Bí quyết phòng tránh đục thủy tinh thể từ chuyên gia

Bác sĩ Nguyễn Thế Lương - Giám đốc Bệnh viện Mắt Sông Cầu cho biết: “Nguyên nhân dẫn đến bệnh đục thủy tinh thể chủ yếu là do lão hóa. Ngoài lão hóa, còn có nhiều yếu tố khác làm tăng nguy cơ mắc bệnh như: Bệnh lý toàn thân (đái tháo đường, tăng huyết áp), tác động từ môi trường như tiếp xúc nhiều tia cực tím, khói bụi, hóa chất. Bên cạnh đó, còn do thói quen sinh hoạt như hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc tiền sử chấn thương mắt, phẫu thuật trước đó, dùng thuốc kéo dài, đặc biệt là corticoid.

Theo bác sĩ Lương, người bị đục thủy tinh thể có triệu chứng ban đầu thường âm thầm, người bệnh chỉ thấy mờ mắt nhẹ, nhìn như có màn sương che trước mắt. Về sau, hình ảnh ngày càng mờ, màu sắc kém tươi sáng, chói lóa khi gặp ánh sáng mạnh hoặc đèn xe buổi tối. Một số trường hợp đọc sách thì thấy chữ nhòe, thay kính nhiều lần nhưng vẫn không cải thiện.

Số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy, đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa trên toàn cầu. Ở Việt Nam, ước tính khoảng 70% các trường hợp mù lòa có liên quan đến đục thủy tinh thể. Với tốc độ già hóa dân số nhanh, số ca mắc sẽ tiếp tục gia tăng. Đây là gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt ở nông thôn, miền núi - nơi việc tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế.

Đục thủy tinh thể dễ bị nhầm với bệnh tăng nhãn áp hoặc thoái hóa hoàng điểm do đều gây mờ mắt. Điểm khác biệt là đục thủy tinh thể mắt sẽ mờ từ từ, không đau nhức, thị lực giảm đều, nhìn vật bị nhòe và chói lóa. Còn người bị tăng nhãn áp thường kèm đau nhức mắt, nhức đầu, nhìn thấy quầng sáng, thị lực giảm nhanh hơn. Người bị thoái hóa hoàng điểm sẽ thấy méo hình, mất điểm vàng trung tâm khi nhìn. Lúc này, người dân cần đi khám chuyên khoa mắt với các thiết bị hiện đại sẽ giúp chẩn đoán chính xác.

Bác sĩ Nguyễn Thế Lương nhấn mạnh, thị lực giảm sút khiến người bệnh gặp khó khăn trong sinh hoạt như khi đọc sách, xem ti vi , lái xe, đi lại, nấu ăn... đều bị ảnh hưởng. Ở người cao tuổi, điều này còn làm tăng nguy cơ té ngã, tai nạn. Tầm nhìn mờ nhòe kéo dài cũng gây tâm lý tự ti, lo lắng, hạn chế giao tiếp xã hội, làm giảm chất lượng cuộc sống. Đục thủy tinh thể tiến triển nặng có thể làm thị lực giảm xuống chỉ còn phân biệt sáng - tối, thậm chí mù lòa. Khi thủy tinh thể quá chín, bệnh nhân còn có nguy cơ tăng nhãn áp, viêm màng bồ đào, biến chứng nguy hiểm khác. Một số trường hợp để quá lâu có thể gây tổn thương không hồi phục, phẫu thuật cũng khó lấy lại thị lực tối ưu.

“Người bệnh nên đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như thị lực giảm nhanh, ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày. Nhìn thấy ánh sáng chói, lóa không chịu được. Đổi kính nhiều lần nhưng vẫn không rõ. Có bệnh lý mắt kèm theo như glôcôm, bệnh võng mạc tiểu đường. Khám sớm giúp bác sĩ xác định thời điểm mổ phù hợp, tránh để quá muộn khi thủy tinh thể đã quá cứng hoặc có biến chứng, gây khó khăn cho phẫu thuật” - bác sĩ Lương khuyến cáo.

Theo các bác sĩ chuyên khoa về mắt, khi người bệnh bị đục thủy tinh thể thì hướng điều trị duy nhất hiệu quả là phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo. Trên thế giới và tại Việt Nam, phương pháp phaco (tán nhuyễn thủy tinh thể bằng siêu âm rồi đặt thấu kính nhân tạo) đang phổ biến nhất, cho vết mổ nhỏ, không đau, phục hồi nhanh. Ngoài ra, các trung tâm hiện đại có thể ứng dụng laser hỗ trợ để tăng độ chính xác. Thủy tinh thể nhân tạo ngày nay rất đa dạng như đơn tiêu, đa tiêu, chống loạn thị..., giúp cải thiện thị lực gần như tự nhiên.

Tại Bệnh viện Mắt Sông Cầu (phường Kinh Bắc, TP. Bắc Ninh), mỗi năm Bệnh viện thăm khám và điều trị cho hàng trăm ngàn lượt bệnh nhân bị các bệnh lý liên quan đến mắt và phẫu thuật mang lại ánh sáng cho hàng chục ngàn bệnh nhân mắc bệnh đục thủy tinh thể. Người bệnh trước khi phẫu thuật được khám kỹ trên các thiết bị hiện đại ( chụp đáy mắt, chụp cắt lớp võng mạc, siêu âm mắt...) để đánh giá tình trạng mắt và tiên lượng kết quả cho người bệnh yên tâm, tin tưởng điều trị.

Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa, người dân, đặc biệt là người cao tuổi, cần khám mắt định kỳ, không chủ quan với triệu chứng mờ mắt. Việc phát hiện và điều trị sớm giúp phòng tránh mù lòa, giữ gìn đôi mắt sáng khỏe để tận hưởng tuổi già.