Từ chính sách ưu đãi đến văn hoá tri ân

Hội thảo có sự tham gia của Trung tướng Khuất Việt Dũng - Phó chủ tịch Hội CCB Việt Nam; Trung tướng Nguyễn Văn Hạnh - Trưởng ban Công tác CCB Trung ương Hội CCB Việt Nam; đồng chí Nguyễn Tiến Đạo - Phó vụ trưởng Vụ Tổ chức phi chính phủ thuộc Bộ Nội vụ; Thiếu tướng, PGS.TS, Nhà giáo nhân dân Nguyễn Bá Dương - Trưởng nhóm Chuyên gia 35, Quân uỷ Trung ương; Trung tướng Trần Bá Thiều - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị TC03 Bộ Công An; Anh hùng lao động Trần Hồng Quảng - Uỷ viên Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam; Đại tá, Thạc sĩ Đỗ Phú Thọ - Tổng biên tập Báo CCB Việt Nam; Tiến sĩ Phạm Gia Yên - nguyên Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu pháp luật và chính sách doanh nghiệp; Đại tá Nguyễn Xuân Hà - Phó chủ tịch Hội CCB TP. Hà Nội; đồng chí Dương Minh Đỗ - nguyên Phó cục trưởng Cục Người có công, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật TP. Hà Nội; cùng sự tham dự của đại diện các cơ quan của Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Cục Chính sách - xã hội, Cục Tuyên huấn (Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng), Hội CCB một số tỉnh, thành phố, Hiệp hội Doanh nghiệp doanh nhân CCB Việt Nam, một số doanh nghiệp có nhiều đóng góp trong hoạt động thiện nguyện, tri ân, Làng Hữu nghị Việt Nam,…

Phát biểu tại Hội thảo, Trung tướng Khuất Việt Dũng nhấn mạnh: Hội thảo “Đưa Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng vào cuộc sống” là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, nhằm trao đổi, làm rõ những điểm mới của Pháp lệnh và đề xuất giải pháp để chính sách nhanh chóng đến với người có công, trở thành những quyền lợi thiết thực trong đời sống. Dân tộc Việt Nam có truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”. Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, có hiệu lực từ ngày 1-1-2027, đã tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng nhân văn, công bằng và sát thực tiễn hơn. Nhiều quy định mới được bổ sung, từ mở rộng đối tượng và chế độ ưu đãi, nâng cao mức bảo đảm đời sống, chăm sóc sức khỏe, điều dưỡng, nhà ở, đến hoàn thiện tiêu chuẩn công nhận liệt sĩ, thương binh và người hoạt động kháng chiến bị ảnh hưởng bởi chất độc hóa học. Để làm được điều đó, cần khẩn trương hoàn thiện các văn bản hướng dẫn; rà soát đối tượng, nhất là những trường hợp chưa được hưởng đầy đủ chính sách; tiếp tục cải cách thủ tục hành chính; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu người có công chính xác, liên thông, an toàn; tăng cường tuyên truyền để người có công và thân nhân hiểu rõ quyền lợi của mình; đồng thời nâng cao trách nhiệm, đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện chính sách. Cần lấy chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của người có công làm thước đo hiệu quả thực hiện Pháp lệnh. Không để người có công phải đi lại nhiều lần, không để thủ tục trở thành rào cản, không để trường hợp đủ điều kiện nhưng vì thiếu thông tin hoặc những vướng mắc khách quan mà bị bỏ sót.

Trung tướng Khuất Việt Dũng cho biết thêm: Quán triệt các quyết định, quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia 515 và các chương trình, kế hoạch đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đặc biệt trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Ban Chỉ đạo 515 Trung ương Hội CCB Việt Nam đã chủ động chỉ đạo, hướng dẫn Hội CCB các cấp triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, với quyết tâm cao, tinh thần khẩn trương, trách nhiệm và hiệu quả. Trọng tâm trước hết là tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp, huy động sự vào cuộc của các cấp, các ngành, hội viên Cựu chiến binh và các tầng lớp nhân dân. Qua đó, nâng cao nhận thức, trách nhiệm xã hội, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng đối với nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Ngày 8-7-2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi Người có công với cách mạng; Pháp lệnh có hiệu lực từ ngày 1-1-2027. Đây là bước sửa đổi quan trọng nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công trong điều kiện đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Pháp lệnh tiếp tục khẳng định nguyên tắc điều chỉnh chế độ ưu đãi phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ, đồng thời hướng tới bảo đảm người có công và gia đình người có công có mức sống từ trung bình khá trở lên so với cộng đồng dân cư nơi cư trú. Pháp lệnh sửa đổi đã bổ sung, hoàn thiện nhiều chế độ nhằm giải quyết những nhu cầu thực tế của người có công và thân nhân.

Việc đưa Pháp lệnh Người có công với cách mạng vào cuộc sống được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên và lâu dài. Cần bảo đảm tinh thần “chính sách đến đúng người, quyền lợi đến đúng lúc, thủ tục đến mức đơn giản nhất và sự chăm lo đến mức thiết thực nhất”. Khi đó, những giá trị nhân văn và tiến bộ của Pháp lệnh mới thực sự được chuyển hóa thành chất lượng cuộc sống, thành niềm tin và thành sự ghi nhận mà người có công hoàn toàn xứng đáng được hưởng.

Mỗi cán bộ thực hiện chính sách người có công cần chuyển từ tư duy “quản lý đối tượng” sang tư duy “phục vụ người thụ hưởng”, thực hiện trách nhiệm của Nhà nước đối với một con người đã có cống hiến cho đất nước. Vì vậy, tinh thần phục vụ phải được thể hiện bằng thái độ tận tình, trách nhiệm, minh bạch và tôn trọng; hạn chế tối đa việc yêu cầu người dân bổ sung giấy tờ không cần thiết hoặc phải đi lại nhiều lần. Cùng với cải cách thủ tục hành chính, cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực người có công. Việc xây dựng, cập nhật và liên thông cơ sở dữ liệu về người có công, thân nhân, quá trình hưởng chế độ và hồ sơ xác nhận phải được thực hiện đồng bộ, chính xác, an toàn. Khi dữ liệu được quản lý tốt, cơ quan nhà nước có thể chủ động xác định đối tượng, rà soát những trường hợp chưa được hưởng đầy đủ chính sách, giảm phụ thuộc vào hồ sơ giấy và hạn chế tình trạng người có công hoặc thân nhân phải tự mình chứng minh nhiều lần những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Đây cũng là cơ hội để giải quyết một trong những yêu cầu lớn của chính sách người có công hiện nay: Không để ai thuộc diện được hưởng chính sách nhưng vì thiếu thông tin, thiếu giấy tờ, khó khăn trong tiếp cận thủ tục hoặc những vướng mắc khách quan mà bị bỏ sót. Cùng với đó, cần tăng cường rà soát, đối chiếu, xác minh hồ sơ theo hướng vừa tạo thuận lợi tối đa cho người có công, vừa bảo đảm chặt chẽ, đúng đối tượng, không để xảy ra lợi dụng, trục lợi chính sách.

Đưa Pháp lệnh vào cuộc sống cũng đòi hỏi phải làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách. Những điểm mới của Pháp lệnh cần được thông tin bằng ngôn ngữ dễ hiểu, dễ tiếp cận, đến tận cơ sở, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo. Người có công và thân nhân phải biết mình được hưởng những quyền lợi gì, điều kiện ra sao, hồ sơ gồm những gì, cơ quan nào có trách nhiệm giải quyết và có thể phản ánh ở đâu khi quyền lợi chưa được bảo đảm.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, làm rõ những nội dung mới, những điểm cần lưu ý trong tổ chức thực hiện Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm đưa chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Đồng chí Nguyễn Tiến Đạo cho rằng, để Pháp lệnh phát huy hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, xây dựng và liên thông cơ sở dữ liệu về người có công; tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách để người có công và thân nhân nắm rõ quyền lợi, nghĩa vụ của mình. Đồng thời, cần nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện chính sách, tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ cơ sở. Để huy động nguồn lực xã hội, phát huy vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng trong hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”; nhân rộng những mô hình hay, cách làm hiệu quả tại các địa phương. Qua đó, tạo sự chuyển biến từ nhận thức đến hành động, để công tác chăm lo người có công, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà trở thành trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Tại Hội thảo, Anh hùng Lao động Trần Hồng Quảng nhấn mạnh yêu cầu phải khẩn trương, quyết liệt hơn nữa trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, coi đây là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc về chính trị, nhân văn và đạo lý. Chiến tranh đã lùi xa nhiều thập kỷ nhưng vẫn còn những liệt sĩ chưa được trở về với gia đình, quê hương; nhiều phần mộ chưa được xác định danh tính, nhiều gia đình vẫn đau đáu chờ đợi thông tin về người thân. Trong khi đó, các nhân chứng chiến tranh, đồng đội của liệt sĩ ngày càng cao tuổi, sức khỏe giảm sút. Thời gian vì thế đang là yếu tố cấp bách, đòi hỏi công tác tìm kiếm phải được triển khai với tinh thần chạy đua với thời gian, tranh thủ từng nguồn thông tin, từng nhân chứng và từng dấu tích còn lại. Đồng chí cho rằng, việc đẩy mạnh tìm kiếm hài cốt liệt sĩ cần có sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Cần phát huy mạnh mẽ vai trò của Hội CCB, các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thân nhân liệt sĩ, các nhân chứng lịch sử, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm trong cung cấp thông tin, hỗ trợ nguồn lực và phối hợp tổ chức tìm kiếm.

Trung tướng Trần Bá Thiều đánh giá cao những điểm mới của Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu quan trọng nhất hiện nay là làm sao để những chính sách tiến bộ trong văn bản thực sự đi vào cuộc sống, bảo đảm công bằng và mang lại hiệu quả thiết thực cho người có công. Theo Trung tướng Trần Bá Thiều, Pháp lệnh lần này có nhiều bước tiến đáng ghi nhận. Đặc biệt, mục tiêu bảo đảm người có công và gia đình người có công có mức sống từ trung bình khá trở lên so với cộng đồng dân cư nơi cư trú đã nâng yêu cầu của chính sách từ bảo đảm mức hưởng lên bảo đảm chất lượng cuộc sống. Cùng với đó, việc quy định người có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên được điều dưỡng phục hồi sức khỏe hằng năm, mở rộng bảo hiểm y tế đối với người phục vụ, người chăm sóc người có công và bổ sung những cơ chế linh hoạt hơn trong xác nhận người có công là những điểm thể hiện rõ hơn tính nhân văn của chính sách. Đáng chú ý, việc cho phép xem xét công nhận người có công trong những trường hợp còn thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ thực tiễn và lịch sử rõ ràng là một bước tiến quan trọng. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến công bằng chính sách, bởi chiến tranh đã qua nhiều thập kỷ, hồ sơ thất lạc là điều khó tránh khỏi. Điều quan trọng là phải có cơ chế vừa tạo điều kiện để không bỏ sót người có công, vừa bảo đảm căn cứ, tính chính xác và sự nghiêm minh của pháp luật.

