Khi quyền lợi người dân bị “treo” bởi giấy tờ đất chồng chéo

Những uẩn khúc từ tấm “sổ đỏ”

Theo hồ sơ gửi kèm, năm 2005 UBND TP. Hà Tĩnh đã cấp GCNQSDĐ số AC188592 cho hộ ông Nguyễn Văn Tam (tên gọi khác là Nguyễn Trường Tam) và bà Hoàng Thị Tám, nhưng diện tích lại trùng với phần đất gia đình ông Nguyễn Văn Tam đang quản lý, sử dụng ổn định từ trước đó nhưng chưa được đưa vào GCNQSDĐ. Từ đó phát sinh tranh chấp ranh giới và diện tích 1,5m2 giữa hộ ông Nguyên Văn Tam - bà Hoàng Thị Tám và hộ ông Trương Bá Thiện - bà Nguyễn Thị Thủy. Gia đình ông Nguyễn Văn Tam nhiều lần gửi đơn, yêu cầu cấp đổi GCNQSDĐ theo hiện trạng, nhưng chưa được giải quyết dứt điểm.

UBND TP. Hà Tĩnh trong báo cáo tháng 10-2023 khẳng định: Đất gia đình ông Tam có nguồn gốc từ quyết định giao đất năm 1989, sau đó bồi thường mở rộng ngõ năm 2005, tổng diện tích hợp pháp là 196m². Đơn vị này cho rằng, việc ông Tam kiến nghị cấp đổi GCNQSDĐ diện tích lớn hơn là “không đủ điều kiện”, đồng thời kết luận ông có lấn chiếm 5,2m² hành lang đường 1A và 0,1m² đất công.

Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh (Văn bản 3971/SNNMT-VPĐK, ngày 22-7-2025) lại trả lời rằng thẩm quyền giải quyết tranh chấp thuộc UBND phường Thành Sen. Nói cách khác, hồ sơ bị “chuyển qua, đẩy lại” giữa các cấp có thẩm quyền giải quyết, còn quyền lợi công dân thì vẫn lơ lửng.

Điểm đáng chú ý là vụ việc này đã qua nhiều lần đo đạc, kiểm tra, thậm chí có cả phán quyết của TAND TP. Hà Tĩnh (năm 2020) - nay là TAND khu vực 1 tỉnh Hà Tĩnh không công nhận đơn khởi kiện của ông Trương Bá Thiện và bà Nguyễn Thị Thủy buộc ông Nguyễn Văn Tam (Nguyễn Trường Tam) trả lại 1,5m2 đất ông Tam lấn chiếm của ông Thiện và bà Thủy. Thế nhưng, việc thi hành và xử lý dứt điểm vẫn “nửa vời”. Cơ quan chính quyền địa phương liên tục viện dẫn lý do “còn tranh chấp”, “chưa đủ điều kiện” mà chưa đưa ra phương án giải quyết minh bạch, thấu tình đạt lý.

Câu hỏi đặt ra: Vì sao một mảnh đất chưa đầy 200m² lại khiến người dân khiếu kiện triền miên gần hai thập kỷ? Phải chăng công tác quản lý đất đai tại cơ sở còn nhiều bất cập, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, dẫn đến việc một hộ dân phải “đội đơn” đi khắp nơi mà vẫn chưa có kết quả cuối cùng?

Cần giải pháp dứt điểm, không “né tránh”

Từ góc nhìn của Diễn đàn CCB, vụ việc này không chỉ liên quan đến quyền lợi của một CCB, mà còn phản ánh một thực trạng quản lý đất đai còn lỏng lẻo, thiếu minh bạch ở một số địa phương.

Đáng chú ý, mới đây trong Đơn tố cáo gửi UBND phường Thành Sen, ông Nguyễn Văn Tam tiếp tục phản ánh những bất thường trong việc cấp GCNQSDĐ. Ông Tam nêu rõ: Năm 2018, ông Nguyễn Thế Công sử dụng GCNQSDĐ số BU955487 mang tên Trương Bá Thiện và Nguyễn Thị Thủy để giao dịch, trong khi thực tế chưa có sự đồng thuận của gia đình ông. Việc này từng bị UBND phường xác định là không có tranh chấp vào năm 2004. 

Theo ông Tam, hàng loạt thủ tục đo vẽ, lập hồ sơ và cấp GCNQSDĐ mới có dấu hiệu bỏ qua quy định pháp luật, dẫn đến nguy cơ xâm phạm nghiêm trọng quyền lợi hợp pháp của gia đình. Việc cấp GCN chưa đúng với thực tế, để xảy ra chồng lấn hoặc thiếu hụt so với trước đây gia đình quản lý, sử dụng là lỗi hệ thống, và chính quyền không thể “khoán trắng” trách nhiệm cho người dân tự xoay sở.

Vì vậy, để giải quyết dứt điểm, chúng tôi cho rằng: Cần tổ chức đo đạc, xác định lại ranh giới thửa đất bằng công nghệ đo hiện đại, có sự chứng kiến của các bên liên quan, lập biên bản công khai.

Bên cạnh đó cần căn cứ vào bản đồ địa chính, hồ sơ lưu trữ và kết quả đo thực địa, UBND TP. HàTĩnh - nay là UBND phường Thành Sen, UBND tỉnh Hà Tĩnh phải ban hành quyết định cuối cùng: Phần nào thuộc hộ ông Nguyễn Văn Tam, phần nào thuộc đất công hay đất nằm trong GCNQSDĐ số BU955487 mang tên Trương Bá Thiện và Nguyễn Thị Thủy.

Thực thi nghiêm túc bản án của TAND TP. Hà Tĩnh - cũ (nếu còn hiệu lực), tránh tình trạng “phán quyết trên giấy” nhưng không được áp dụng ngoài thực tế.

Giải quyết theo nguyên tắc thấu tình đạt lý: Bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, đồng thời xử lý dứt điểm vi phạm (nếu có) như lấn chiếm hành lang giao thông.

Vụ việc của CCB Nguyễn Văn Tam không đòi hỏi gì ngoài sự công bằng và minh bạch. Ông từng cống hiến xương máu cho Tổ quốc, nay tuổi đã cao nhưng vẫn phải mòn mỏi đi khiếu kiện chỉ vì những bất cập trong quản lý đất đai.

Đã đến lúc chính quyền phường Thành Sen và cơ quan chức năng có thẩm quyền ở tỉnh Hà Tĩnh cần thể hiện rõ trách nhiệm: Không chỉ ban hành văn bản trả lời hình thức, mà phải đưa ra một quyết định giải quyết cuối cùng, công khai, minh bạch. Làm được điều đó không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, mà còn củng cố niềm tin nhân dân vào sự thượng tôn pháp luật.