Logo-print CƠ QUAN CỦA TRUNG ƯƠNG HỘI - TIẾNG NÓI CỦA CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM

Tự hào tờ báo ra đời vào đúng ngày 19-8

Đại tá, nhà báo ĐỖ PHÚ THỌ (*) 19/08/2026 - 17:56

Cách đây tròn 80 năm, vào đúng ngày kỷ niệm một năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19-8-1946), Báo Chiến khu - cơ quan của Khu ủy Chiến khu 1 đã ra đời. 80 năm đồng hành cùng quân dân các dân tộc Việt Bắc, với nhiều tên gọi khác nhau như: Việt Bắc quyết chiến, Bắc Sơn, Giữ nước, Quân Việt Bắc, Chiến sĩ Quân khu Một, Báo Quân khu Một..., mạch nguồn từ Báo Chiến khu ngày đó vẫn chảy, kịp thời cổ vũ, động viên phong trào cách mạng trên vùng đất chiến khu xưa...

8-2026-bao-qk1-1-1753

Lễ khai trương Báo điện tử Quân khu Một (năm 2019).

Ảnh: Giang Nam

Sinh ra và lớn lên trên quê hương cách mạng Việt Bắc

Việt Bắc bao gồm các tỉnh thuộc vùng đông bắc của Tổ quốc, từ bao đời nay luôn là "phên dậu" vững bền của quốc gia. Từ ngày có Đảng, Việt Bắc trở thành "cái nôi của cách mạng", nơi ra đời các Đội Cứu Quốc quân 1, Cứu Quốc quân 2, Cứu Quốc quân 3 và Đội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân - tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Việt Bắc là "An toàn khu", là "Thủ đô kháng chiến" và là "Chiến trường chính của chiến trường Bắc Bộ". Báo Chiến khu sinh ra trên quê hương cách mạng Việt Bắc, sau đổi tên thành "Việt Bắc quyết chiến", "Bắc Sơn", "Giữ nước" đã góp phần động viên, khích lệ tinh thần chiến đấu anh dũng của quân và dân các dân tộc Việt Bắc đánh bại cuộc tập kích chiến lược của địch, bảo vệ an toàn cơ quan đầu não của Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác Hồ tại vùng chiến khu cách mạng. Đồng thời, góp phần thổi bùng ngọn lửa cách mạng của quân và dân ta trong các chiến dịch tại Việt Bắc, tiêu biểu là các chiến dịch: Việt Bắc (năm 1947), Biên giới (năm 1950), Đông Xuân 1953-1954... Các nhà báo chiến sĩ công tác tại Báo lúc đó như: Phạm Viên, Hàn Thế Long, Cao Nhị, Nhị Ca, Đỗ Nhuận, Nguyễn Đức Toàn, Tô Ân, Lê Kim... sau này đã là những cây bút chủ lực của Báo Quân đội nhân dân và trở thành các nhà văn, nhạc sĩ, nghệ sĩ được nhiều người biết đến.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Việt Bắc trở thành hậu phương lớn của hậu phương cả nước, "cảng nổi" giữ vai trò giao lưu quốc tế, đón nhận, trung chuyển hàng viện trợ từ các nước Xã hội chủ nghĩa và bạn bè quốc tế chi viện cho chiến trường miền Nam, nơi đọ sức quyết liệt cuộc chiến tranh bằng không quân của địch. Trong giai đoạn này, Báo Giữ nước được đổi tên thành Báo Quân Việt Bắc. Mỗi phóng viên, biên tập viên, công nhân viên cơ quan Tòa soạn phát huy tinh thần “Mỗi người làm việc bằng hai” để “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Báo đã có nhiều bài viết sinh động, phản ánh những tấm gương anh dũng trong chiến đấu và sáng tạo trong lao động sản xuất, động viên kịp thời, làm vững tâm những người con đang cầm súng chiến đấu trên trận tuyến chống quân thù và ấm lòng hơn đối với những người đang “chắc tay cày, hay tay súng” ở hậu phương. Các phóng viên như: Triệu Bôn, Văn Kháng, Đức Kiên, Trần Ngọc... là những cây bút sắc sảo có nhiều tác phẩm báo chí và văn học để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn đọc.

Sau Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Báo Quân Việt Bắc được đổi tên thành Chiến sĩ Quân khu 1 và Quân khu Một. Các số báo có các chuyên trang, chuyên mục thu hút được sự quan tâm, chú ý của mọi người như: "Quyết tâm bảo vệ biên giới thiêng liêng của Tổ quốc", "Trận địa là nhà, biên giới là quê hương", "Tất cả vì điểm tựa tiền tiêu"... phản ánh sinh động về cuộc sống, chiến đấu, tinh thần chịu đựng khó khăn gian khổ của người chiến sĩ biên cương; cũng như những tình cảm đặc biệt của nhân dân cả nước dành cho các chiến sĩ trên điểm tựa đang ngày đêm chắc tay súng, bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

“Duyên nợ" với Báo của Quân khu

Chính vì vị trí đặc biệt quan trọng của Việt Bắc - Quân khu 1 nên vùng đất thiêng này luôn là niềm cảm hứng, là chủ đề khai thác, là đề tài hấp dẫn của các nhà báo, trong đó có tôi. Nhiều tác phẩm tôi viết ở vùng Việt Bắc đã được bạn đọc mến mộ, được nhận giải báo chí. Tỉnh Cao Bằng đã kết nạp tôi là “Công dân danh dự” của tỉnh. Các nhà báo của Quân khu 1 đã trở thành những “cộng tác viên bấm nút” khi tôi công tác tại Báo Quân đội nhân dân và là “chiến hữu” đặc biệt trong những lần đi công tác ở vùng Việt Bắc.

Tháng 5-2016, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ký Quyết định điều động bổ nhiệm tôi từ vị trí Phó tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân, đảm nhận chức vụ Phó chủ nhiệm chính trị Quân khu 1.

Khi về nhận nhiệm vụ tại Quân khu 1, tôi được giao nhiệm vụ trực tiếp phụ trách công tác thông tin, tuyên truyền của Quân khu, trong đó có Báo Quân khu Một. Theo nguyện vọng của tôi, việc sinh hoạt Đảng cũng được Cục Chính trị Quân khu chuyển về chi bộ Báo Quân khu Một. Vợ con ở Hà Nội, lại có “máu nghề báo”, nên phần lớn thời gian trong hơn một năm ở Quân khu 1, tôi đều dành cho Báo Quân khu Một.

Nhiệm vụ đầu tiên được Đảng ủy và Bộ Tư lệnh quân khu 1 giao khi nhận nhiệm vụ tại Quân khu là tổ chức thật tốt Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống của Báo Chiến khu - Việt Bắc - Quân khu Một, trong đó có việc chuẩn bị các bài viết, bài phát biểu của các thủ trưởng Quân khu trong Lễ kỷ niệm và đăng tải trên Báo Quân khu (số báo đặc biệt chào mừng 70 năm Ngày Báo ra đời).

Tôi bàn với nhà báo Khương Doãn, Tổng biên tập Báo Quân khu Một, nhân sự kiện 70 năm thành lập, nên có các bài tuyên truyền hoạt động và lịch sử truyền thống của Báo trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tôi xung phong viết bài đăng trên Báo Nhân dân, Khương Doãn viết bài đăng trên Báo Quân đội nhân dân; cung cấp các tư liệu để 6 cơ quan báo, 6 cơ quan đài phát thanh-truyền hình của 6 tỉnh trên địa bàn Quân khu đăng, phát tin bài. Nhờ vậy mà kỷ niệm thành lập Báo đã thực sự là ngày hội của những người làm báo trên cả vùng Việt Bắc.

Vừa là người phụ trách, vừa là đảng viên trong chi bộ nên tôi được tham dự hầu như tất cả các hoạt động của Báo Quân khu Một trong hơn 1 năm tôi công tác ở Quân khu, đặc biệt là được tham gia bàn và quyết định nội dung từng số báo, từng chương trình phát thanh - truyền hình của Quân khu phát trên Đài phát thanh - truyền hình các tỉnh trên địa bàn.

