Đi mô cũng nhớ về Hà Tĩnh...

Địa linh sinh nhân kiệt

Tôi không phải là người con của Hà Tĩnh, nhưng từ lâu đã “phải lòng” cảnh vật và con người nơi đây, đặc biệt là linh khí núi Hồng Lĩnh - sông Lam tỏa rạng dọc chiều dài lịch sử, nhân kiệt nối nhau từ đời này sang đời khác tạo nên nguồn lực to lớn cho sự phát triển của Hà Tĩnh hiện tại và mai sau.

Núi Hồng Lĩnh (tên Nôm là Ngàn Hống) được xếp vào danh sách 21 danh thắng của nước Nam xưa. Núi này, theo truyền thuyết đã được Kinh Dương Vương cho dựng kinh đô. Tại đây Kinh Dương Vương đã kết duyên cùng Thần Long và sinh ra Lạc Long Quân. Sau đó, Lạc Long Quân đã dời kinh đô ra vùng núi Nghĩa Lĩnh (Phú Thọ ngày nay), kết hôn với Âu Cơ rồi nên truyền thuyết “bọc trăm trứng”. Ngày nay, trên núi Hồng Lĩnh vẫn còn gìn giữ tục thờ cúng Thủy tổ Kinh Dương Vương và các Vua Hùng.

Theo mạch núi Hồng là con đường thiên lý Bắc - Nam chạy qua vùng đất cổ Việt Thường, nơi tương truyền là kinh đô Ngàn Hống của vua Kinh Dương Vương. Nơi đây có quần thể các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh luôn hấp dẫn tôi, dù đã đi nhiều lần: Chùa Đại Hùng, Chùa Thiên Tượng, Chùa Hang, Suối Tiên, Đền thờ Đô đài Ngự sử Bùi Cầm Hổ...

Phía Đông của dãy Hồng Lĩnh linh thiêng là sông Lam, dòng sông đã nuôi dưỡng bao thế hệ cư dân Hà Tĩnh. Núi Hồng và sông Lam từ lâu đã trở thành cặp biểu tượng văn hóa nổi tiếng, đi vào ca dao, thi ca và tâm thức của người dân: “Bao giờ Hồng Lĩnh hết cây/ Sông Lam hết nước/ Thì đó với đây mới hết tình”.

Cách đây 195 năm, vào năm 1831 dưới triều vua Minh Mệnh, tỉnh Hà Tĩnh được thành lập trên cơ sở tách hai phủ Hà Hoa và Đức Thọ của trấn Nghệ An để lập thành một tỉnh riêng. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, danh xưng Hà Tĩnh xuất hiện với tư cách một đơn vị hành chính trực thuộc triều đình. Sự kiện này trở thành một mốc son, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Hà Tĩnh. Thế nhưng, trước đó, ở vùng đất này đã nổi tiếng là “địa linh nhân kiệt”. Những làng quê yên bình dưới chân núi Hồng Lĩnh đã sản sinh và nuôi dưỡng biết bao bậc anh hùng hào kiệt góp phần làm rạng danh lịch sử dân tộc như: Cha con Trạng nguyên Sử Hy Nhan - Sử Đức Huy; Đô đài Ngự sử Bùi Cầm Hổ; Đại thi hào dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Du; Uy viễn tướng công Nguyễn Công Trứ... Tất cả đã tạo nên một truyền thống văn hiến lâu đời, hun đúc nên khí chất con người Hà Tĩnh cần cù, chịu khó, giàu trí tuệ, kiên cường, hiếu học, hiếu nghĩa.

Người Hà Tĩnh dưới cờ Đảng quang vinh

Từ ngày có Đảng, Hà Tĩnh càng rạng danh với các cao trào Xô viết Nghệ - Tĩnh 1930-1931, Cách mạng Tháng Tám năm 1945, các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ. Các thế hệ người Hà Tĩnh luôn phát huy tinh thần bất khuất, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, viết nên một trang sử đầy tự hào.

Hà Tĩnh vinh dự là quê hương của 2 đồng chí Tổng Bí thư: Trần Phú và Hà Huy Tập; chiến sĩ cách mạng, người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên - Anh hùng liệt sĩ Lý Tự Trọng.

Hà Tĩnh tự hào là một trong 4 tỉnh giành chính quyền sớm nhất cả nước trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, hơn 80.000 người con Hà Tĩnh đã lên đường nhập ngũ. Hàng vạn người đã ngã xuống, để lại một phần máu thịt nơi chiến trường. Nhiều địa danh, nhiều con người của Hà Tĩnh đã trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tiêu biểu như Phan Đình Giót, 10 nữ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc...

Từ truyền thống vẻ vang và ý chí “kiên cường, bất khuất” đã trở thành cội nguồn sức mạnh để lớp lớp thế hệ người Hà Tĩnh hôm nay và mai sau tiếp tục phát huy, quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh, văn minh.

Kỳ tích của ý chí và khát vọng vươn mình

Sau 15 năm hợp nhất với Nghệ An thành tỉnh Nghệ Tĩnh, ngày 12-8-1991, Quốc hội khóa VIII quyết định chia tỉnh Nghệ Tĩnh thành 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Từ ngày 1-9-1991, các cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể của tỉnh Hà Tĩnh chính thức đi vào hoạt động. Khi ấy Hà Tĩnh là tỉnh nghèo, xuất phát điểm thấp, cơ sở hạ tầng gần như không có gì.

