Nhà hát Hồ Gươm hướng tới trở thành điểm kết nối nghệ thuật và cộng đồng

Ba năm kể từ khi đi vào hoạt động ngày 9/7/2023, Nhà hát Hồ Gươm ghi dấu qua nhiều sự kiện chính trị, văn hóa, đối ngoại quan trọng; đồng thời thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều nhà hát, dàn nhạc và nghệ sĩ quốc tế. Hàng trăm chương trình nghệ thuật trong nước và quốc tế đã được tổ chức, đưa nơi đây trở thành điểm hẹn của nghệ sĩ, học giả và công chúng yêu nghệ thuật.

Tuy nhiên, với Nhà hát Hồ Gươm, giá trị của một thiết chế văn hóa không chỉ nằm ở số lượng chương trình hay những tên tuổi xuất hiện trên sân khấu. Ngay từ những năm đầu vận hành, nhà hát xác định hướng phát triển rộng hơn, lấy nghệ thuật biểu diễn làm hạt nhân, đồng thời xây dựng các hoạt động giáo dục, giao lưu, trải nghiệm và kết nối cộng đồng.

Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng phát triển của các thiết chế văn hóa hiện đại, khi nhà hát không chỉ là nơi khán giả đến xem một chương trình, mà còn trở thành điểm đến để khám phá, học hỏi, gặp gỡ và hình thành thói quen thưởng thức nghệ thuật.

Trong bối cảnh Hà Nội thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thành phố sáng tạo và kinh tế ban đêm, vai trò của các thiết chế văn hóa cũng ngày càng được mở rộng. Một nhà hát hiện đại cần vượt ra ngoài chức năng biểu diễn truyền thống để tạo nên những trải nghiệm văn hóa đa dạng, gắn nghệ thuật với đời sống.

Hai khán phòng 900 và 500 chỗ ngồi tiếp tục là trung tâm của Nhà hát Hồ Gươm, phục vụ các chương trình giao hưởng, opera, ballet, âm nhạc thính phòng, nghệ thuật truyền thống, chương trình quốc tế cũng như các sự kiện chính trị, đối ngoại.

Trong ba năm, nhiều tác phẩm kinh điển, dàn nhạc, nhà hát và nghệ sĩ quốc tế đã xuất hiện tại đây. Những chương trình này không chỉ mang nghệ thuật thế giới đến gần khán giả Việt Nam, mà còn tạo môi trường để nghệ sĩ trong nước giao lưu, học hỏi và mở rộng hợp tác quốc tế.

Dù vậy, một chương trình biểu diễn chỉ là điểm bắt đầu của hành trình thưởng thức nghệ thuật. Với một thiết chế văn hóa hiện đại, bài toán đặt ra không chỉ là thu hút khán giả đến nhà hát, mà còn làm thế nào để họ muốn quay trở lại và duy trì mối quan tâm lâu dài với nghệ thuật. 

Từ đó, Nhà hát Hồ Gươm từng bước mở rộng hệ sinh thái của mình.Dàn nhạc Giao hưởng Hồ Gươm được xây dựng nhằm tạo thêm nền tảng chuyên môn cho hoạt động biểu diễn. Bảo tàng Âm nhạc hướng tới đưa những giá trị của âm nhạc đến gần công chúng thông qua không gian trưng bày và trải nghiệm. Các hoạt động như masterclass, seminar, giới thiệu tác phẩm, gặp gỡ nghệ sĩ cũng được triển khai nhằm tạo thêm cơ hội tiếp cận kiến thức nghệ thuật.

Những hoạt động này góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghệ thuật hàn lâm và công chúng.Thay vì chỉ thưởng thức một tác phẩm trên sân khấu, khán giả có thể tìm hiểu về tác giả, bối cảnh sáng tác, lịch sử âm nhạc, kỹ thuật biểu diễn hoặc câu chuyện phía sau tác phẩm.

Khi công chúng hiểu hơn về một bản giao hưởng hay vở opera, trải nghiệm thưởng thức cũng có thể trở nên sâu sắc hơn. Đây được xem là một trong những nền tảng để hình thành lớp khán giả mới và duy trì đời sống nghệ thuật lâu dài.

