Tuyên Quang khai hội Đền Minh Lương 2026, lan tỏa nét đẹp văn hóa và tinh thần cộng đồng

Giữa không gian sơn thủy hữu tình của Yên Sơn, nơi ngòi Lịch và ngòi Cơi gặp nhau trước khi hòa vào dòng sông Lô, Đền Minh Lương từ lâu đã trở thành điểm đến quen thuộc của người dân và du khách thập phương. Mỗi mùa lễ hội, nơi đây lại rộn ràng bước chân người về dâng hương, chiêm bái và tìm hiểu những câu chuyện linh thiêng được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Lễ hội Đền Minh Lương năm 2026, diễn ra từ ngày 06/9 đến ngày 08/9, là dịp để không gian văn hóa, tín ngưỡng nơi đây được tái hiện sinh động, gắn với câu chuyện huyền thoại về Cô Bé Minh Lương.

Dấu ấn một vùng đất và câu chuyện về Cô Bé Minh Lương

Tối 06/9/2026, tại thôn Đình Kính, UBND xã Yên Sơn tổ chức khai mạc Lễ hội truyền thống Đền Minh Lương năm 2026. Tiếng trống khai hội, các tiết mục nghệ thuật và màn diễu hành mô hình đèn Trung thu tạo nên không khí rộn ràng, thu hút đông đảo người dân và du khách.

Đền Minh Lương, còn gọi là Đền Cô Bé Minh Lương, nằm trên một quả đồi có cảnh quan đẹp, ba phía được bao bọc bởi ngòi Lịch và ngòi Cơi trước khi hòa vào sông Lô.

Trong khuôn viên đền có các điểm thờ Cô Bé, thờ Phật, thờ Đức Thánh Trần, Lầu Cô, Lầu Cậu... Đây là không gian sinh hoạt tín ngưỡng gắn bó với đời sống tinh thần của người dân địa phương, đồng thời thể hiện sự giao thoa văn hóa giữa các cộng đồng dân tộc trên vùng đất Tuyên Quang.

Gắn với ngôi đền là câu chuyện về Cô Bé Minh Lương – vị tiên cô trong tín ngưỡng Tứ Phủ, được nhiều người xem là hóa thân của Cô Bé Thượng Ngàn.

Theo truyền thuyết được lưu truyền, vào thời nhà Trần, tại vùng đất Minh Lương có một đôi vợ chồng người Dao và người Mường tuổi đã cao nhưng chưa có con. Một lần, họ nhặt được hai quả trứng lạ ở ngòi Lịch. Sau đó, người vợ mang thai và sinh một cô bé bụ bẫm, còn hai quả trứng nở thành hai con rắn.

Cô bé và hai con rắn cùng lớn lên, gắn bó với nhau. Khi cô bé qua đời, một tổ mối lớn đùn lên thành mộ. Người dân trong vùng tin vào sự linh thiêng nên lập miếu thờ. Từ đó, câu chuyện về Cô Bé Minh Lương được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Theo những câu chuyện dân gian, Cô Bé Minh Lương nhiều lần hiển linh giúp đỡ người dân. Trong thời kỳ giặc Cờ Đen, Ngài được truyền rằng đã chỉ đường giúp quan quân thoát khỏi rừng rậm, góp phần đánh tan quân xâm lược. Người dân cũng lưu truyền câu chuyện Ngài bốc thuốc cứu người, giúp bà con vượt qua bệnh tật, thiên tai.

Những câu chuyện ấy góp phần tạo nên hình ảnh Cô Bé Minh Lương trong tâm thức cộng đồng – một vị thần gần gũi, luôn che chở và giúp đỡ người dân.

Những câu hát chầu văn được lưu truyền tại đền cũng thể hiện sự tôn kính ấy:

"Tiên cô bé Minh Lương giáng thế Lời cô như nước bể sáng soi Dù cho vận đổi sao dời Lời cô vẫn tỏ muôn đời chẳng phai"

Từ nghi lễ truyền thống đến những việc làm vì cộng đồng

Nếu câu chuyện về Cô Bé Minh Lương tạo nên chiều sâu tín ngưỡng cho ngôi đền thì lễ hội là dịp để những phong tục ấy được thực hành trong đời sống cộng đồng.

Tại lễ hội năm nay, các nghi lễ như rước Nước, rước Trứng, dâng hương... tiếp tục được tổ chức. Trong không gian trang nghiêm của ngày hội, người dân tưởng nhớ tiền nhân, bày tỏ lòng thành kính và gửi gắm mong ước về cuộc sống bình an, quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Bên cạnh phần lễ, những hoạt động hướng về cộng đồng cũng để lại dấu ấn đáng chú ý.

Nhân dịp lễ hội, lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã Yên Sơn cùng Thanh đồng Hoàng Nguyễn Phương Thảo đã trao tặng 03 cặp trâu trắng và 05 căn nhà tình nghĩa cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, với tổng trị giá gần 500 triệu đồng.

Những phần quà thiết thực không chỉ hỗ trợ các gia đình ổn định cuộc sống mà còn cho thấy tinh thần sẻ chia, tương trợ được gửi gắm trong ngày hội. Từ một hoạt động tín ngưỡng, lễ hội trở thành dịp để cộng đồng cùng gặp gỡ, kết nối và trao nhau những điều tốt đẹp.

Với cảnh quan tự nhiên thuận lợi, câu chuyện tín ngưỡng đặc sắc và sức hút từ lễ hội, Đền Minh Lương có nhiều điều kiện để trở thành điểm đến trong hành trình khám phá văn hóa, tâm linh của du khách khi đến Yên Sơn.

Việc tổ chức lễ hội hằng năm không chỉ đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân mà còn góp phần quảng bá hình ảnh quê hương, con người Yên Sơn thân thiện, mến khách. Đây cũng là cơ sở để địa phương từng bước khai thác tiềm năng du lịch tâm linh, kết hợp với các điểm đến và hoạt động trải nghiệm khác, tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.