Trung tướng Trần Bá Thiều cho rằng quá trình đưa Pháp lệnh vào cuộc sống cần được nhìn nhận từ ba chuyển đổi lớn. Thứ nhất, từ mức hưởng chuyển mạnh sang bảo đảm chất lượng sống; Thứ hai, từ mở rộng chính sách sang bảo đảm công bằng chính sách; Thứ ba, từ chính sách của Nhà nước hướng tới văn hóa tri ân của quốc gia. Một vấn đề có ý nghĩa lâu dài được Trung tướng Trần Bá Thiều đặc biệt nhấn mạnh là phải chuyển từ tư duy “chính sách tri ân” sang “văn hóa tri ân”. Tri ân phải là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng xã hội, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và mỗi người dân. Theo Trung tướng, cần quán triệt nguyên tắc “xã hội hóa nguồn lực, không xã hội hóa trách nhiệm ngân sách nhà nước”. Nhà nước phải bảo đảm nguồn lực và trách nhiệm thực hiện chính sách theo quy định; đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội để tạo thành một hệ sinh thái tri ân, trong đó mỗi chủ thể đều có vai trò và trách nhiệm phù hợp. Điều quan trọng hơn là phải xây dựng được những thiết chế tri ân có tính kế thừa giữa các thế hệ. Chính sách cụ thể có thể thay đổi theo điều kiện kinh tế - xã hội, nhưng nguyên tắc tri ân phải ổn định. Ý thức bảo vệ Tổ quốc phải tiếp tục sống trong tâm thức xã hội, để thế hệ sau hiểu rằng hòa bình, độc lập và cuộc sống hôm nay được đánh đổi bằng sự hy sinh của nhiều thế hệ.

Tại Hội thảo, đồng chí Dương Minh Đỗ bày tỏ sự xúc động khi đề cập đến thực tế vẫn còn rất nhiều gia đình thân nhân liệt sĩ đang ngày đêm mong ngóng, nhưng chưa tìm được hài cốt người thân sau hàng chục năm chiến tranh kết thúc. Theo đồng chí, phía sau mỗi thông tin về một liệt sĩ chưa được tìm thấy là nỗi đau và sự chờ đợi kéo dài của một gia đình. Có những người mẹ, người vợ, người con đã dành phần lớn cuộc đời để đi tìm tung tích người thân; có những gia đình đến nay vẫn chưa biết chính xác nơi người thân mình hy sinh, nằm lại. Vì vậy, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là một nhiệm vụ chính sách mà còn là một nhiệm vụ nghĩa tình, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Đồng chí cho rằng, thời gian đang đặt ra yêu cầu ngày càng cấp bách. Các nhân chứng chiến tranh ngày một ít đi, tuổi cao, sức khỏe giảm sút; nhiều thân nhân thế hệ thứ nhất của liệt sĩ cũng không còn. Những thông tin tưởng như nhỏ bé về một địa danh, một trận đánh, một đơn vị, một vị trí chôn cất ban đầu có thể trở thành manh mối quyết định để tìm thấy một liệt sĩ. Vì vậy, cần khẩn trương thu thập, xác minh, lưu giữ và kết nối tất cả những nguồn thông tin còn lại.

Đại tá Đỗ Phú Thọ nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của báo chí trong tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật nói chung và đưa Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng vào cuộc sống nói riêng. Theo Đại tá Đỗ Phú Thọ, báo chí là phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân, hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật. Trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, báo chí là lực lượng xung kích, đồng thời là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Đối với chính sách ưu đãi người có công, vai trò này càng có ý nghĩa đặc biệt. Báo chí không chỉ truyền tải chính xác, đầy đủ, kịp thời những chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật đến người dân, mà còn phải phản ánh tâm tư, nguyện vọng, đề xuất, kiến nghị của người có công, thân nhân người có công; phát hiện những bất cập, vướng mắc, những quy định chưa phù hợp và những vấn đề phát sinh trong thực tiễn thi hành chính sách.

Đại tá Đỗ Phú Thọ cho rằng, Pháp lệnh với nhiều điểm mới về mở rộng đối tượng, hoàn thiện điều kiện công nhận và nâng cao mức độ chăm sóc người có công, thân nhân người có công. Tuy nhiên, một văn bản pháp luật dù tiến bộ đến đâu cũng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được tổ chức thực hiện hiệu quả và người dân hiểu, biết và tiếp cận được quyền lợi của mình. Vì vậy, báo chí phải đi cùng chính sách từ khi ban hành đến khi tổ chức thực hiện, giúp người có công hiểu rõ mình được hưởng những gì, thủ tục ra sao, cơ quan nào có trách nhiệm giải quyết; đồng thời giám sát, phản ánh việc thực thi chính sách ở cơ sở.

Theo Đại tá Đỗ Phú Thọ, để báo chí thực sự trở thành lực lượng đồng hành đưa Pháp lệnh vào cuộc sống, cần tập trung vào 5 giải pháp: Một là, đổi mới nội dung tuyên truyền. Chuyển các quy định pháp luật khô khan thành những bài viết dễ hiểu, chuyên mục hỏi - đáp, tình huống cụ thể và câu chuyện thực tế; tập trung giải thích những điểm mới, những quyền lợi trực tiếp liên quan đến người có công. Hai là, ứng dụng mạnh mẽ truyền thông đa nền tảng. Kết hợp báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình, video, mạng xã hội và các nền tảng số để mở rộng khả năng tiếp cận, nhất là với các thế hệ trẻ và thân nhân người có công. Ba là, báo chí phải gắn chặt với cơ sở. Phóng viên cần bám sát địa bàn phường, xã, nơi trực tiếp thực hiện và chi trả chế độ chính sách; trực tiếp gặp người có công, thân nhân và cán bộ cơ sở để phản ánh cả những kết quả tích cực lẫn những khó khăn, bất cập. Bốn là, nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ nhà báo. Cần bồi dưỡng những phóng viên có kiến thức pháp luật chuyên sâu về lĩnh vực người có công, để thông tin bảo đảm chính xác, khách quan, sâu sắc và có sức thuyết phục. Năm là, cần có nguồn lực phù hợp cho truyền thông chính sách. Việc tuyên truyền, phổ biến chính sách người có công là nhiệm vụ chính trị quan trọng, do đó cần quan tâm bố trí kinh phí để các cơ quan báo chí có điều kiện thực hiện các chương trình truyền thông chuyên sâu, dài hạn.

Đồng chí Nguyễn Thái Bình - Phó Trưởng Ban Công tác Trung ương Hội CCB Việt Nam, nhấn mạnh việc ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng là bước thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, trong đó có Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết số 42-NQ/TW, Chỉ thị số 14-CT/TW, Kết luận số 57-KL/TW và các chỉ đạo về tiếp tục hoàn thiện chính sách ưu đãi người có công. Theo đồng chí, mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm người có công và gia đình có mức sống từ trung bình khá trở lên so với cộng đồng dân cư nơi cư trú, đồng thời điều chỉnh chế độ ưu đãi phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ. Tuy nhiên, để Pháp lệnh thực sự đi vào cuộc sống, còn nhiều việc phải làm. Trước hết, cần khẩn trương xây dựng các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; rà soát, sửa đổi những quy định không còn phù hợp với tổ chức bộ máy mới và mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong công nhận và thực hiện chính sách người có công thời gian qua. Cùng với đó là đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền những điểm mới của Pháp lệnh, nhất là các quy định mở rộng đối tượng, hoàn thiện điều kiện công nhận và nâng cao mức độ chăm sóc người có công, thân nhân người có công.

Tiến sĩ Phạm Minh Đại - Thành viên Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Tập đoàn Minh Dương, cho rằng để Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực hiện chế độ, cần đặc biệt quan tâm đến chăm sóc người có công hằng ngày, thường xuyên và chủ động, nhất là thương binh, bệnh binh, người cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc sống một mình. Từ thực tế đó, ông đề xuất nghiên cứu xây dựng Phần mềm Chăm sóc sức khỏe Thương binh, bệnh binh, Người có công Việt Nam (HWVV), hướng tới hình thành hệ sinh thái chăm sóc tại nhà 24/7 trên phạm vi toàn quốc, lấy người có công làm trung tâm, kết nối Trạm Y tế xã/phường, bệnh viện tuyến tỉnh, gia đình và hệ thống cấp cứu. Giải pháp đặt mục tiêu xây dựng mô hình “một người có công - một hồ sơ - một hệ thống chăm sóc”, từng bước tích hợp thông tin sức khỏe, thương tật, thuốc đang sử dụng, lịch khám, phục hồi chức năng và các thông tin về chế độ, chính sách. Qua đó, từ “hồ sơ chính sách” chuyển sang “hồ sơ chăm sóc toàn diện”. Theo Tiến sĩ Phạm Minh Đại, công nghệ số có thể giúp đưa dịch vụ chăm sóc đến tận gia đình thông qua bản đồ số, lịch thăm khám, điều dưỡng lưu động và kết nối với cơ sở y tế; đồng thời xây dựng App Gia đình, giúp con cháu ở xa vẫn có thể đồng hành chăm sóc người thân. AI, thiết bị đeo, nút SOS và cảm biến tại nhà có thể hỗ trợ phát hiện sớm các nguy cơ như té ngã, bất động bất thường hoặc chỉ số sức khỏe nguy hiểm để kịp thời cảnh báo cho gia đình, nhân viên y tế và hệ thống cấp cứu. Đặc biệt, hệ thống có thể tích hợp “cảnh báo chính sách”, giúp cán bộ chủ động phát hiện những trường hợp cần hỗ trợ, chế độ sắp đến hạn hoặc hồ sơ cần bổ sung. Đây là cách để chính sách không chỉ chờ người dân tìm đến mà chủ động đến với người có công.

Ngoài các ý kiến của đại biểu, chuyên gia và đại diện các cơ quan, các thương binh tham dự Hội thảo cũng chia sẻ nhiều tâm tư, kiến nghị thiết thực, xuất phát trực tiếp từ thực tiễn cuộc sống và quá trình thực hiện chính sách người có công.

Thương binh Tạ Phong Uẩn - Giám đốc Công ty TNHH Vật liệu xây dựng Phong Cảnhchia sẻ, thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Thương binh tàn nhưng không phế”, bản thân ông và doanh nghiệp luôn nỗ lực vượt qua khó khăn, phát triển sản xuất, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Công ty đã đóng góp cho Quỹ Đền ơn đáp nghĩa, Quỹ Vì người nghèo, hỗ trợ các đối tượng chính sách và các hoạt động thiện nguyện tại cộng đồng. Ông bày tỏ sự trân trọng trước sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với thương binh, bệnh binh và người có công; đồng thời mong muốn trong quá trình thực hiện các chính sách mới, các cấp, các ngành tiếp tục tạo điều kiện để thương binh, bệnh binh phát huy vai trò, khả năng và kinh nghiệm của mình trong phát triển kinh tế, tham gia các hoạt động xã hội và đóng góp cho cộng đồng.

Thương binh hạng 2/4 Chu Văn Thảo - Phó Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Hòa nhập, từ hơn 20 năm kinh nghiệm làm công tác trợ giúp pháp lý và tiếp xúc với người có công, cho biết vẫn còn những trường hợp người thụ hưởng gặp khó khăn trong quá trình giải quyết chế độ, chính sách. Theo ông, qua thực tế tiếp xúc với nhiều trường hợp, một số cơ quan chức năng và cán bộ ở cấp xã, phường còn gây khó khăn, phiền hà cho người có công khi thực hiện các thủ tục chính sách. Điều này đặc biệt đáng lưu ý bởi nhiều người có công tuổi cao, sức khỏe hạn chế, khả năng tiếp cận thông tin và thực hiện thủ tục hành chính còn khó khăn. Ông đề nghị trong quá trình đưa Pháp lệnh mới vào cuộc sống cần đơn giản hóa thủ tục, tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ người có công ngay từ cơ sở, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cán bộ trực tiếp giải quyết chính sách. Không để những quy định mang tính nhân văn của Pháp lệnh bị hạn chế bởi thủ tục hành chính phức tạp hoặc cách thực hiện máy móc.

