Đồng đội đi tìm đồng đội

Đất nước ta đang chuẩn bị kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh liệt sĩ Việt Nam (27.7.1947-27.7.2024), phóng viên Báo CCB Việt Nam có dịp trò truyện với CCB Phan Văn Quý - một thương binh, Đại biểu Quốc hội Khóa XIII và là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, về những tâm tư, trăn trở của những người đồng đội đang “đi tìm đồng đội” sau chiến tranh. Dưới đây là nội dung cuộc trao đổi rất ý nghĩa đó:

P.V: Thưa ông, ông có thể cho biết cảm xúc của mình nhân dịp kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh liệt sĩ?

CCB Phan Văn Quý: Hiện nay, không chỉ những người đồng đội chúng tôi mà đặc biệt là các thân nhân liệt sĩ, và nhìn rộng ra là toàn xã hội đang rất trăn trở, quan tâm tới vấn đề tìm lại tên cho liệt sĩ. Trong thực tế, chúng tôi được tiếp xúc với một số thân nhân liệt sĩ, nhiều mẹ liệt sĩ bày tỏ tâm nguyện: “Mẹ chỉ có một mong muốn duy nhất là trước lúc nhắm mắt xuôi tay, tìm và đưa được hài cốt con mình trở về với gia đình, với quê hương…”

P.V: Theo ông, công tác tìm lại tên cho liệt sĩ hiện nay đang gặp những vấn đề gì?

CCB Phan Văn Quý: Anh biết đấy, chiến tranh đã lùi xa gần 50 năm, việc giám định gen cho liệt sĩ đòi hỏi chạy đua với thời gian, càng chậm thì việc giám định ADN để xác định danh tính liệt sĩ càng khó khăn hơn. Đến nay, vẫn còn khoảng 200.000 hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập, trên 300.000 hài cốt liệt sĩ đã quy tập và an táng tại các nghĩa trang nhưng còn thiếu thông tin.

Hơn 10 năm qua, Tập đoàn Thái Bình Dương - doanh nghiệp chúng tôi đã đóng góp nhiều tỷ đồng, cùng với Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt sĩ Việt Nam thực hiện chương trình giám định gen để xác định danh tính liệt sĩ và đã đạt được một số kết quả. Qua đó cũng đã rút được những kinh nghiệm quý mà chúng tôi có để nhân rộng hơn trong việc hỗ trợ chương trình trả lại tên cho liệt sĩ theo chủ trương của Nhà nước ta.

P.V: Điều gì đã thôi thúc ông và đồng đội tham gia đề xuất thành lập Quỹ “Tìm lại tên cho đồng đội” ?

CCB Phan Văn Quý: Chương trình giám định gen để xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước ta. Hiện nay, các Bộ - ngành đang khẩn trương xúc tiến và đã có những kết quả rất tích cực.  

Vì thế, chúng tôi gồm Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam, Công ty Golf Long Thành và Tập đoàn Thái Bình Dương đã đưa ra ý tưởng thành lập Quỹ “Tìm lại tên cho đồng đội” để cùng chung tay với Nhà nước ta trong việc thực hiện công tác tri ân liệt sĩ. Gần một năm qua, đề án thành lập Quỹ đã được gửi tới các cơ quan chức năng và đang trong quá trình được các Bộ, ngành xem xét.

P.V: Vậy thì Quỹ “Tìm lại tên cho đồng đội” sẽ hoạt động như thế nào trong việc tìm kiếm thông tin liệt sĩ?

CCB Phan Văn Quý: Từ trước đến nay, những việc làm quy mô, kế hoạch tổng thể, thì Nhà nước đã và đang thực hiện. Tuy nhiên, còn tồn tại một số vấn đề nhỏ nhưng hết sức thiết thực đối với các gia đình liệt sĩ còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, ít có điều kiện tiếp xúc với thông tin liệt sĩ.

Nếu Quỹ được thành lập, chúng tôi chỉ tập trung hỗ trợ gia đình, thân nhân liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn bằng cách tư vấn, hỗ trợ một phần kinh phí cho các các gia đình liệt sĩ có thể tiếp cận nhanh nhất các nguồn thông tin về các liệt sĩ. Hỗ trợ đưa các thân nhân về các nghĩa trang liệt sĩ, về các chiến trường xưa để tìm các nguồn thông tin về các liệt sĩ.

Nguồn kinh phí ban đầu của Quỹ do các thành viên sáng lập đóng góp và sau này sẽ được huy động từ nguồn xã hội hóa. Điều lệ hoạt động của Quỹ đảm bảo không chồng chéo, trùng lặp với chức năng, phần việc của các Bộ - ngành của Nhà nước, đúng với chức năng hỗ trợ của Quỹ do Nhà nước quy định.    

P.V: Xin cảm ơn ông và xin chúc cho hành trình đi tìm đồng đội của những người lính thành công tốt đẹp!

  V.H thực hiện

ĐỒNG ĐỘI ĐI TÌM ĐỒNG ĐỘI

Đất nước đã vẹn toàn, thống nhất

Mà sao lòng mẹ vẫn tái tê

Cuộc chiến tranh từ lâu đã tắt

Các con vẫn biền biệt chưa về?

Nơi nào các anh, chị nằm lại

Sông dài, rừng, biển bao la?

Bao chiến trận oai hùng năm ấy

Giờ âm u thăm thẳm rừng già…

Những Liệt sĩ chưa biết tên hóa núi sông đất nước

Bao nấm mộ thiêng liêng trải đến tận chân trời…

Các anh chị thành chiến công bất tử

Để núi sông bền vững đến muôn đời

Còn bao nhiêu nỗi niềm day dứt

Thương người đang gối đất, nằm sương

Phải tìm lại tên các anh hùng liệt sĩ

Đưa anh chị về với cha mẹ, quê hương…

Đồng đội lặn lội tìm đồng đội

Những yêu thương đùm bọc nhớ thương…

TRẦN ĐĂNG KHOA - LÊ THỊ THÚY SEN