cầu tháo dỡ tài sản chính là đất giao cho ông Tòng năm 2003.

Nếu hiện nay cơ quan chức năng đã xác định được vị trí thửa đất này, cần làm rõ căn cứ mới: Bản đồ, tọa độ, hồ sơ giao đất, phương pháp đo đạc, chồng ghép và kết quả xác định ranh giới.

Đặc biệt, cần giải thích vì sao hồ sơ giao đất năm 2003 thể hiện diện tích 660m², nhưng GCN cấp năm 2004 lại ghi 800m²; đồng thời làm rõ sai sót về vị trí, số thửa, tờ bản đồ dẫn đến việc GCN của ông Tòng bị thu hồi.

Đây là những vấn đề cốt lõi cần được xác minh khi giải quyết khiếu nại lần hai, bởi chỉ khi xác định chính xác vị trí, ranh giới và căn cứ pháp lý của từng phần đất mới có cơ sở đánh giá tính hợp pháp của Thông báo 117 và Quyết định 969, bảo đảm quyền lợi chính đáng của các bên.

Khiếu nại lần hai cần trả lời vào đúng điểm tranh chấp

Ngày 16-9-2026, UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Thông báo số 637/TB-UBND về việc thụ lý giải quyết khiếu nại lần hai của bà Lê Thị Liệu và bà Nguyễn Thị Hải Long đối với Thông báo số 117/TB-UBND và Quyết định số 969/QĐ-UBND của UBND xã Hương Khê và Chủ tịch UBND xã Hương Khê.

Trước đó, Thanh tra tỉnh đã rà soát hồ sơ, kiến nghị UBND tỉnh thụ lý khiếu nại lần hai. Theo Luật Khiếu nại, việc giải quyết không chỉ xem xét thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết lần đầu mà còn phải xác minh nội dung, đánh giá chứng cứ, tổ chức đối thoại và kết luận từng vấn đề khiếu nại.

Vì vậy, theo Báo CCB Việt Nam, điều cần thiết là làm rõ những căn cứ thực tế mà Thông báo 117 và Quyết định 969 dựa vào, đặc biệt là nguồn gốc, vị trí và ranh giới các thửa đất đang tranh chấp.

Trước hết, cần đối chiếu, chồng ghép trên cùng hệ tọa độ hồ sơ khai hoang, sử dụng đất của hộ ông Nguyễn Quốc Đạt từ năm 1990; GCN năm 2001 và cấp đổi năm 2009; hồ sơ giao đất cho ông Trần Văn Tòng năm 2003; GCN năm 2004 và hồ sơ thu hồi; các bản án năm 2014 cùng kết quả đo đạc, cắm mốc sau này.

Từ đó, xác định chính xác ranh giới đất gia đình ông Đạt sử dụng qua các thời kỳ; vị trí đất giao ông Tòng năm 2003 và phần diện tích do Nhà nước quản lý.

Đặc biệt, cần làm rõ phần đất gia đình ông Đạt sử dụng ngoài diện tích 1.913m² đã được cấp GCN hình thành từ thời điểm nào. Nếu có việc mở rộng ranh giới, phải xác định thời điểm, diện tích và chứng cứ. Ngược lại, nếu ranh giới sử dụng đã tồn tại từ trước khi giao đất cho ông Tòng năm 2003 như gia đình phản ánh, cũng cần kiểm tra, đối chiếu khách quan.

Đối với đất ông Tòng, câu hỏi quan trọng là: Chứng cứ nào hiện nay xác định được vị trí thửa đất mà tại thời điểm xét xử năm 2014, Tòa án cho rằng chưa đủ căn cứ xác định cụ thể?

Nếu có bản trích đo mới, cần làm rõ tài liệu địa chính gốc được sử dụng, người chỉ ranh giới, sự tham gia của các hộ liền kề và phương pháp đối chiếu bản đồ qua các thời kỳ. Bởi trích đo là tài liệu kỹ thuật, không tự nó xác lập quyền sử dụng đất.

Đồng thời, phải xác định cụ thể diện tích, tọa độ phần cây trồng, móng xây dựng thuộc diện Thông báo 117 yêu cầu tháo dỡ; phần nào được cho là đất giao ông Tòng, phần nào thuộc đất Nhà nước quản lý và căn cứ chứng minh từng phần.

Đây là vấn đề cần được xem xét thận trọng, bởi Thông báo 117 không chỉ liên quan đến hồ sơ địa chính mà còn trực tiếp tác động đến tài sản, quyền và lợi ích của người dân.

Sau hơn 30 năm sử dụng đất, hơn 20 năm phát sinh quan hệ giao đất cho ông Tòng, vụ việc đã trải qua nhiều lần cấp GCN, xét xử, thu hồi GCN và giải quyết khiếu nại.

Do đó, điều cần chờ đợi ở kết quả giải quyết khiếu nại lần hai không chỉ là việc giữ nguyên hay hủy Thông báo 117 và Quyết định 969, mà quan trọng hơn là làm rõ căn cứ xác định ranh giới, nguồn gốc và chủ thể có quyền sử dụng, quản lý từng phần diện tích tranh chấp.

Đặc biệt, tài liệu nào đủ căn cứ chứng minh vị trí đất giao ông Tòng năm 2003 chính là vị trí đang được xác định trên thực địa hiện nay?

Chỉ khi những vấn đề này được trả lời bằng hồ sơ địa chính, bản đồ, tọa độ và căn cứ pháp luật cụ thể, vụ việc mới có cơ sở giải quyết khách quan, thấu đáo, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Báo CCB Việt Nam sẽ tiếp tục theo dõi kết quả giải quyết khiếu nại lần hai của Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh và thông tin tới bạn đọc.