Hành trình tìm công lý của Nhà thơ cựu chiến binh

“Đại gia đình quân nhân” và Di chúc của Mẹ liệt sĩGia đình CCB Đỗ Trung Lai quê ở xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức (cũ), xưa thuộc Hà Sơn Bình, rồi Hà Tây, nay thuộc xã Hồng Sơn, TP. Hà Nội. Thân phụ ông là cụ Đỗ Trung Triện (1901 - 1984). Thân mẫu ông là cụ Nguyễn Thị Nhung (1911 - 1993). Hai cụ sinh 6 người con (5 trai,1 gái). Cả 5 người con trai đều nhập ngũ tham gia chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh biên giới phía Bắc. Người anh cả là Đỗ Trung Côn, bộ đội chống Pháp, đã mất (2012). Người thứ hai là Đỗ Trung Cẩn, liệt sĩ chống Mỹ, hy sinh tại Tây Nguyên (năm 1971). Người thứ ba là Đỗ Trung Cương ở Nông trường Quân đội 1A. Người thứ tư là Đỗ Trung Đan, bộ đội Trường Sơn (1966 - 1976), nguyên Phó trưởng ban Tuyên giáo kiêm Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thường xuyên huyện Mỹ Đức (cũ). Người con út là Đại tá, nhà thơ Đỗ Trung Lai. Ông có 32 năm quân ngũ và làm Báo Quân đội nhân dân, ông lăn lộn khắp các mặt trận, từ biên giới phía Bắc cho tới Bắc Lào và Campuchia. Cụ Đỗ Trung Triện mất năm 1984, cụ Nguyễn Thị Nhung là Mẹ liệt sĩ (mất năm 1993). Đây là một “Đại gia đình quân nhân”, bởi các cụ cho tất cả 5 con trai vào quân đội, thật hiếm có!Ngày 5-1-1989, bốn năm trước khi qua đời, cụ Nguyễn Thị Nhung lập Di chúc hợp pháp, có xác nhận của Uỷ ban nhân dân (UBND) xã Phùng Xá, chia “sẵn” gia sản cho các con trai. Bản Di chúc nêu rõ:“Vợ chồng tôi là Đỗ Trung Triện và Nguyễn Thị Nhung có ngôi nhà gạch lợp ngói ở xóm 4, thôn Hạ, xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức, Hà Tây và một mảnh đất diện tích 5 thước liền nhà. Nay tôi chia cho các con tôi như sau: Cho con trưởng là Đỗ Trung Côn gian giữa thờ cúng ông, bà, cha, mẹ, một gian liền kề phía nam và một gian buồng cạnh mảnh đất phía nam (kể cả mảnh đất phía nam); Cho con thứ 5 là Đỗ Trung Lai một gian liền kề, gian giữa thờ cúng ở phía Bắc; Cho con thứ 4 là Đỗ Trung Đan một gian buồng liền kề Đỗ Trung Lai; Cho con thứ 2 là Đỗ Trung Cẩn một gian nhà liền kề Đỗ Trung Đan; Cho con thứ 3 là Đỗ Trung Cương một gian liền kề Đỗ Trung Cẩn; Bếp và chuồng lợn cho Đỗ Trung Cẩn và Đỗ Trung Cương mỗi người một nửa. Mỗi con được hưởng phần sân vườn chiếu thẳng phần nhà mình...”. Bản Di chúc này của cụ Nguyễn Thị Nhung, UBND xã Phùng Xá có một bản (để “giữ hộ”) theo đề nghị của cụ Nguyễn Thị Nhung. Năm 2012, anh chị em ông Lai bất ngờ nghe được hung tin: Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) cho người về xem xét nhà, đất của gia đình ông và được thông báo họ sẽ lấy để thanh lý trừ nợ! Vì thế, anh chị em: Người con cả là Đỗ Trung Côn (khi đó còn sống) và bà Lưu Thị Hồng Xa (vợ liệt sĩ Đỗ Trung Cẩn), các ông Đỗ Trung Cương, Đỗ Trung Đan, Đỗ Trung Lai cùng kí vào Đơn khiếu nại ngày 4-6-2012 gửi Huyện uỷ, UBND, Hội đồng nhân dân, Toà án nhân dân (TAND) huyện Mỹ Đức TP. Hà Nội và UBND xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức (cũ), yêu cầu giải quyết vụ làm sổ đỏ trái pháp luật mang tên ông Đỗ Trung Đan và đề nghị “làm sổ đỏ mới cho riêng từng người theo quyền thừa kế tài sản chính đáng như Chúc thư mà cha mẹ chúng tôi để lại”.Những người thừa kế hợp pháp (do ông Đỗ Trung Lai làm đại diện ủy quyền) đôn đáo tìm hiểu, tìm ra được Di chúc của cụ Nguyễn Thị Nhung và mới biết rằng trước đó, ở quê ông đã xảy ra những việc làm khuất tất: Bất chấp Di chúc của cụ Nguyễn Thị Nhung, UBND xã Phùng Xá lập văn bản “Kết quả đo đạc đất thổ cư”, biến toàn bộ đất ở mà cụ Nguyễn Thị Nhung để lại cho các con thành đất ở của một “chủ hộ” Đỗ Trung Đan (văn bản này lại do bà Đỗ Thị Đào, vợ ông Đỗ Trung Đan kí nhưng không ghi tên họ, chứ không phải là “chủ hộ” Đỗ Trung Đan kí. Người cuối cùng kí xác nhận văn bản này là Chủ tịch UBND xã Phùng Xá khi ấy, ông Nguyễn Văn Mỳ. Căn cứ vào văn bản “Kết quả đo đạc đất thổ cư” sai trái