Không chủ quan với nghĩa vụ thuế

Không để “nợ nhỏ” kéo theo hệ lụy lớn

Theo cơ quan thuế, việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế chưa hoàn thành không phải là biện pháp mới, mà đã được quy định rõ trong Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đây là một trong những biện pháp cưỡng chế nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người dân và doanh nghiệp.

Điều đáng chú ý là, trong không ít trường hợp, nguyên nhân dẫn đến việc bị tạm hoãn xuất cảnh không xuất phát từ những khoản nợ lớn, mà lại đến từ các khoản nợ nhỏ, phát sinh do thiếu cập nhật thông tin, chủ quan hoặc chưa nắm rõ quy định. Một số cá nhân có hoạt động cho thuê tài sản, kinh doanh nhỏ lẻ hoặc từng đăng ký hộ kinh doanh nhưng đã ngừng hoạt động, song chưa thực hiện đầy đủ thủ tục chấm dứt nghĩa vụ thuế, dẫn đến tình trạng phát sinh nợ kéo dài.

Thực tiễn cho thấy, nhiều trường hợp người nộp thuế không hề biết mình còn nợ, do không thường xuyên theo dõi thông báo từ cơ quan thuế hoặc thay đổi thông tin liên lạc mà không cập nhật kịp thời. Đến khi phát sinh nhu cầu xuất cảnh, mới phát hiện bị áp dụng biện pháp tạm hoãn, gây ảnh hưởng đến kế hoạch cá nhân, công việc và uy tín.

Việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh cần được nhìn nhận trong tổng thể công tác quản lý thuế hiện đại, hướng tới mục tiêu công bằng, minh bạch và hiệu quả. Trong bối cảnh còn hàng trăm nghìn người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn tồn đọng nghĩa vụ thuế, việc siết chặt kỷ cương là yêu cầu tất yếu.

Cơ quan thuế đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, trong đó có việc ứng dụng công nghệ thông tin, đa dạng hóa các kênh thông báo như thư điện tử, tin nhắn, ứng dụng điện tử, qua đó giúp người nộp thuế tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận tiện. Đồng thời, công khai minh bạch các quy định, quy trình xử lý cũng là cách để tăng cường sự đồng thuận xã hội.

Đáng ghi nhận, phần lớn người nộp thuế đều chấp hành tốt nghĩa vụ của mình. Các trường hợp bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chủ yếu tập trung ở nhóm cá nhân, tổ chức không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, không thực hiện thủ tục giải thể, chấm dứt mã số thuế hoặc thiếu hợp tác với cơ quan quản lý. Điều này cho thấy, yếu tố “liên lạc được” và “hợp tác” đóng vai trò rất quan trọng trong việc hạn chế rủi ro phát sinh.

Chủ động phòng ngừa, giải pháp bền vững

Từ thực tiễn trên, có thể khẳng định, giải pháp căn cơ nhất để không rơi vào tình huống bị tạm hoãn xuất cảnh chính là sự chủ động của người nộp thuế. Trước hết, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, coi đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, là trách nhiệm công dân.

Việc thường xuyên kiểm tra tình trạng thuế thông qua các kênh chính thức cần trở thành thói quen. Đặc biệt, đối với những người có hoạt động kinh doanh, cho thuê tài sản hoặc từng đăng ký mã số thuế, việc theo dõi, đối soát nghĩa vụ là hết sức cần thiết. Khi phát sinh khoản nợ, dù nhỏ, cần nhanh chóng thực hiện nghĩa vụ để tránh tích lũy thành rủi ro lớn hơn.

Bên cạnh đó, việc cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin liên lạc với cơ quan thuế cũng là yếu tố then chốt. Khi có sự thay đổi về địa chỉ kinh doanh, nơi cư trú hoặc ngừng hoạt động, người nộp thuế cần thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định. Việc “bỏ địa chỉ” hoặc chậm trễ trong hoàn tất hồ sơ không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến quyền lợi của chính người nộp thuế.

Một vấn đề đáng lưu ý là các trường hợp có thỏa thuận với bên thứ ba về việc thực hiện nghĩa vụ thuế, như hợp đồng cho thuê tài sản. Trên thực tế, nhiều hợp đồng quy định bên thuê có trách nhiệm kê khai, nộp thuế thay cho bên cho thuê. Tuy nhiên, về nguyên tắc pháp lý, nghĩa vụ thuế vẫn gắn với người đứng tên, do đó, nếu bên thứ ba không thực hiện đúng cam kết, người nộp thuế vẫn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật

Điều này đòi hỏi các bên trong quan hệ dân sự cần nâng cao ý thức tuân thủ hợp đồng, đồng thời có cơ chế giám sát, kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ. Khi phát sinh tranh chấp, các bên có thể giải quyết theo quy định của pháp luật dân sự, song không nên vì thế mà chậm trễ trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế, tránh phát sinh hệ lụy không đáng có.

Trước thực tế này, Cục Thuế triển khai chiến dịch làm sạch mã số thuế, nhằm chuẩn hóa và giảm thiểu số lượng người nộp thuế tồn đọng ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Cùng với đó, việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ số, nâng cao chất lượng dịch vụ công cũng là những yếu tố quan trọng giúp người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ một cách thuận tiện, nhanh chóng.

Việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế còn nợ là biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm kỷ cương pháp luật và công bằng trong thực hiện nghĩa vụ tài chính. Tuy nhiên, để hạn chế tối đa những hệ lụy không mong muốn, cần có sự chung tay của cả cơ quan quản lý và người dân.

Bộ Tài chính gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Quản lý thuế. Trong dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên. Cụ thể, các cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã... nếu không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, có số nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên, sau 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế thông báo mà người nộp thuế chưa nộp đủ tiền thuế nợ thì sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh.