ESG, số hóa nâng sức chống chịu cho doanh nghiệp Việt trong kỷ nguyên bất định

Chiều ngày 28/7, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội (UEB) tổ chức Hội thảo quốc tế lần thứ 4 về “Các vấn đề đương đại trong quản trị và kinh doanh” (CIBM 2026) với chủ đề “Chuyển đổi bền vững của doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên bất định: ESG, số hóa và khả năng phục hồi”.

Hội thảo quy tụ nhiều nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và đại diện doanh nghiệp trong nước, quốc tế nhằm trao đổi các xu hướng quản trị mới, chia sẻ kết quả nghiên cứu và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS Phan Chí Anh, Viện trưởng Viện Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết môi trường kinh doanh thế giới đã chuyển từ trạng thái ổn định với các rủi ro có thể dự báo sang trạng thái “đứt gãy thường trực”. Đại dịch, biến đổi khí hậu, xung đột địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng, các cuộc tấn công an ninh mạng cùng sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản cách thức doanh nghiệp tạo lập và duy trì lợi thế cạnh tranh.

Theo PGS.TS Phan Chí Anh, trong bối cảnh đó, việc chỉ theo đuổi mục tiêu nâng cao hiệu suất là chưa đủ. Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy cạnh tranh bằng hiệu suất (Efficiency) sang xây dựng khả năng chống chịu trong kinh doanh (Business Resilience). Đây không chỉ là khả năng ứng phó với khủng hoảng mà còn là năng lực dự báo, hấp thụ, thích ứng, phục hồi và chuyển đổi trước các biến động để duy trì hoạt động và tạo giá trị bền vững. Ông đề xuất doanh nghiệp cần phát triển đồng thời bốn trụ cột gồm con người, hệ thống vận hành, chuỗi cung ứng và năng lực tài chính; đồng thời xây dựng năm năng lực cốt lõi là dự báo, hấp thụ, thích ứng, phục hồi và chuyển đổi.

Chia sẻ tại hội thảo, GS Nguyễn Huy Tâm (ĐH Nottingham Trent, Vương quốc Anh), trình bày nghiên cứu về chiến lược đổi mới sinh thái của doanh nghiệp năng lượng trong bối cảnh bất định về năng lượng và rủi ro địa chính trị. Dựa trên dữ liệu của hơn 1.300 doanh nghiệp tại 20 quốc gia, ông cho rằng bất định không chỉ là rủi ro mà còn có thể trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo xanh nếu doanh nghiệp biết tận dụng để tái cấu trúc hoạt động và đầu tư vào các công nghệ sạch. Tuy nhiên, khi rủi ro địa chính trị gia tăng, động lực này sẽ suy giảm đáng kể do doanh nghiệp có xu hướng thận trọng hơn với các khoản đầu tư dài hạn.

Theo GS Nguyễn Huy Tâm, quản trị doanh nghiệp bền vững, chất lượng thể chế và các chính sách môi trường ổn định sẽ là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì đầu tư cho đổi mới sáng tạo, đồng thời cân bằng giữa quản trị rủi ro và mục tiêu phát triển bền vững.

Trong khi đó, TS Bradley A. Corbett, Giám đốc Nghiên cứu tại Thái Lan, PGS tại Trường Kinh doanh Ivey, Canada tập trung phân tích tác động của quá trình tái cấu trúc trật tự thế giới đối với hoạt động quản trị doanh nghiệp. Ông nhận định đặc trưng lớn nhất của thế kỷ XXI không chỉ là sự bất định mà là sự thay đổi sâu sắc của hệ thống toàn cầu với cạnh tranh ngày càng gay gắt trên các lĩnh vực kinh tế, công nghệ, tài chính, thông tin và địa chính trị.

Theo TS Bradley A. Corbett, trước những biến động này, các nhà lãnh đạo cần chuyển từ tư duy quản trị truyền thống sang tư duy lãnh đạo dựa trên hệ thống, có khả năng nhìn nhận tổng thể các mối liên kết giữa kinh tế, chính trị, công nghệ và xã hội để đưa ra quyết định dài hạn. Ông nhấn mạnh năng lực thích ứng, khả năng học hỏi liên tục và xây dựng tổ chức linh hoạt sẽ là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong bối cảnh mới.

Ở góc độ thực tiễn doanh nghiệp, TS Yap Kwong Weng, Tổng Giám đốc Vietnam SuperPort®, Giám đốc Chiến lược, Phát triển Bền vững & Truyền thông chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái logistics thông minh và bền vững tại khu vực Đông Nam Á. Theo ông, ngành logistics đang chuyển dịch từ mục tiêu tối ưu chi phí sang tối ưu khả năng chống chịu của toàn chuỗi cung ứng. Chuyển đổi số, dữ liệu và tự động hóa không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn tăng khả năng thích ứng trước các cú sốc từ bên ngoài. Tuy nhiên, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cần được thực hiện đồng thời để nâng cao sức cạnh tranh và khả năng phục hồi của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam đang chịu tác động của biến đổi khí hậu, yêu cầu thực hiện ESG, các quy định mới về phát thải carbon, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi bền vững không còn là một lựa chọn chiến lược mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để tồn tại và phát triển. Thông qua các tham luận và trao đổi học thuật, hội thảo góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học và kinh nghiệm thực tiễn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc và thúc đẩy phát triển bền vững trong kỷ nguyên nhiều bất định.