Để tăng sức chiến đấu của Báo, tôi đề xuất với chi bộ mở chuyên mục mới mang tên “vấn đề tuần này” đề cập đến những vấn đề mà bạn đọc của Báo và dư luận quan tâm, bức xúc như đổi mới công tác giáo dục chính trị, bảo đảm dân chủ thực chất, quản lý chặt kinh phí huấn luyện...Chuyên mục này ban đầu do tôi trực tiếp viết, sau đó các phóng viên, biên tập viên của Báo và các cộng tác viên cũng tham gia viết bài, được cán bộ, chiến sĩ và dư luận quan tâm. Tôi nhớ mãi bài báo “Hai cách tăng gia” của tôi viết trên Báo Quân khu Một về thực tế hai đơn vị cạnh nhau. Một đơn vị quan tâm thực sự đến việc tăng gia ở cấp tiểu đội, trung đội, lựa chọn loại rau xanh phù hợp với mùa vụ nên quanh năm đủ rau xanh. Còn một đơn vị tăng gia “chạy theo thành tích” với những khu tăng gia tập trung rất đẹp, nhưng lại thiếu rau xanh, phải đi mua ngoài chợ với giá rất cao lại không bảo đảm an toàn. Sau khi Báo phát hành, Đảng ủy Quân khu đã chỉ đạo các đơn vị chấn chỉnh. Đơn vị được Báo phê bình đã thay đổi cung cách tổ chức tăng gia và ngay cuối năm đó đã có đủ rau xanh cung cấp cho bộ đội.

Hơn 1 năm ở Quân khu 1, tôi đã may mắn được đến thăm nhiều gia đình cán bộ, phóng viên của Báo Quân khu Một, được chia sẻ nhiều câu chuyện vui buồn của các thành viên trong ngôi nhà đặc biệt này.

Mạch nguồn từ Báo Chiến khu vẫn không ngừng tuôn chảy

8-2026-bao-qk1-2-1754

Tọa đàm, trao đổi “Nâng cao chất lượng tuyên truyền trên Báo Quân khu Một (năm 2023).

Ảnh: Minh Duy

Gần 10 năm qua, sau khi rời Quân khu 1, tôi vẫn tiếp tục cộng tác với Báo Quân khu Một, tiếp tục đặt bài của các cán bộ, phóng viên, biên tập viên của Báo. Chính vì những lý do đó mà tôi luôn coi Báo Quân khu Một là tờ báo thân thương nhất trong cuộc đời làm báo của mình. Tôi rất tự hào vì tờ báo mình yêu mến trong những năm gần đây liên tục đổi mới cả về nội dung và hình thức, luôn thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích, với chức năng là “Cơ quan của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu - Tiếng nói của lực lượng vũ trang Quân khu 1”. Báo in xuất bản đều đặn hằng tuần, được phát hành rộng rãi tới cấp trung đội đối với các đơn vị chủ lực; tới cấp xã, phường với địa phương 4 tỉnh trên địa bàn Quân khu (Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Bắc Ninh) và các đơn vị dân quân, tự vệ. Báo điện tử khá hấp dẫn. Đặc biệt, báo rất coi trọng việc phát hiện và cổ vũ những nhân tố mới, gương người tốt, việc tốt, tập thể điển hình tiên tiến trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật; công tác hậu cần, kỹ thuật; xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện; xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Phê phán các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Báo tiếp tục có những cây bút say nghề, lăn lộn với thực tiễn và đã giành được nhiều giải thưởng trong các cuộc thi báo chí ở Trung ương, quân đội và địa phương như: Khương Doãn, Mạnh Quỳnh, Chí Dũng, Giang Nam, Hương Dịu...

Mạch nguồn từ Báo Chiến khu năm xưa vẫn luôn tuôn chảy trong tập thể những người làm Báo Quân khu Một hôm nay. Ở “tuổi 80”, Báo Quân khu Một như trẻ lại, bởi đội ngũ những người làm báo phần lớn có tuổi đời còn rất trẻ, được đào tạo cơ bản, có bản lĩnh vững vàng. Báo đang tiếp tục đổi mới toàn diện cả hình thức và nội dung tờ báo in, báo hình, báo điện tử và đa phương tiện.

(*) Tổng biên tập Báo Cựu Chiến binh Việt Nam,
nguyên Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 1, nguyên Bí thư Đảng ủy -
Phó Tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân

Đọc tiếp

Mới nhất

Tự hào tờ báo ra đời vào đúng ngày 19-8