Ngôi Đền thờ tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Trung đoàn 88

Qua trao đổi, anh Sáu Dùng cho biết: Năm 2010, anh nhận khoán hơn 10ha đất khu rừng tràm mọc tự nhiên lâu năm, hoang hóa ở ven ngã ba kênh 62 và kênh Ngang, thuộc ấp Vĩnh Ân. Trong quá trình cải tạo thành đất ruộng để gieo xạ lúa, anh bất ngờ phát hiện ra ở sâu dưới lớp đất bùn sình lầy đã bị rễ cây tràm che phủ kín, có nhiều bọc tăng nilon cũ nát, bên trong chứa các bộ hài cốt của người, kèm theo các di vật là quân trang, quân dụng như: Dây nịt thắt lưng, bình tông đựng nước, dép cao su và nhiều đoạn dây điện thoại, cùng các băng đạn súng AK.

Nhận ra đây là những bộ hài cốt của liệt sĩ quân giải phóng miền Nam, đã hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ, anh vô cùng xúc động và tự thấy trách nhiệm của mình đối với công lao, máu xương của lớp cha anh đi trước. Từ đó, anh động viên người thân trong gia đình tỉ mỉ tìm kiếm, gom nhặt và cất bốc được 7 bộ hài cốt liệt sĩ đưa lên bờ kênh 62. Vì lúc đó chưa hiểu biết nhiều về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với công tác liệt sĩ, nên anh tự mình lo việc khâm liệm và an táng hài cốt các liệt sĩ, như với người thân ruột thịt trong gia đình. Các thủ tục được anh Sáu Dùng và gia đình thực hiện rất chu đáo: Nấu nước lá thơm và dùng khăn mặt mới để lau rửa sạch hài cốt, dùng vải đỏ để bọc lại cẩn thận; mỗi bộ hài cốt được đặt trong một chiếc tiểu sành mới. Cẩn thận an táng xong, anh dựng một gian lều tạm, khung bằng gỗ tràm và mái lợp Fibro xi măng, để che nắng mưa cho bát nhang trên ban thờ.

Khi bà con trong ấp và xã hay tin, bảo nhau đến thăm viếng hương linh các liệt sĩ đã góp ý với anh rằng: Hài cốt liệt sĩ là tài sản vô giá, cần phải báo cáo cho chính quyền. Lúc đó anh mới lên báo cáo với chính quyền địa phương để giải quyết theo chủ trương, chính sách quy định.

Ngay sau khi nhận được tin báo của anh Sáu Dùng, chính quyền huyện và xã đến tìm hiểu, xác minh, kết luận vụ việc và tổ chức tiếp nhận 7 bộ hài cốt liệt sĩ. Tiếp đó đã huy động lực lượng hàng trăm đoàn viên thanh niên, phụ nữ, CCB và đơn vị quân đội mở rộng khu vực tìm kiếm và đã phát hiện, cất bốc được thêm 10 bộ hài cốt liệt sĩ khác. Tất cả 17 bộ hài cốt liệt sĩ đã được đưa về Nghĩa trang liệt sĩ huyện Tân Hưng để tổ chức trọng thể lễ quy tập và an táng.

Anh Sáu Dùng trở thành tấm gương tiêu biểu làm tốt công tác “Đền ơn đáp nghĩa” được các cấp chính quyền và tổ chức địa phương ghi nhận, biểu dương; các báo, đài địa phương có bài ca ngợi. Nhưng anh vẫn còn rất băn khoăn, trăn trở với suy nghĩ, việc tìm kiếm và cất bốc được 17 bộ hài cốt liệt sĩ chỉ là dấu hiệu ban đầu. Linh tính mách bảo anh vẫn còn nhiều bộ hài cốt liệt sĩ khác nằm sâu dưới lớp đất bùn sình lầy nơi đây... Anh thầm nguyện “Phải cố gắng đưa được hết hương linh các bậc cha chú đã chiến đấu hy sinh về yên nghỉ với các đồng chí đồng đội ở nơi trang trọng nhất”.

