Vị tướng viết tiếp trang vàng nghệ thuật quân sự Việt Nam

Thượng tướng, Giáo sư, Nhà giáo nhân dân Hoàng Minh Thảo (1921-2008) sinh thời là một vị tướng dày dạn trận mạc, uyên thâm về nghệ thuật quân sự, nhất là thuật dụng binh trong các trận đánh, chiến dịch cụ thể. Ông nổi tiếng trong Chiến dịch Tây Nguyên trên cương vị Tư lệnh mặt trận, với đòn điểm huyệt Buôn Mê Thuột đánh sập toàn bộ Tây Nguyên khiến chính quyền ngụy Sài Gòn rung động, đổ vỡ chiến lược thất bại hoàn toàn. Ông còn là một tấm gương sáng trong việc đặt nền móng giảng dạy nghệ thuật quân sự, tổng kết chiến tranh trên các cương vị Giám đốc Học viện Lục quân Đà Lạt; Giám đốc Học viện Quân sự cấp cao (nay là Học viện Quốc phòng) với những đóng góp xuất sắc trong đúc kết từ thực tiễn chiến tranh, viết tiếp những trang vàng lịch sử quân sự Việt Nam. Những ngày tháng Tư lịch sử năm 2026, xin được tưởng nhớ ông bằng những vần thơ...

Đất văn hiến bảng đồng, bia đá

Xứ nhãn lồng cây thắm thiên thu

Kim Động mùa sen thơm bát ngát

Tạ gia yêu nước sớm bôn ba

Tràng Định - Lạng Sơn vun chí lớn

Quân trường Hoàng Phố khúc quân ca.

Tên như người, Bác Hồ chọn đặt

Chí mài sâu, thơm thảo muôn hoa

Khu trưởng khi vừa hai tư tuổi

Việc quân, việc nước vạn trùng xa.

Khi đất Khu ba đêm sương lạnh

Khu bốn vang lừng tiếng quân reo

Cờ hàng trắng nóc hầm Đờ Cát

Năm cửa ô phấp phới ngôi sao.

Bác Hồ dặn miền Nam ruột thịt

Mong cháy lòng nắm đất miền Nam

Hoàng Minh Thảo cái tên người đặt

Mỗi đêm đêm sáng đỏ ngọn đèn.

Từng chiến sĩ nơi đầu mặt trận

Mỗi chiến trường biết mấy cam go

Làm sao sớm miền Nam thống nhất

Như ước mong cháy bỏng Bác Hồ.

Bác mất rồi! Còn đây lời dặn

Bao núi sông là bấy nghĩa tình

Vị tướng đã nhiều đêm thức trắng

Việc quân, việc nước nỗi riêng mình.

“Mưu sinh ra kế” từng đúc kết

“Thế đẻ ra thời” tự xưa nay

“Đánh bằng mưu kế” đà chắc thắng

“Thắng bằng thời thế” chẳng cầu may.

Tây Nguyên rung chuyển đòn điểm huyệt

Tướng giặc sa cơ chửi quan thầy

Hoàng tướng quân bày liên hoàn kế

Nguỵ quyền rung chuyển gốc lung lay.

Địch cùng đường hoang mang, hỗn loạn

Giải phóng quân bốn phía hợp vây

Năm cánh quân triều dâng thác đổ

Sài Gòn ơi! Ta đã về đây!

Vị tướng trận sạm màu khói súng

Đôi vai rung trên Bến Nhà Rồng

Nơi Bác Hồ ra đi cứu nước

Nước liền cành nhớ Bác rưng rưng.

Nào đã ngưng đâu, kìa tiếng súng

Hai đầu đất nước lại vang lên

Nào đã yên đâu, đây vị tướng

Phòng nhỏ đêm đêm vẫn sáng đèn.

Từng trận đánh, thêm từng chiến dịch

Vì đâu người chiến sĩ hi sinh?

Từng kế sách trường kỳ đánh giặc

Phải làm sao bộ đội trưởng thành?

“Người trước - súng sau” lời Bác dặn

Phải làm gì trong buổi hôm nay

Ta giữ nước phải bằng kế sách

Tường đồng, vách sắt nhẹ như mây.

Đèn sáng đêm đêm phòng vị tướng

Đôi lông mày vút bạc tiên ông

Từng trang sách hồng trong đêm rạng

Như tấc lòng, như tấc non sông.

“Khoan thư sức dân” còn văng vẳng

Sức lính sao đây? Buổi thương trường

Người lính cũng mẹ già, con nhỏ

Cũng miếng cơm, manh áo đời thường.

Vị tướng chưa một ngày ngơi nghỉ

Tám mươi niên vóc hạc tóc mây

Từng trang sách công trình tổng kết

Đều thêm sâu trí óc, đôi tay.

Tám sáu tuổi ông về tiên tổ

Chẳng mang theo một chút riêng mình

Mà bát ngát cội nguồn gốc rễ

Thơm thảo trong lòng chục vạn binh.

(*) Phó tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ quân đội.