Truyền thông về người khuyết tật: Từ ngôn từ đúng đến góc máy đẹp

Tham dự Hội nghị có các đồng chí: Phạm Quang Khoát, Phó chủ tịch Hội Người khuyết tật TP. Hà Nội; Nguyễn Thị Ngọc Hà, Quản lý Dự án MIC, tổ chức HI tại Việt Nam; Nguyễn Thị Thục Hạnh, nguyên Tổng biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam, nguyên Uỷ viên BCH Hội Nhà báo Việt Nam; đại diện Ban Truyền thông và Ban Dự án MIC của Hội; đại diện các cơ sở đào tạo báo chí, truyền thông; đại diện các tổ chức của người khuyết tật và các phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu; đại diện tổ chức người khuyết tật; các sinh viên Trường Học viện Báo chí và Tuyên truyền, cùng nhiều phóng viên báo và tạp chí trên địa bàn TP. Hà Nội.

Bà Nguyễn Thị Thục Hạnh, nguyên Tổng biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam, nguyên Uỷ viên BCH Hội Nhà báo Việt Nam chia sẻ: “Khi viết về người khuyết tật các nhà báo hãy kể sự thật, đừng “bán” nước mắt, phỏng vấn đúng cách, đúng người và tôn trọng người phỏng vấn. Hiện nay, AI hiện diện ở nhiều công việc, với báo chí các Nhà báo phải là người kiểm duyệt AI, nhất là khi viết về người khuyết tật, hãy quan tâm đến rào cản của người khuyết tật, cùng nhau tháo gỡ rào cản. Món quà thực sự mà mọi người có thể trao đi là mạng lưới gắn kết chân thành”.

Tại Hội nghị, bà Dương Thị Vân, Giám đốc Trung tâm tư vấn và hỗ trợ Người khuyết tật (ICC), nguyên Chủ tịch Hội Người khuyết tật TP. Hà Nội cho hay: “Chúng ta phải làm sao để sẻ chia với người khuyết tật, giúp họ có thể sống và làm việc một cách bình thường như những người không khuyết tật, làm sao để người khuyết tật chỉ là người khiếm khuyết, không còn là gánh nặng cho xã hội”.

Trong khuôn khổ Hội Nghị, nhiều khách mời đã được tham gia trải nghiệm là người khuyết tật. Chia sẻ sau khi sau trải nghiệm làm người khiếm thị, em Thảo Vy, sinh viên Học viện Báo chí Tuyên truyền xúc động nói: “Mới đầu em rất run và sợ, em cố gắng đi, cuối cùng cũng về được đây, em thấy các anh chị khuyết tật rất đáng thương”.

Cùng tham gia trải nghiệm làm người khuyết tật, sinh viên Ng.T. Ngọc xin đi xe lăn, em đóng vai một người phải đi xe lăn, em di chuyển vào nhà vệ sinh nhưng không thể vào được, cửa nhà vệ sinh quá nhỏ, em bảo em không thể đi vệ sinh được nếu không có người giúp đỡ. Tiếp đó là một bạn thử nghiệm làm người khiếm thính cũng chia sẻ gặp rất nhiều khó khăn, nhất là trong giao tiếp, khi không nghe được giao tiếp dễ gây hiểu lầm và không truyền tải được thông điệp muốn nói.

Phát biểu tại Hội nghị, bà Nguyễn Thị Ngọc Hà, Quản lý Dự án MIC, tổ chức HI tại Việt Nam cho hay: “Chúng tôi mong muốn có sự đồng hành của các cơ quan báo chí cùng chung tay giúp cho sự hoà nhập của người khuyết tật với cộng đồng được thuận lợi hơn. Thông qua những chiến dịch truyền thông mà người khuyết tật triển khai tôi hy vọng các cơ quan báo chí ghi nhận những cố gắng của họ. Báo chí là kênh giúp đưa ra những bằng chứng về vai trò của người khuyết tật để các cơ quan chức năng có những chính sách hỗ trợ giúp giảm rào cản, khó khăn cho người khuyết tật. Mong các cơ quan báo chí cùng đồng hành giúp cho người khuyết tật được sống hoà đồng cùng cộng đồng và để xã hội ghi nhận những cố gắng của người khuyết tật, họ có thể làm được mọi việc như người bình thường”.

Dự Hội nghị, em Hồ Minh Quang (26 tuổi), sống ở Hà Nội xúc động tâm sự: “Em bị khiếm thị từ nhỏ, khó khăn nhất của em là đi lại, em không thể tự đi bộ hay đi xe được, mỗi khi muốn đi đâu phương tiện di chuyển của em là xe công nghệ hoặc người nhà đưa đón. Ước mơ của em là có thể xây dựng được cộng đồng mà ở đó người khiếm thị có thể giúp đỡ lẫn nhau. Em mong mọi người hãy đối xử công bằng với tất cả chúng em”.

Tại Hội nghị, đồng chí Phạm Quang Khoát, Phó chủ tịch Hội Người khuyết tật TP. Hà Nội cho rằng: “Hiện nay, nhiều báo viết về người khuyết tật quá đáng thương, hoặc quá phi thường, tuy nhiên trong khi thực tế người khuyết tật cũng có những khó khăn, thuận lợi nhất định giống như tất cả mọi người bình thường khác. Mong các anh chị em nhà báo từ góc nhìn thực tế hãy kể những câu chuyện rất đỗi bình thường của người khuyết tật, giúp họ hoà nhập với cộng đồng tốt hơn, đỡ bị kỳ thị hơn”.

Những chia sẻ tại Hội nghị mở ra tinh thần xuyên suốt là nhấn mạnh truyền thông hòa nhập không phải là kể câu chuyện thay cho người khuyết tật, mà là tạo điều kiện để chính họ được hiện diện, được lên tiếng và được nhìn nhận đúng với phẩm giá, khả năng và vai trò của mình.