ấy, Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức thời ấy là ông Bạch Văn Uẩn đã kí cấp “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” (Sổ đỏ) cho “Hộ Đỗ Trung Đan”, sau đó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mỹ Đức, ông Lê Đình Tuyến và Giám đốc Văn phòng Đăng kí sử dụng đất huyện Mỹ Đức thời ấy, ông Đinh Văn Dũng kí chóng vánh “đính chính” cuốn Sổ đỏ của “Hộ Đỗ Trung Đan”, thành của riêng “Ông Đỗ Trung Đan”!Như vậy, việc tổ chức đo đạc đất mang tên “chủ hộ” Đỗ Trung Đan, việc Chủ tịch UBND xã Phùng Xá ký xác nhận ông Đỗ Trung Đan là “chủ hộ” và Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức ký cấp “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” (Sổ đỏ) thửa số 08, tờ bản đồ 80 xã Phùng Xá diện tích 432m2 cho ông Đỗ Trung Đan, việc Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường cùng ông Giám đốc Văn phòng quản lý sử dụng đất huyện Mỹ Đức làm các thủ tục cấp sổ đỏ và sửa “đính chính” là “chủ hộ”... là những hành vi vi phạm pháp luật về đất đai, về Bộ luật Dân sự, có dấu hiệu vi phạm Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về “làm giả giấy tờ” có thể truy cứu trách nhiệm hình sự.Vào thời điểm đó, các con trai cụ Nguyễn Thị Nhung đều làm việc, cư trú ở xa quê, chỉ có vợ chồng ông Đỗ Trung Đan được ở và quản lý tài sản do các cụ để lại. 

Vụ án ngân hàng Tecombank xiết nợSau đó, ông Đỗ Trung Đan dùng Sổ đỏ mang tên mình, bảo lãnh cho con gái là chị Đỗ Thị Hồng Lê, khi ấy là Bí thư Huyện Đoàn Mỹ Đức cùng chồng là Nguyễn Duy Hưng, ngày 28-4-2011 vay 1.424.004.000 đồng của Ngân hàng Techcombank rồi không trả được. Theo Bản án số 02/2019/QĐST-ST của huyện Mỹ Đức ngày 16-1-2019 thì tính đến ngày 23-8-2019 số nợ lên đến 4.388.601.759 đồng (bao gồm tiền gốc, tiền lãi, tiền lãi phạt chậm trả). Trong trường hợp này, cũng cần xem xét việc Ngân hàng Techcombank cho tư nhân vay (với lãi suất 22%/năm). Vào thời điểm chị Đỗ Thị Hồng Lê đặt Sổ đỏ vay tiền, ông Đỗ Trung Lai cho biết, ông Đỗ Trung Cương đã bán phần đất được bà mẹ chia của mình (bằng 1/8 tổng số đất đai mà cụ Nguyễn Thị Nhung để lại cho các con) cho ông Đỗ Trung Đan với giá 5 chỉ vàng (lúc ấy tương đương 20 triệu đồng). Trong khi đó, chị Đỗ Thị Hồng Lê thế chấp Sổ đỏ 432m2 (gấp 8 lần đất của ông Đỗ Trung Cương) để vay ngân hàng và Techcombank đã cho chị Đỗ Thị Hồng Lê vay 1.424.004.000 đồng (gần 1,5 tỷ đồng), tức là lớn hơn 70 lần tổng giá trị tài sản thế chấp (tổng số đất ở mà cụ Nguyễn Thị Nhung để lại cho các con trong Di chúc- tính theo thời giá lúc bấy giờ; trong khi luật pháp quy định ngân hàng chỉ được cho vay không được quá 70% giá trị tài sản thế chấp. Đến năm 2021, khi phát mại đấu giá, giá cao nhất cũng chỉ là 907 triệu đồng.Vụ việc nghiêm trọng này càng gây nhức nhối cho “đại gia đình quân nhân” cùng những người có quyền thừa kế hợp pháp (mà ông Đỗ Trung Lai là đại diện) phải ròng rã trên hành trình đi tìm công lý, chịu bao tổn thất về tinh thần và niềm tin, mất bao thì giờ và tiền bạc để theo kiện qua mấy tòa án mà đến giờ vẫn chưa đâu vào đâu?Ngày 16-1-2019, TAND huyện Mỹ Đức trên cơ sở thoả thuận giữa Techcombank và đối tượng vay tiền đã thoả thuận (sau phiên hoà giải ngày 8-1-2019) thẩm phán Nguyễn Lâm Bình ký Quyết định số 02/2019/QĐST-DS “công nhận sự thoả thuận của các đương sự” về các khoản nợ của chị Đỗ Thị Hồng Lê và tổ chức “phát mại đấu giá tài sản” mà không nói gì đến cái gốc của vụ việc là cấp “Sổ đỏ” trái pháp luật dẫn đến hậu quả khôn lường. Trước tình hình đó, ông Đỗ Trung Lai đã gửi đơn lên TAND cấp cao tại Hà Nội (có kèm theo Di chúc của cụ Nguyễn Thị Nhung). TAND Cấp cao tại Hà Nội ra phán quyết: “Yêu cầu Chi cục trưởng Chi cục Thi hành án dân sự huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội ra quyết định hoãn thi hành án đối với quyết định công nhận thoả thuận của các đương sự sơ thẩm số 02/2019/QĐST-DS ngày 16-1-2019 của TAND huyện Mỹ Đức”.