Phát biểu kết luận Hội thảo, Tiến sĩ Phạm Gia Yên đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, tâm huyết của các đại biểu, chuyên gia, người có công và đại diện các tổ chức, doanh nghiệp tham dự. Các tham luận, ý kiến tại Hội thảo đã tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ, nhưng đều thống nhất ở một điểm: Giá trị của Pháp lệnh chỉ thực sự được khẳng định khi các quy định của pháp luật trở thành quyền lợi thiết thực trong cuộc sống của người có công và thân nhân người có công.

Theo Tiến sĩ Phạm Gia Yên, việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng là bước tiếp tục hoàn thiện chính sách tri ân trong điều kiện đất nước phát triển mới. Những quy định về nâng mức sống, mở rộng đối tượng, chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm y tế, nhà ở, điều dưỡng, hoàn thiện điều kiện công nhận liệt sĩ, thương binh và người có công... thể hiện rõ hơn quan điểm lấy người có công làm trung tâm của chính sách. Tuy nhiên, đồng chí nhấn mạnh: “Một chính sách tốt trong văn bản chưa chắc đã là một chính sách tốt trong cuộc sống nếu khâu tổ chức thực hiện chưa tốt”. Vì vậy, nhiệm vụ quan trọng sau Hội thảo là phải tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, rà soát những quy định còn vướng mắc và đặc biệt quan tâm đến cấp cơ sở - nơi chính sách trực tiếp đến với người dân.

Từ các ý kiến tại Hội thảo, đồng chí cho rằng cần hình thành cơ chế để những phản ánh từ thực tiễn trở thành nguồn dữ liệu phục vụ hoàn thiện chính sách. Báo chí, Hội Cựu chiến binh, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và chính người có công cần được phát huy vai trò trong giám sát, phản biện và đề xuất giải pháp.

Kết luận Hội thảo, Tiến sĩ Phạm Gia Yên nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng không chỉ là “đưa Pháp lệnh vào cuộc sống”, mà phải tiến xa hơn, đó là xây dựng “văn hóa tri ân”. Chính sách của Nhà nước phải được bảo đảm bằng nguồn lực công; đồng thời cần huy động nguồn lực xã hội một cách minh bạch, đúng mục tiêu, để mọi người có công đều được chăm lo tốt hơn. Từ chính sách đến thực tiễn, từ quyền lợi trên giấy đến chất lượng cuộc sống, từ sự tri ân của Nhà nước đến văn hóa tri ân của toàn xã hội - đó là quá trình cần sự vào cuộc đồng bộ, liên tục và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị.

Các ý kiến tham gia Hội thảo phong phú về nội dung, đa dạng về góc nhìn, nhưng đều có điểm chung là thiết thực, xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn và hướng tới mục tiêu đưa Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng nhanh chóng đi vào cuộc sống. Các đại biểu phân tích những điểm mới, những giá trị nhân văn của Pháp lệnh và thẳng thắn chỉ ra những vấn đề cần tiếp tục giải quyết trong quá trình tổ chức thực hiện, từ việc hoàn thiện văn bản hướng dẫn, đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo đảm công bằng trong xác nhận và thụ hưởng chính sách, đến nâng cao chất lượng chăm sóc người có công. Hội thảo thực sự là diễn đàn góp phần mở rộng cách tiếp cận từ “chính sách ưu đãi” sang “văn hóa tri ân”; từ việc bảo đảm chế độ đến chăm lo toàn diện chất lượng cuộc sống; từ những quy định trên giấy đến những hành động cụ thể trong từng gia đình, từng địa phương.