Vị tướng làm “sợi dây nối” các cựu chiến binh Trường Sơn

Đã bước sang tuổi 98, hằng ngày ông vẫn cần mẫn làm việc, góp phần kết nối yêu thương, giải quyết chính sách cho những người đã từng chiến đấu, công tác trên tuyến chi viện chiến lược mang tên Bác Hồ kính yêu.

Chính ủy hay cãi cấp trên và thương yêu cấp dưới

Thiếu tướng Võ Sở có 47 năm quân ngũ, trong đó có hơn 10 năm sống và chiến đấu trên tuyến chi viện chiến lược Đường Trường Sơn, 17 năm công tác tại Binh đoàn 12. Đồng đội cũ của ông từ thời chiến đấu trên tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn kể với tôi rằng, ông nổi tiếng là người hay cãi cấp trên và thương yêu cấp dưới.

Thiếu tướng Hồ Sĩ Hậu, Phó Chủ tịch Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam nhớ lại: Ngày 4-11-1968, địch huy động máy bay chiến lược B52 và máy bay cường kích dồn dập đánh phá hai cửa khẩu là trọng điểm ATP trên Đường 20 Quyết Thắng và trọng điểm Seng Phan trên Đường 12. Đường tắc cả tháng trời, hàng không thể đưa vào tuyến trong được. Có ý kiến làm tuyến tránh trong rừng, chuyển vận tải sang phương thức gùi thồ. Nhưng Tư lệnh Đồng Sĩ Nguyên kiên quyết phản đối. Vì làm như vậy không đủ lương thực, thực phẩm cho các lực lượng Đoàn 559, chứ đừng nói vận chuyển cho chiến trường.

Trọng điểm Seng Phan thuộc Binh trạm 31 do đồng chí Võ Sở làm Chính ủy. Trên khu vực chiều dài 2km, chiều rộng 200m, liên tục 7 ngày đêm, một vạn quả bom các loại trút xuống đã xóa sổ con đường, chỉ còn lại những cồn đá, những hố bom lớn. Thêm vào đó là các loại bom nổ chậm, bom từ trường, mìn vướng nổ, mìn lá, các thiết bị trinh sát điện tử như cây nhiệt đới, cảm biến âm thanh, cảm biến địa chấn... đã gây rất nhiều khó khăn và thương vong cho bộ đội ta, ngăn chặn công binh ra mặt đường.

Tất cả các điểm kho, các hang đều bị oanh tạc. Đường bị đánh tắc nên hàng từ ngoài đưa vào không có chỗ chứa, lái xe đành dỡ hàng xuống hai bên đường để quay xe. Tình hình đó khiến Bộ tư lệnh 559 như ngồi trên đống lửa. Mỗi ngày không dưới 5 lần điện thoại từ Bộ tư lệnh điện xuống hối thúc Binh trạm 31. Một sáng, vì quá sốt ruột, Tư lệnh Đồng Sĩ Nguyên gọi điện gay gắt:

- Anh có làm được không thì để tôi thay người khác. Nguy kịch lắm rồi. Ở cửa khẩu la liệt các ô tô phải tấp lại ven đường, rất dễ làm mồi cho máy bay địch. Không giải tỏa được Seng Phan là có tội với bộ đội, với chiến trường.

Cầm điện thoại, Chính ủy Võ Sở cảm thấy cái nóng như đang dội tới. Ông rất hiểu sự lo lắng, sốt ruột của Tư lệnh. Ông nghẹn ngào:

- Báo cáo. Thay ai là quyền của anh. Tư tưởng của chúng tôi bất di bất dịch là đánh địch, mở đường mà đi, mở đường mà vận chuyển cho chiến trường. Nhưng anh cho phép chúng tôi gắng tìm phương án giải tỏa tối ưu mà mình đỡ thương vong. Chúng nó đánh dữ quá, không ngày nào tại trọng điểm không có người hy sinh. Vừa rồi, địch đánh sập hang, 12 đồng chí của chúng tôi hy sinh không lấy được xác, khó khăn thật, nhưng đảm bảo với anh chúng tôi sẽ khắc phục được...

 Không chỉ xử lý xuất sắc các vấn đề nảy sinh ở các cửa khẩu ác liệt, Chính ủy Võ Sở còn nổi tiếng là người thương cán bộ, chiến sĩ dưới quyền. Ông là người đầu tiên chỉ huy làm đường kín trong chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, nhờ đó giữ vững được vận tải chiến lược trong khi chiến dịch vẫn đang diễn ra ác liệt.

Người xây dựng ngôi nhà chung của các cựu chiến binh Trường Sơn

Đất nước hòa bình, non sông thu về một mối, Thiếu tướng Võ Sở công tác ở Binh đoàn 12 - Đơn vị kế tục truyền thống Bộ đội Trường Sơn một thời gian rồi trở về với đời thường. Biết nguyện vọng của các thế hệ bộ đội, dân công, thanh niên xung phong đã từng sống, chiến đấu trên Đường Trường Sơn muốn có một tổ chức làm sợi dây liên lạc, khi cần thì tổ chức gặp gỡ, giao lưu, ôn lại truyền thống và giúp đỡ lẫn nhau, ông xác định mình phải là “sợi chỉ đỏ” để liên kết các ước nguyện chính đáng đó. Thế là, Thiếu tướng Võ Sở cùng một số đồng chí khác đứng ra tự lo kinh phí, thu xếp thời gian để thành lập Ban liên lạc Cựu chiến binh Trường Sơn khu vực Hà Nội (năm 1989).

Là Trưởng ban liên lạc, được sự ủng hộ của vợ và con cháu, ông dành phần lớn thời gian cho công việc mà mọi người vẫn thường nói “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng”. Ông cũng là người khởi xướng nhiều hoạt động tri ân, tìm kiếm đồng đội, xuất bản sách, ảnh, thơ ca, nhạc họa về con đường Trường Sơn huyền thoại.

Tháng 1-2007, Ban liên lạc toàn quốc Bộ đội Trường Sơn được thành lập, ông được các CCB Trường Sơn tín nhiệm bầu làm Trưởng ban. Ban liên lạc toàn quốc Bộ đội Trường Sơn đã nhanh chóng trở thành mái nhà chung của các CCB Trường Sơn. Các ban liên lạc Bộ đội Trường Sơn cấp tỉnh, cấp sư đoàn, trung đoàn... cũng nhanh chóng được thành lập.

Ngày 13-5-2011, Thiếu tướng Võ Sở cùng hàng vạn CCB Trường Sơn rất phấn khởi đón nhận quyết định của Bộ Nội vụ cho phép thành lập Hội truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam. Thiếu tướng Võ Sở, nguyên Trưởng ban liên lạc được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội. Hội tập trung vào hai chương trình hoạt động lớn là truyền thống và tình nghĩa, với việc huy động các nguồn lực để xây dựng một số di tích lịch sử trên đường Hồ Chí Minh, chia sẻ, giúp đỡ đồng đội có hoàn cảnh khó khăn trên khắp mọi miền Tổ quốc.

“Tuổi trẻ của tôi là ở chiến trường, gắn bó nhiều năm với tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn. Vì thế, sau khi nghỉ hưu, tôi nguyện làm “sợi dây nối” các CCB Trường Sơn, rất muốn san sẻ yêu thương giữa các đồng đội còn sống, hỗ trợ các cơ quan chức năng giải quyết các chế độ chính sách và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ” - Thiếu tướng Võ Sở xúc động nói với tôi như vậy.

Năm nay, dù đã bước sang tuổi 98, nhưng Thiếu tướng Võ Sở vẫn minh mẫn và luôn bận rộn với công việc hằng ngày. Ông vẫn là Chủ tịch Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam, tham gia nhiều các chương trình hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2027), 70 năm Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn (19.5.1959 - 19.5.2029).

Tôi đã nhiều lần đến thăm Thiếu tướng Võ Sở tại trụ sở của Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam và ở căn nhà nhỏ ngăn nắp của ông tại khu tập thể Vĩnh Hồ thuộc Binh đoàn 12. Lần nào cũng thấy ông bận rộn. Khi thì họp bàn kế hoạch tình nghĩa cho Hội, khi thì tiếp các đồng đội cũ, khi thì xác nhận và giúp đỡ những người từng tham gia chiến đấu, công tác tại Trường Sơn làm lại giấy tờ bị mất để họ được hưởng các chế độ chính sách của Nhà nước. Có khi còn được nghe ông kể cho các bạn trẻ những kỷ niệm về Đường Trường Sơn huyền thoại và anh hùng ...

Tại Hội thảo khoa học với Chủ đề: “Vai trò của Bộ đội Trường Sơn trong các chiến dịch của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từ năm 1971 đến năm 1975” được tổ chức nhân dịp Kỷ niệm 65 năm Ngày mở Đường Hồ Chí Minh - Ngày Truyền thống Bộ đội Trường Sơn (19.5.1959 - 19.5.2024), tham luận của Thiếu tướng Võ Sở đã làm nhiều đại biểu rơi nước mắt khi ông kể lại những hy sinh mất mát của Bộ đội Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh.

Trong Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Thiếu tướng Võ Sở là đại biểu cao tuổi nhất. Ông không phát biểu tham luận, nhưng đã chia sẻ với rất nhiều các nhà báo về vai trò đặc biệt quan trọng của Mặt trận và hiến kế với Mặt trận trong nhiệm kỳ mới với những nội dung thiết thực. Thiếu tướng Võ Sở cho biết, Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.Từ khi thành lập đến nay, Hội đã huy động từ nguồn lực xã hội để thực hiện các hoạt động tri ân tình nghĩa. Trong đó, Hội đã liên kết và tham gia vận động các nhà hảo tâm ủng hộ, tài trợ xây dựng 6 công trình tâm linh là các đền thờ liệt sỹ, di tích lịch sử; Vận động hội viên đóng góp xây dựng nông thôn mới, ủng hộ nhân dân các vùng, miền bị thiên tai bão lụt, các quỹ nhân đạo từ thiện... Hội đã hỗ trợ sửa chữa, nâng cấp và xây dựng mới hàng nghìn ngôi nhà, hỗ trợ giúp đỡ hàng nghìn gia đình hội viên khó khăn vươn lên thoát nghèo và làm giàu chính đáng.

Bên cạnh đó, Hội còn cung cấp tư liệu, nhân chứng cho các nhà làm phim xây dựng hàng chục phim tư liệu, phóng sự; tổ chức các trại viết văn, phát động các cuộc thi viết hồi ký, ký ức chiến tranh, sáng tác văn học nghệ thuật; biên tập, xuất bản hàng trăm đầu sách về Trường Sơn, Bộ đội Trường Sơn và Hội truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam... “Đây không chỉ là những con số, mà còn là sự gắn kết của những người đã từng chiến đấu, công tác trên tuyến đường Trường Sơn năm xưa - những người từng cùng nhau đi qua chiến tranh, giờ tiếp tục đồng hành trong thời bình bằng tình đồng đội và trách nhiệm xã hội” - Đó là điều mà Thiếu tướng Võ Sở tâm huyết và thực hiện bằng cả tấm lòng bác ái mà tấm gương Bộ đội Cụ Hồ luôn rèn giũa không ngừng.