Trước mắt, để cầu mong cho hương linh các liệt sĩ ở đây được siêu thoát, hằng ngày anh mang lễ vật và mâm cơm ra gian lều nhỏ trên bờ kênh 62 để thắp nhang, khấn vái. Những dịp lễ, Tết anh còn sửa soạn mấy mâm cỗ mang ra đây thắp nhang. Đông đảo bà con trong xã noi gương anh, mang lễ vật ra gian thờ thắp nhang, cầu khấn hương linh các anh hùng liệt sĩ phù hộ cho những điều tốt lành. Đến khi lượng người đến làm lễ quá đông, trở nên chật chội, nhân dân địa phương đã gửi đơn kiến nghị lên chính quyền các cấp cho phép cải tạo và xây dựng lại gian lều tạm, thành ngôi miếu khang trang để thờ tưởng niệm hương linh các anh hùng liệt sĩ trên bờ 62.

Chính quyền tiếp thu ý kiến của bà con, nghiên cứu một cách thận trọng và thấy kiến nghị của bà con là đúng đắn. Nhưng khó khăn lớn nhất là theo quy định, việc xây ngôi miếu thờ phải biết “Thần chủ” là ai? Có công với dân, với nước thế nào? Qua nhiều cuộc hội thảo với các nhân chứng lịch sử và các bậc lão thành cách mạng của địa phương, mọi ý kiến chỉ cho biết: - Thời kỳ chiến tranh chống Mỹ, xã Vĩnh Đại thuộc Vùng 8, tỉnh Kiến Tường - là địa bàn tập kết và trung chuyển lực lượng người và vũ khí đạn dược của ta từ các căn cứ cách mạng ở biên giới Campuchia về vùng chiến khu Đồng Tháp Mười. Do đó, địch càn quét, đánh phá rất ác liệt, hòng cắt đứt tuyến giao liên huyết mạch của ta. Chúng đã bắt bớ, gom dân ở đây vào hết các ấp chiến lược ở trên bờ sông Vàm Cỏ Tây và kênh Dương Văn Dương, đều cách xa nơi đây từ 10 đến 15km, tạo nên vùng trắng, trở thành những cánh rừng chàm và đồng cỏ tự nhiên hoang vu ở ven bờ kênh Ngang và kênh 62. Bám trụ ở đây chỉ còn vài ba tổ du kích ở bí mật “chém dè” trong các căn cứ, làm nhiệm vụ thông tuyến và dẫn đường cho các đơn vị Quân đội có dịp đi qua, dừng chân tạm trú trong thời gian ngắn.

Rất may, ngày 15-4-2018, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ (tên thường gọi là Tám Thổ) - nguyên Tham mưu trưởng Quân khu 7, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin TP. Hồ Chí Minh về tỉnh Long An công tác. Nghe được câu chuyện, anh Tám Thổ đã về làm lễ thắp nhang viếng các liệt sĩ ở gian lều tạm trên bờ kênh 62. Lễ xong, anh Tám Thổ cung cấp những thông tin tư liệu liên quan đến khu vực bờ kênh 62 này: Đây là hài cốt các liệt sĩ của Tiểu đoàn 7 và một số Đại đội trực thuộc Trung đoàn 88. Dịp Tết Canh Tuất (năm 1970), đơn vị hành quân từ căn cứ biên giới Campuchia xuống Vùng 4 Kiến Tường, khi tạm dừng trú quân ở kênh 62 và kênh Ngang đã bị địch phát hiện và đổ quân vây đánh, làm quân ta thiệt hại rất lớn. Lúc đó, anh Tám Thổ là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 10 Đặc công của Trung đoàn 88 đang ở xã Mỹ Thiện, huyện Cái Bè, tỉnh Mĩ Tho (cũ), chỉ nghe cấp trên thông báo như vậy, còn diễn biến cụ thể trận đánh phải hỏi anh Trần Duy Quang - Tiểu đoàn phó 1 trực tiếp chỉ huy. Hiện anh Quang nghỉ hưu ở quê, xã Thạch Sơn, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.

Anh Tám Thổ gọi điện thoại giao nhiệm vụ cho tôi (tác giả bài viết) - là người cùng quê với anh Quang - đến gặp anh Quang để nghe kể và viết lại chi tiết trận đánh này gửi vào cho anh Tám và BLL CCB Trung đoàn 88 ở TP. Hồ Chí Minh, để cung cấp tư liệu lịch sử cách mạng cho chính quyền huyện Tân Hưng làm căn cứ lập hồ sơ xây dựng ngôi Đền thờ tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Trung đoàn 88 tại kênh 62 và kênh Ngang.

Tôi đã hoàn thành ngay nhiệm vụ này và còn viết thành truyện ký “Ngọn lửa kênh Ngang anh hùng” in trên Tuần báo Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh số 529 ngày 20-12-2018 và một số báo khác (hiện đang được lưu giữ và đặt trên bàn thờ các anh hùng liệt sĩ E88 ở Đền).

Theo lời anh Quang kể lại: Lúc đó, Tiểu đoàn 7 có hơn 300 cán bộ, chiến sĩ và được tăng cường thêm gần 100 đồng chí từ các đại đội trực thuộc Trung đoàn 88. Đêm giao thừa Tết Canh Tuất (1970), theo mệnh lệnh, đơn vị chia làm hai cánh quân hành quân xuống Vùng 8, tỉnh Kiến Tường để đêm hôm sau tiếp tục hành quân về huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho. Khi đơn vị đã ém quân bí mật trong khu đồng cỏ và rừng tràm ở kênh 62 và kênh Ngang thì bị địch phát hiện. Chúng dùng phi pháo đánh phá ác liệt và đổ 5 Tiểu đoàn quân Ngụy - Sài Gòn bao vây tiến công. Mặc dù cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã chiến đấu rất dũng cảm kiên cường, tiêu diệt hàng trăm tên địch, nhưng do địa hình sông nước trống trải và chênh lệch lực lượng quá lớn, nên đơn vị cũng phải hứng chịu tổn thất hơn 200 đồng chí hy sinh...

Khi đã có những thông tin tư liệu xác đáng, ngày 21-12-2018, UBND tỉnh Long An ra quyết định công nhận “Khu Tưởng niệm liệt sĩ Trung đoàn 88 là Di tích Lịch sử - Văn hóa” cấp tỉnh; UBND huyện Tân Hưng quyết định xây dựng công trình ngôi Đền thờ tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ Trung đoàn 88 trang nghiêm, với kiến trúc truyền thống văn hóa tâm linh của dân tộc, thay thế gian thờ tạm bé nhỏ của anh Sáu Dùng ở ngã ba bờ Kênh 62.

Ngôi Đền thờ được xây dựng với kinh phí hơn 10 tỷ đồng từ nguồn vốn do Nhà nước và nhân dân cùng làm, chủ yếu từ nguồn xã hội hóa. Trong đó có sự đóng góp ủng hộ của nhân dân địa phương và các CCB Trung đoàn 88 cả nước. Đặc biệt, thân nhân gia đình nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã ủng hộ rất lớn cả tinh thần, vật chất và kinh phí; gia đình ông Hai Quảng và một số hộ nông dân ấp Vĩnh Ân đã hiến 5.000m2 đất ruộng để làm mặt bằng xây dựng ngôi Đền.

Lễ khánh thành ngôi Đền thờ được tổ chức trang trọng vào ngày 22-8-2020. Anh Sáu Dùng vô cùng phấn khởi khi được địa phương giao cho trọng trách làm “Từ Đền” - có nhiệm vụ quản lý, giữ gìn, hướng dẫn đón tiếp khách và duy trì việc thờ cúng cho các hương linh anh hùng liệt sĩ Trung đoàn 88. Đó là niềm vinh dự, tự hào và thỏa ước mơ lớn nhất của anh, góp phần vào công tác đền ơn đáp nghĩa.