Chào mừng Ngày Pháp luật Việt Nam (9-11): Cựu chiến binh - Cầu nối giữa pháp luật và cuộc sống

Trong dòng chảy ấy, CCB - những người từng “vào sinh ra tử” vì độc lập, tự do của Tổ quốc - nay vẫn phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, gương mẫu trong mọi phong trào, giữ vai trò nòng cốt trong xây dựng Đảng, chính quyền và khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở cơ sở. Một lĩnh vực CCB có đóng góp nổi bật, bền bỉ và hiệu quả là tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) - nền tảng của Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.

Lực lượng đặc biệt trong công tác PBGDPL

Công tác PBGDPL không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là nghĩa vụ của mỗi công dân. Trong đó, CCB có vai trò đặc biệt bởi họ là lớp người có uy tín, từng trải và gắn bó sâu sắc với cộng đồng.

Trước hết, CCB là những người được rèn luyện trong môi trường kỷ luật nghiêm minh, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân. Lời nói, hành động của họ luôn có sức thuyết phục, lan tỏa giá trị tích cực trong cộng đồng.

Phần lớn CCB sinh hoạt tại cơ sở, hiểu rõ tâm tư, phong tục và nguyện vọng của người dân, nên dễ dàng truyền đạt chủ trương, chính sách, pháp luật bằng cách nói mộc mạc, gần gũi, dễ hiểu.

Trong cộng đồng dân cư, CCB là tấm gương sáng trong chấp hành pháp luật, “nói đi đôi với làm”, đi đầu trong giữ gìn trật tự, nếp sống văn minh, phòng chống tệ nạn, tạo môi trường xã hội lành mạnh.

Và cuối cùng, nhiều CCB từng là cán bộ, sĩ quan, công chức, có kiến thức pháp lý và kỹ năng vận động quần chúng, là lực lượng nòng cốt trong các tổ hòa giải, ban thanh tra nhân dân, góp phần nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật ở cơ sở.

Những đóng góp cụ thể, thiết thực

Trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, nhiệm vụ PBGDPL của CCB ngày càng thiết thực và đa dạng.

Một là, CCB tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật. Các chi hội, Hội CCB xã, phường thường lồng ghép nội dung pháp luật trong sinh hoạt định kỳ: Từ Hiến pháp 2013, các luật mới ban hành đến các vấn đề gần gũi như nghĩa vụ quân sự, đất đai, hôn nhân-gia đình, an toàn giao thông, phòng chống ma túy, bảo vệ môi trường, phòng chống tham nhũng, xây dựng nông thôn mới... Nhờ đó, người dân “học luật mà không thấy khô khan”.

Hai là, CCB tích cực tham gia hòa giải, giải quyết mâu thuẫn ở cơ sở. Với kinh nghiệm sống và uy tín, họ phân tích “thấu tình đạt lý”, kết hợp giữa pháp luật và tình làng nghĩa xóm, giúp hóa giải tranh chấp từ đầu, hạn chế khiếu kiện kéo dài, giảm áp lực cho chính quyền.

Ba là, CCB nêu gương sống và làm việc theo pháp luật - hình thức tuyên truyền hiệu quả nhất. Họ gương mẫu trong việc nộp thuế, giữ gìn trật tự giao thông, không lấn chiếm đất công, không tham gia tệ nạn xã hội. Sự gương mẫu của họ tạo hiệu ứng lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.

Bốn là, nhiều CCB tham gia giám sát, phản biện, xây dựng chính sách pháp luật. Là đại biểu HĐND, thành viên Mặt trận Tổ quốc, Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư cộng đồng... Họ phản ánh bất cập, kiến nghị sửa đổi chính sách, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật sát thực tiễn và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của nhân dân.