Từ năm 1991 đến nay, trước những thời cơ và vận hội mới, Đảng bộ và Nhân dân Hà Tĩnh đã nỗ lực phấn đấu giành được kết quả rất quan trọng và khá toàn diện. Đặc biệt, từ sau Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020-2025. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt bình quân 6,4%/năm; quy mô nền kinh tế tăng gấp 1,5 lần so với đầu nhiệm kỳ, đạt 120.811 tỷ đồng; cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, tỷ trọng nông nghiệp còn 13,4%, công nghiệp - xây dựng 40,4%, dịch vụ 46,2%; GRDP bình quân đầu người đạt 90,5 triệu đồng. Thu ngân sách giai đoạn 2021-2025 ước đạt 90.600 tỷ đồng, tăng 1,6 lần so với giai đoạn 2016-2020, tăng tỷ trọng thu nội địa. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt 239.872 tỷ đồng, tăng 1,5 lần so với giai đoạn 2016-2020.

Có thể nói thành tựu 35 năm qua của Hà Tĩnh là kỳ tích của ý chí và khát vọng vươn mình. Trong thành tựu chung của tỉnh, có dấu ấn đậm nét của gần 8 vạn hội viên CCB Hà Tĩnh. 35 năm qua, CCB Hà Tĩnh luôn là lực lượng nòng cốt gương mẫu đi đầu thực hiện mọi nhiệm vụ. Trên mặt trận kinh tế: Phong trào “CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi” lan tỏa khắp 69 xã, phường. Hàng nghìn mô hình trang trại, doanh nghiệp do CCB làm chủ đã giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động, giúp nhiều hội viên thoát nghèo bền vững. Trên mặt trận chính trị - xã hội: CCB tham gia cấp ủy, chính quyền, mặt trận tổ quốc ở 100% thôn, tổ dân phố, nòng cốt đi đầu trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; đi đầu trong tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật, hòa giải ở cơ sở, xây dựng “Khu dân cư an toàn”. Trong phòng chống thiên tai, dịch bệnh, giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án, CCB là lực lượng xung kích “Ở đâu khó, ở đó có CCB”. Trong công tác “Đền ơn đáp nghĩa”, chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ, tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ được CCB Hà Tĩnh thực hiện với tất cả trách nhiệm và tình cảm. Đặc biệt, hưởng ứng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, CCB Hà Tĩnh đã phát huy cao độ trách nhiệm “uống nước nhớ nguồn”. Với tinh thần “sống vì đồng đội, chết không bỏ đồng đội”, hàng trăm CCB đã trực tiếp tham gia cung cấp thông tin, dẫn đường, đào bới. Nhiều CCB tuổi đã cao vẫn lặn lội khắp các chiến trường xưa. Nhờ đó, hàng chục hài cốt liệt sĩ quê hương đã được tìm thấy và đưa về đất mẹ. Đó là nghĩa tình sâu nặng, là đạo lý của Bộ đội Cụ Hồ.

Vận hội mới, niềm tin mới

Hà Tĩnh bước vào giai đoạn 2025-2030 với niềm tin và khát vọng vươn lên mạnh mẽ. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định phát triển nhanh, bền vững nền tảng công nghiệp hiện đại, dịch vụ chất lượng cao và nông nghiệp thông minh, lấy công nghiệp làm trụ cột, Khu kinh tế Vũng Áng là động lực tăng trưởng, gắn với phát triển kinh tế biển, cảng biển, năng lượng tái tạo, chế biến chế tạo, logistics. Tăng cường liên kết vùng, mở rộng hợp tác phát triển với các địa phương trong khu vực và cả nước. Phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn, vùng đồng bằng, miền núi, ven biển; tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, đô thị văn minh. Đặc biệt chú trọng phát huy giá trị văn hóa và con người Hà Tĩnh để trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững.

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, Hà Tĩnh tiếp tục bứt phá. Năm 2025, tỉnh Hà Tĩnh đạt mức tăng trưởng 8,78% đứng thứ 10 toàn quốc, dẫn đầu khu vực Bắc Trung Bộ. 7 tháng đầu năm 2026, GRDP trên địa bàn ước tăng 12,79%. Từ đầu năm đến nay, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư 29 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký hơn 155.000 tỷ đồng và 4 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký 412,6 triệu USD (tăng 8 dự án và gấp hơn 8 lần vốn đăng ký đối với dự án trong nước; tăng 2 dự án và gấp hơn 31 lần vốn đăng ký đối với dự án đầu tư nước ngoài so với cùng kỳ năm 2025).

Hà Tĩnh hôm nay đang hiện thực hóa lời dạy của Bác Hồ “Hà Tĩnh phải làm sao cho tình hình nổi bật lên”. Phấn đấu đến năm 2030 có từ 18.000 đến 20.000 doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế. Kinh tế số chiếm 15-20% GRDP; xếp hạng hoạt động chính quyền số đến năm 2030 thuộc nhóm 15/34 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước. Khi đó, không chỉ tôi mà rất nhiều người dân nước Việt có quyền tự hào rằng “Đi mô rồi cũng nhớ về Hà Tĩnh...”.