Nghị quyết 71-NQ/TW - Quyết sách chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng và phát triển giáo dục bền vững

Trong quá trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo – lĩnh vực then chốt quyết định chất lượng nguồn nhân lực quốc gia, Đảng ta luôn nhấn mạnh vai trò định hướng tư tưởng, văn hóa trong hệ thống giáo dục phổ thông. Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71-NQ/TW) đã đưa ra nhiều định hướng quan trọng, trong đó nhấn mạnh: “Rà soát, đánh giá việc triển khai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông; bảo đảm cung cấp một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc, phấn đấu tới năm 2030 cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh.” Đây là quyết sách đúng đắn, vừa xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, vừa mang ý nghĩa chính trị – tư tưởng sâu sắc, khẳng định bản lĩnh, tầm nhìn chiến lược của Đảng ta đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo trong tình hình mới.

  Sự cần thiết phải có một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc

  Sách giáo khoa (SGK) là phương tiện giáo dục chính thống, định hướng chuẩn mực nhận thức, hệ giá trị và thế giới quan khoa học cho học sinh. Lý luận Mác – Lênin chỉ rõ: giáo dục là một công cụ của giai cấp cầm quyền nhằm tái sản xuất những giá trị tư tưởng, văn hóa, đạo đức cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của xã hội.

  Ở Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nền giáo dục gắn liền với nhân dân, dân tộc, khoa học và hiện đại. Nếu không có một bộ SGK thống nhất sẽ dẫn đến tình trạng “đa nguyên nhận thức” trong giáo dục phổ thông: mỗi địa phương, mỗi nhóm tác giả có thể diễn giải lịch sử, văn hóa, đạo đức theo cách riêng, từ đó tạo ra nguy cơ phân tán hệ giá trị, gây khó khăn trong quản lý và kiểm soát tư tưởng. Điều này vô hình trung có thể trở thành “kẽ hở” để các thế lực thù địch lợi dụng, len lỏi, cài cắm những nội dung sai trái, xuyên tạc vào trong sách học đường.

  Trong những năm gần đây, chủ trương “một chương trình, nhiều bộ SGK” đã được triển khai với mục tiêu tạo môi trường cạnh tranh, nâng cao chất lượng biên soạn. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy: Sự chênh lệch về chất lượng và nội dung giữa các bộ SGK gây hoang mang cho phụ huynh, học sinh, thậm chí có tình trạng “thương mại hóa” việc xuất bản, in ấn, làm nảy sinh lợi ích nhóm; giá SGK nhiều khi vượt quá khả năng của không ít gia đình nghèo, gây áp lực tài chính, đi ngược tinh thần công bằng xã hội; quan trọng hơn, một số nội dung thiếu chuẩn mực trong biên soạn đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ dư luận, chứng tỏ rằng nếu không có sự giám sát, thống nhất từ Nhà nước, sẽ dễ phát sinh tình trạng “lệch chuẩn”, tạo khoảng trống cho tư tưởng ngoại lai thâm nhập.

  Ngăn chặn âm mưu “diễn biến hòa bình” trong giáo dục

  Âm mưu “diễn biến hòa bình” mà các thế lực thù địch áp dụng với Việt Nam chủ yếu tập trung vào lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, giáo dục. Chúng tìm mọi cách “phi chính trị hóa”, “phi ý thức hệ”, đưa các quan điểm tư sản vào giáo trình, khiến thế hệ trẻ xa rời lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng, từ đó lung lay niềm tin vào Đảng, Nhà nước.

  Một bộ SGK thống nhất toàn quốc chính là “hàng rào tư tưởng” ngăn chặn những mầm mống này. Khi toàn bộ học sinh cả nước cùng học theo một chuẩn mực thống nhất, được kiểm định chặt chẽ, thì mọi toan tính cài cắm nội dung sai trái, phản động đều bị vô hiệu hóa ngay từ gốc rễ. Đây là sự đúng đắn mang tính chiến lược của Nghị quyết 71-NQ/TW, góp phần bảo vệ sự trong sáng, lành mạnh của nền giáo dục Việt Nam.

   Môn lịch sử không thể là môn tự chọn

  Trong dòng chảy giáo dục dân tộc, Lịch sử có vai trò đặc biệt. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Dân ta phải biết sử ta, cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.” Lịch sử là cội nguồn của lòng yêu nước, là nền tảng của bản lĩnh chính trị, là tấm lá chắn tư tưởng trước mọi sự xuyên tạc.

  Thế nhưng, những năm gần đây, từng có ý kiến đề xuất đưa Lịch sử thành môn tự chọn ở bậc trung học phổ thông. Đề xuất này ngay lập tức gặp sự phản ứng mạnh mẽ của nhân dân, trí thức, cựu chiến binh… Bởi họ hiểu rằng: một dân tộc quay lưng với lịch sử là một dân tộc dễ mất phương hướng, dễ bị dẫn dụ bởi những luận điệu xuyên tạc, phủ nhận thành quả cách mạng.

  Các thế lực thù địch luôn muốn thế hệ trẻ Việt Nam “quên sử ta”, để từ đó nhồi nhét tư tưởng tư sản, ca ngợi lối sống cá nhân cực đoan, hướng lái nhân dân xa rời con đường xã hội chủ nghĩa. Vì thế, đưa môn Lịch sử trở thành môn học bắt buộc trong chương trình phổ thông là yêu cầu cấp thiết, góp phần củng cố nền tảng chính trị – tư tưởng và bảo vệ bản sắc dân tộc.

   Sách giáo khoa miễn phí – không để ai bị bỏ lại phía sau

  Một điểm nhấn khác trong Nghị quyết 71-NQ/TW là phấn đấu đến năm 2030 cung cấp miễn phí SGK cho toàn bộ học sinh. Đây là chủ trương đúng đắn, mang đậm bản chất nhân văn, ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa.

  Khi SGK được miễn phí, học sinh ở vùng sâu, vùng xa, gia đình khó khăn sẽ có điều kiện tiếp cận bình đẳng với tri thức, không còn cảnh “học sinh nghèo phải dùng SGK cũ nát”, hay “bỏ học vì không có tiền mua sách”. Chính sự công bằng ấy là minh chứng sinh động cho bản chất ưu việt của chế độ, đồng thời cũng là lời đáp trả đanh thép với mọi luận điệu xuyên tạc rằng Việt Nam xa rời định hướng xã hội chủ nghĩa.

  Có thể khẳng định, Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo là quyết sách chiến lược, thể hiện tầm nhìn đúng đắn và bản lĩnh kiên định của Đảng ta.

  Việc xây dựng một bộ SGK thống nhất toàn quốc, phấn đấu tới năm 2030 cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho tất cả học sinh và đưa môn Lịch sử trở thành môn học bắt buộc không chỉ giải quyết căn bản những bất cập thực tiễn, mà còn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, chống lại âm mưu “diễn biến hòa bình”, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ. Đó chính là con đường đúng đắn để nền giáo dục Việt Nam phát triển bền vững, nuôi dưỡng một thế hệ công dân Việt Nam vừa giỏi tri thức, vừa vững vàng bản lĩnh chính trị, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

                              Thượng tá PHẠM THANH TRÂM

              Phó Trưởng Phòng Tuyên huấn Quân chủng PK-KQ