Bên cạnh giáo dục, kết nối cộng đồng cũng là một phần trong định hướng phát triển của Nhà hát Hồ Gươm. Không gian này ngày càng có sự hiện diện của nghệ sĩ, học giả, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức văn hóa, trường học, cơ quan ngoại giao và những người yêu nghệ thuật.

Các chương trình giao lưu, tọa đàm, hợp tác quốc tế hay những cuộc gặp giữa nghệ sĩ và khán giả tạo thêm những điểm chạm, giúp giá trị của một buổi biểu diễn không kết thúc khi sân khấu hạ màn. Không gian trải nghiệm vì thế trở thành một cấu phần khác trong hệ sinh thái.

Với một nhà hát hiện đại, trải nghiệm của công chúng có thể bắt đầu ngay từ khi bước qua cánh cửa. Kiến trúc, mỹ thuật, ánh sáng, không gian giao lưu và các dịch vụ văn hóa đều góp phần tạo nên hành trình thưởng thức.

Theo định hướng này, không gian tầng 6 Nhà hát Hồ Gươm được phát triển như một điểm chạm mới. Nhà hát Hồ Gươm lựa chọn Nhà hàng AY-VY Hà Nội là đơn vị vận hành không gian nhà hàng tầng 6, theo các yêu cầu về chất lượng dịch vụ, an ninh, an toàn và văn hóa ứng xử.

AY-VY Hà Nội có sức chứa 420 chỗ, khu vực phòng VIP 120 chỗ và không gian ngoài trời khoảng 100 người. Thực đơn Âu - Á hướng tới nhiều nhóm khách, từ khán giả đến xem biểu diễn, khách du lịch, gia đình, bạn bè, doanh nghiệp đến các hoạt động gặp gỡ, đối ngoại.

Điểm đáng chú ý là không gian này không chỉ được định vị như một địa điểm ẩm thực, mà còn hướng tới bổ sung các hoạt động nghệ thuật quy mô nhỏ. Hòa tấu thính phòng, piano, violin, cello hay jazz có thể được tổ chức trong những không gian phù hợp với từng nhóm công chúng.

Cùng với đó, âm nhạc Việt Nam, dân ca và nhạc cụ truyền thống được giới thiệu theo những hình thức gần gũi hơn. Các buổi trình diễn, giao lưu và trò chuyện giúp khán giả có thêm cơ hội tìm hiểu về nhạc cụ, tác phẩm, nghệ sĩ và những câu chuyện phía sau sân khấu.

Theo cách này, khoảng cách giữa nghệ sĩ và công chúng được rút ngắn. Những loại hình vốn thường được thưởng thức trong khán phòng lớn như giao hưởng, opera hay âm nhạc thính phòng có thêm cơ hội hiện diện trong đời sống thường nhật thông qua những trải nghiệm nhỏ và gần gũi hơn.

Một hệ sinh thái văn hóa không đơn thuần là tập hợp nhiều hoạt động trong cùng một địa điểm.Giá trị nằm ở khả năng kết nối các hoạt động để chúng bổ trợ cho nhau, cùng hướng tới mục tiêu mở rộng công chúng và lan tỏa giá trị nghệ thuật.

Với Nhà hát Hồ Gươm, nghệ thuật biểu diễn là trung tâm; giáo dục giúp công chúng hiểu hơn, giao lưu tạo nên cộng đồng, còn không gian trải nghiệm kéo dài hành trình thưởng thức trước và sau mỗi chương trình.

Ba năm chưa phải chặng đường dài đối với một thiết chế văn hóa. Nhưng những hoạt động được triển khai cho thấy Nhà hát Hồ Gươm đang từng bước chuyển từ một địa điểm biểu diễn thành một điểm đến văn hóa của Thủ đô.

Ở đó, nghệ thuật không chỉ hiện diện trên sân khấu, mà có thể tiếp tục được khám phá, đối thoại và trải nghiệm trong nhiều không gian khác nhau. Đây cũng là nền tảng để Nhà hát Hồ Gươm hướng tới một mục tiêu lớn hơn: kiến tạo cộng đồng công chúng bền vững và đưa nghệ thuật trở thành một phần gần gũi hơn trong đời sống văn hóa Hà Nội.