Kích hoạt Trung tâm Tài chính quốc tế, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 ước đạt gần 2,55 triệu tỷ đồng, vượt 29,9% dự toán; tỷ lệ động viên vào ngân sách đạt 19,9% GDP, tạo thêm nguồn lực thực hiện cải cách chính sách tiền lương, tăng chi đầu tư phát triển và kịp thời xử lý các nhiệm vụ cấp bách phát sinh.

Một dấu mốc quan trọng là việc Bộ Tài chính chính thức vận hành theo mô hình tổ chức mới từ ngày 1-3-2025, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương. Theo đó, Bộ Tài chính được tổ chức lại trên cơ sở hợp nhất với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, sáp nhập Bảo hiểm xã hội Việt Nam, tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ từ Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và một số nhiệm vụ từ Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia; đồng thời sắp xếp lại các tổng cục thành đơn vị cấp cục trực thuộc Bộ. Sau sắp xếp, số lượng đầu mối giảm khoảng 3.600, tương ứng 37,7%, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Trong năm, Bộ Tài chính chủ trì trình Quốc hội 15 dự án luật, nghị quyết; trong đó, 11 luật và 3 nghị quyết đã được thông qua, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như thuế, ngân sách nhà nước, quản lý nợ công, thị trường vốn và tài chính doanh nghiệp nhà nước. Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025 được ngành tài chính chủ động hỗ trợ bằng việc rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định về tài chính công, ngân sách, đầu tư công, thuế, phí, lệ phí và quản lý giá; đồng thời tổ chức các hội nghị tập huấn, hướng dẫn trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt.

Nổi bật trong năm 2025 là việc kích hoạt Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam theo Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội, với TP. Hồ Chí Minh và TP. Đà Nẵng là hai trung tâm triển khai. Sự kiện này không chỉ mở rộng không gian phát triển cho lĩnh vực tài chính, mà còn là bước đi chiến lược nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn mới. Cùng với đó, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được Tổ chức FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, mở ra cơ hội thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế TP. Hồ Chí Minh, nhận định, việc Trung tâm tài chính quốc tế đi vào vận hành sẽ thay đổi đáng kể vai trò của hệ thống ngân hàng. Ngân hàng không còn giữ vị thế “độc tôn” trong cung ứng vốn trung - dài hạn mà sẽ chuyển mạnh sang các mảng có giá trị gia tăng cao như ngân hàng đầu tư, tư vấn tài chính, quản lý tài sản, dịch vụ treasury, tài trợ thương mại quốc tế và các sản phẩm phát sinh phòng ngừa rủi ro. Đồng thời, sự hiện diện của các định chế tài chính quốc tế, ngân hàng nước ngoài và các chuẩn mực toàn cầu sẽ tạo áp lực nâng cao quản trị rủi ro, chuẩn mực vốn, minh bạch và năng lực công nghệ đối với ngân hàng trong nước, góp phần xây dựng hệ thống lành mạnh, hiệu quả và hội nhập sâu với thị trường tài chính quốc tế.

Trung tâm tài chính quốc tế còn đóng vai trò “chất xúc tác” cho thị trường tài chính trong nước. Nó giúp mở rộng độ sâu thị trường vốn thông qua thu hút dòng vốn FII, nhà đầu tư tổ chức và các sản phẩm tài chính mới. Khi các chuẩn mực giao dịch, công bố thông tin, xếp hạng tín nhiệm và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư được nâng cấp theo thông lệ quốc tế, thị trường nội địa sẽ giảm dần sự lệ thuộc vào tín dụng ngân hàng, qua đó cải thiện hiệu quả phân bổ vốn cho toàn nền kinh tế. Quan trọng hơn, Trung tâm tạo ra cơ chế lan tỏa thể chế: Các mô hình quản lý, sản phẩm thử nghiệm thành công trong không gian đặc thù của Trung tâm có thể nhân rộng có chọn lọc ra thị trường chung, thúc đẩy cải cách tài chính - ngân hàng diễn ra nhanh, đồng bộ và an toàn.

Bên cạnh đó, ngành tài chính tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ban hành Chiến lược chuyển đổi số đến năm 2030, hướng tới xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu tài chính đồng bộ, hiện đại, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong quản lý và cung cấp dịch vụ công. Trong điều hành chi ngân sách, Bộ Tài chính thực hiện theo hướng chặt chẽ, tiết kiệm, ưu tiên nguồn lực cho cải cách tiền lương, đầu tư công và hỗ trợ địa phương khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định đời sống nhân dân, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2025.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân nhấn mạnh, Trung tâm Tài chính quốc tế là dự án dài hạn, không thể đánh giá bằng kết quả một hay hai năm. Nếu Việt Nam duy trì tầm nhìn chiến lược, kiên định trong chính sách và tránh tâm lý nóng vội, Trung tâm sẽ trưởng thành bền vững, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy ngành tài chính phát triển, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế và đóng góp vào tăng trưởng bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.

Năm 2025 thực sự là năm đánh dấu bước tiến quan trọng của ngành tài chính trong việc thể chế hóa các nghị quyết chiến lược của Trung ương, hiện đại hóa quản lý tài chính và huy động tối đa nguồn lực cho phát triển đất nước. Sự ra đời và vận hành hiệu quả của Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ mở rộng cơ hội cho thị trường vốn mà còn khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng nền kinh tế hội nhập, hiện đại và bền vững.