Năm là, CCB chủ động phối hợp với các lực lượng bảo vệ an ninh Tổ quốc. Các mô hình “CCB tự quản về an ninh trật tự”, “Tổ CCB tuần tra đêm”, “Camera an ninh”, “Đường làng không rác, xóm nhỏ bình yên”... đã trở thành “thương hiệu” của CCB, góp phần xây dựng đời sống bình yên, văn minh.

Dấu ấn lan tỏa

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Hội CCB Việt Nam và cấp ủy, chính quyền; sự phối hợp của các ngành, công tác PBGDPL do CCB đảm nhiệm đã đạt nhiều kết quả nổi bật.

Mỗi năm, hàng chục vạn buổi sinh hoạt chi hội được lồng ghép tuyên truyền pháp luật, thu hút hàng triệu lượt hội viên và người dân tham dự; hàng nghìn vụ mâu thuẫn, tranh chấp dân sự được hòa giải thành công; hàng trăm mô hình tự quản được nhân rộng, góp phần giữ gìn an ninh trật tự. Nhiều địa phương ghi nhận CCB là “tai mắt của chính quyền”, “chỗ dựa tin cậy” của nhân dân.

Đặc biệt, việc triển khai Đề án 1371/QĐ-TTg ngày 30-7-2021 của Thủ tướng Chính phủ về “Phát huy vai trò lực lượng Quân đội nhân dân trong PBGDPL giai đoạn 2021-2027” đã tạo chuyển biến mạnh mẽ. Các cấp Hội CCB phối hợp với đơn vị quân đội tổ chức tập huấn, hội thi, hội nghị tuyên truyền pháp luật, thu hút đông đảo hội viên và nhân dân tham gia.

Đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật trong CCB ngày càng được củng cố; nhiều đồng chí tham gia Hội đồng PBGDPL cấp tỉnh, huyện, đưa tiếng nói của CCB lan tỏa sâu rộng trong đời sống chính trị - pháp lý ở cơ sở.

Không chỉ ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa mà ngay tại đô thị, khu công nghiệp, CCB vẫn là hạt nhân tích cực. Họ vận động con em, người lao động chấp hành kỷ luật lao động, an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, đồng thời tuyên truyền pháp luật trên không gian mạng, đấu tranh phản bác thông tin sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Tiếp tục phát huy vai trò của CCB trong công tác PBGDPL

Để phát huy hơn nữa vai trò của CCB trong công tác này, cần tập trung một số giải pháp trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục quán triệt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về PBGDPL, coi đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên của các cấp Hội.

Hai là, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng tuyên truyền, hòa giải cho cán bộ, hội viên nòng cốt; kết hợp hình thức trực tuyến, xây dựng kho học liệu điện tử, cập nhật văn bản mới.

Ba là, tăng cường phối hợp giữa Hội CCB với Mặt trận Tổ quốc, công an, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hội nông dân... nhằm nhân rộng mô hình “pháp luật hóa đời sống” gắn với phong trào thi đua yêu nước.

Bốn là, biểu dương, khen thưởng và nhân rộng điển hình tiên tiến; mỗi tấm gương CCB tốt là một “ngọn đèn sáng” lan tỏa giá trị tích cực.

Năm là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội, báo chí – trong đó Báo Cựu Chiến binh Việt Nam tiếp tục là kênh chủ lực tuyên truyền, chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu gương “người tốt, việc tốt”.

Gìn giữ niềm tin pháp luật ở cơ sở

Ngày Pháp luật Việt Nam (9-11) không chỉ tôn vinh Hiến pháp, pháp luật mà còn nhắc nhở về trách nhiệm công dân trong xã hội pháp quyền. Với tinh thần “Trung thành - Đoàn kết - Gương mẫu - Đổi mới”, CCB Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, gương mẫu, trách nhiệm với Đảng và Nhân dân trong tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Bằng uy tín, bản lĩnh và kinh nghiệm của mình, CCB chính là cầu nối vững chắc giữa pháp luật và đời sống, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân - nơi pháp luật thực sự trở thành “ý chí của dân, do dân làm ra và vì dân phục vụ”.