Văn hóa doanh nghiệp – nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững

Với chủ đề "Văn hóa doanh nghiệp - nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững", diễn đàn do Báo Văn hóa phối hợp Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hà Nội (HANOISME) triển khai vào ngày 13/10 tại Hà Nội, với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý và đại diện cộng đồng doanh nghiệp, tập trung trao đổi về những vấn đề mang tính chiến lược đối với việc xây dựng, phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới.

Văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng của doanh nghiệp

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng khẳng định ý nghĩa và tầm quan trọng của văn hóa đối với sự phát triển nhanh, bền vững của từng doanh nghiệp cũng như của đất nước là vô cùng to lớn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang nỗ lực xây dựng, khẳng định thương hiệu văn hóa Việt Nam, đồng thời đẩy mạnh phát triển kinh tế thể thao và kinh tế du lịch.

Cả hệ thống chính trị đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu này với 3 biện pháp. Trong đó, về kiến tạo thể chế, hiện Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thảo luận Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Các cơ chế, chính sách ưu đãi sẽ tập trung thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa phát triển với vai trò là một ngành kinh tế mũi nhọn. Về nguồn lực đầu tư, Bộ Chính trị đã thông qua chủ trương bắt đầu từ năm 2026, Ngân sách Nhà nước sẽ giữ vai trò dẫn dắt và định hướng phát triển bằng việc giành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách cho sự nghiệp phát triển văn hóa. Về hành động thực tiễn và giải pháp, ngày 12/10 vừa qua, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chính thức ra mắt Mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa và công bố 17 bài toán lớn của sự nghiệp văn hóa Việt Nam.

“Chúng tôi kêu gọi sự chung tay từ các cộng đồng, các tập đoàn, doanh nghiệp hoạt động đa ngành, doanh nghiệp công nghệ cũng như các đơn vị trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa nhằm giải quyết 17 bài toán lớn này. Yêu cầu đặt ra là phải có các sản phẩm, kết quả cụ thể, đo lường được ngay trong năm nay. Đây là những hành động kiến tạo rõ ràng cho tương lai”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.

Hình thành hệ sinh thái văn hóa kinh doanh Việt Nam

Phát biểu đề dẫn diễn đàn, Tổng Biên tập Báo Văn hóa Nguyễn Anh Vũ mong muốn mở rộng thêm một câu hỏi lớn hơn: “Nếu hàng trăm nghìn doanh nghiệp cùng xây dựng những giá trị về liêm chính, trách nhiệm, sáng tạo, chuyên nghiệp và khát vọng cống hiến, liệu chúng ta có thể từng bước hình thành một hệ sinh thái văn hóa kinh doanh Việt Nam, qua đó góp phần tạo dựng hình ảnh và năng lực cạnh tranh quốc gia”.

Theo ông Nguyễn Anh Vũ, nhà nước cần kiến tạo môi trường thể chế thúc đẩy kinh doanh minh bạch, lành mạnh. Các hiệp hội cần lan tỏa chuẩn mực và những mô hình tốt. Các cơ sở đào tạo cần chú trọng hơn đến đạo đức và văn hóa kinh doanh bên cạnh kiến thức quản trị. Báo chí và truyền thông cần khuyến khích những giá trị tích cực, đồng thời góp phần tạo sức ép xã hội trước những hành vi kinh doanh thiếu chuẩn mực. Và trên hết, mỗi doanh nhân phải là người trực tiếp định hình văn hóa của chính doanh nghiệp mình.

Diễn đàn Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam 2026 gồm hai phiên chuyên đề: Văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên phát triển mới; Xây dựng văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới và chuyển đổi số. Trao đổi về việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn với bản sắc, giá trị thương hiệu và năng lực cạnh tranh.

Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, để biến văn hóa doanh nghiệp từ một khái niệm trừu tượng thành động lực tăng trưởng thực tế, cần thực hiện ba sự chuyển dịch mang tính quyết định. Đó là, chuyển từ tư duy “hành chính - hình thức” sang tư duy “thực chất - sản phẩm”; gắn kết văn hóa với công nghệ và đổi mới sáng tạo; và Nhà nước mở không gian kiến tạo, doanh nghiệp làm chủ động lực.

Cùng với đó, các chuyên gia cũng bàn các vấn đề về đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội, quản trị nhân lực, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu được đặt trong mối quan hệ với văn hóa doanh nghiệp, qua đó tìm kiếm những cách làm phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

Một trong những mục tiêu trọng tâm của Diễn đàn là khẳng định và phát huy vai trò của văn hóa doanh nghiệp như một nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững. Định hướng này phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và được cụ thể hóa qua Quyết định số 1157/QĐ-TTg ngày 26/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Khung chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh.