Gia tăng ca mắc “bệnh tử 24 giờ” viêm màng não mô cầu, bác sĩ chỉ ra những đối tượng cần tiêm vắc xin càng sớm càng tốt

4 nhóm đối tượng dễ biến chứng nặng, thậm chí tử vong khi mắc bệnh

Thời gian qua, cả nước liên tiếp ghi nhận các ca mắc, trở nặng đột ngột, thậm chí tử vong do nhiễm viêm màng não mô cầu trên cả trẻ em và người lớn, tại nhiều địa phương: An Giang, Hà Nội, Lào Cai, Hà Tĩnh, Vĩnh Long, Lâm Đồng. Trong đó, có ca bệnh có lịch sử dịch tễ phức tạp, tiếp xúc gần với 69 người trước khi khởi phát bệnh.

Gần đây nhất, một học sinh 11 tuổi ở Phú Quốc (tỉnh An Giang) tử vong do mắc não mô cầu. Em được gia đình đưa đến trung tâm y tế trong tình trạng tái tím và nổi ban khắp người. Tuy nhiên do diễn biến quá nhanh, bệnh nhân đã không qua khỏi.

Trước đó, một người phụ nữ 47 tuổi tại Cần Thơ nhập viện trong tình trạng “ngàn cân treo sợi tóc”. Ban đầu bệnh nhân sốt cao, mệt mỏi, đau nhức toàn thân nhưng chủ quan cho là cảm cúm thông thường nên đã tự ý điều trị tại nhà. Chỉ sau 1 ngày, chị đột ngột trở nặng. Bác sĩ chẩn đoán bị sốc nhiễm trùng nặng, suy đa cơ quan, rối loạn đông máu. Mỗi phút giây là một cuộc chiến sinh tử.

Bộ Y tế cảnh báo viêm màng não mô cầu thuộc nhóm B - bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, lây lan nhanh và có tỷ lệ tử vong cao. Theo thống kê, năm 2025 nước ta có hơn 95 ca mắc, ít nhất 3 ca tử vong do viêm màng não mô cầu (1). Bệnh lây trực tiếp từ người sang người qua đường hô hấp, thông qua tiếp xúc gần với người mang vi khuẩn khi họ ho, hắt hơi, nói chuyện. Đáng chú ý, người mang vi khuẩn có thể không có triệu chứng nhưng vẫn là nguồn lây cho cộng đồng. (2)

BSCKI. Lê Thị Giao Thi - Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu khuyến cáo, trẻ em dưới 5 tuổi là đối tượng dễ bị tổn thương nhất do hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, khiến nguy cơ nhiễm vi khuẩn não mô cầu cao hơn. Bên cạnh đó, thanh thiếu niên cũng thuộc nhóm nguy cơ do thường xuyên tiếp xúc gần trong môi trường đông người như: lớp học, ký túc xá, trung tâm giải trí hay quán cà phê… Đây là những không gian tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lây lan. Đối với người cao tuổi và những người mắc bệnh lý nền như: tim mạch, tiểu đường, phổi tắc nghẽn mạn tính hay suy thận, sức đề kháng suy giảm khiến bệnh nếu xảy ra thường diễn tiến nhanh và gia tăng nguy cơ tử vong.

Thời gian ủ bệnh dao động từ 2 - 10 ngày. Triệu chứng khởi phát thường gặp là sốt cao, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn và cổ cứng. Ở một số bệnh nhân có thể xuất hiện ban xuất huyết hình sao hoặc các nốt mụn nước, lơ mơ, hôn mê. Đặc biệt, nhiều người thường nhầm lẫn các triệu chứng ban đầu là cảm cúm, nổi mề đay thông thường nên chủ quan trong chăm sóc và điều trị. Theo chuyên gia y tế, điều này có thể dẫn đến nguy cơ sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan và tử vong trong vòng 24 giờ. (3)

“Viêm màng não mô cầu có tỷ lệ tử vong cao thứ hai sau bệnh dại. Theo số liệu từ ngành y tế, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 50% nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả khi được cứu chữa, cứ 5 người sống sót thì có 1 người để lại di chứng nặng nề như điếc, tổn thương thần kinh, đoạn chi hoặc sẹo vĩnh viễn.”, BS. Giao Thi cho biết thêm.

Ngăn chặn nguy cơ mắc viêm màng não mô cầu bằng vắc xin

Nguy cơ viêm màng não mô cầu có thể xảy ra quanh năm, chuyên gia khuyên các gia đình nên chủ động các biện pháp phòng bệnh. Trong đó, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhận định tiêm vắc xin là chiến lược phòng ngừa hiệu quả hàng đầu, giúp giảm thiểu nguy cơ mắc và biến chứng nặng cũng như ngăn ngừa bệnh lan rộng trong cộng đồng. (4)

Trước bối cảnh các ca mắc gia tăng và diễn biến phức tạp, Hệ thống trung tâm tiêm chủng Long Châu đã chủ động đảm bảo nguồn cung vắc xin thế hệ mới, bảo vệ toàn diện cho mọi lứa tuổi từ trẻ nhũ nhi, trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến người trưởng thành và người cao tuổi. Các loại vắc xin có thể phòng 5 nhóm huyết thanh phổ biến gây bệnh não mô cầu gồm: A, C, B, Y và W. Song song, đơn vị đảm bảo an toàn tiêm chủng tối đa với quy trình bảo quản vắc xin hiện đại, quy trình tiêm một chiều khoa học: từ tư vấn, khám sàng lọc, tiêm đến chăm sóc sau tiêm. Đội ngũ y tế vững chuyên môn tận tâm, sẵn sàng đồng hành cùng gia đình Việt trên mọi hành trình dự phòng và chăm sóc sức khỏe.

Bên cạnh tiêm phòng, BS. Giao Thi còn lưu ý các biện pháp phòng bệnh khác cho cả gia đình như: vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, súc miệng họng bằng dung dịch sát khuẩn thông thường; giữ gìn vệ sinh nơi ở, nơi làm việc, đảm bảo thông thoáng không khí. Đồng thời, mỗi người cần duy trì chế độ ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý, tăng cường sức đề kháng để giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.