GIỮ VỮNG NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG TRONG KỶ NGUYÊN SỐ

 Lịch sử cách mạng Việt Nam đã khẳng định một chân lý: Ở bất kỳ giai đoạn nào, công tác tư tưởng luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự tồn vong của Đảng, của chế độ và của dân tộc. Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh chính là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng Cộng sản Việt Nam; là cơ sở lý luận khoa học dẫn dắt cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

Trải qua hơn 96 năm xây dựng và trưởng thành, Đảng ta luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; đồng thời không ngừng bổ sung, phát triển lý luận phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam. Chính sự kiên định về nền tảng tư tưởng đã tạo nên sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, đặc biệt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, không gian mạng đang trở thành môi trường xã hội đặc biệt có sức ảnh hưởng lớn đến tư tưởng, nhận thức và hành vi của con người.

Internet, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số đã mở ra cơ hội chưa từng có trong tiếp cận tri thức, giao lưu văn hóa và phát triển kinh tế số. Tuy nhiên, đi cùng với đó là sự xuất hiện ngày càng tinh vi của các hoạt động chống phá trên không gian mạng.

Các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị triệt để lợi dụng internet, mạng xã hội để xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; kích động tâm lý bất mãn, hoài nghi trong xã hội; thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Không gian mạng vì thế trở thành một “mặt trận không tiếng súng” nhưng vô cùng quyết liệt. Ở đó, cuộc đấu tranh giữa cái đúng và cái sai, giữa tích cực và tiêu cực, giữa bảo vệ và chống phá diễn ra hằng ngày, hằng giờ với tốc độ lan truyền rất nhanh và phạm vi tác động rộng lớn.

Trong bối cảnh ấy, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không chỉ là nhiệm vụ chính trị cấp bách mà còn là yêu cầu mang tính chiến lược lâu dài nhằm bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ thành quả cách mạng và giữ vững niềm tin của Nhân dân.

Là một giáo viên, một đảng viên nhiều năm công tác trong ngành giáo dục, tôi nhận thức sâu sắc rằng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là nhiệm vụ của riêng cơ quan tuyên giáo hay lực lượng chức năng, mà là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân trong từng lời nói, hành động, bài viết và ứng xử trên không gian mạng.

Trong thời đại công nghệ số hiện nay, mỗi giáo viên không chỉ là người truyền đạt tri thức mà còn là người góp phần xây dựng “sức đề kháng tư tưởng” cho thế hệ trẻ trước những thông tin sai trái, độc hại trên internet và mạng xã hội.

I. GIỮ VỮNG NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG - YÊU CẦU SỐNG CÒN TRONG KỶ NGUYÊN SỐ.

Nền tảng tư tưởng của Đảng là hệ thống quan điểm lý luận khoa học và cách mạng, phản ánh quy luật vận động khách quan của lịch sử xã hội. Đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động.

Đây không chỉ là cơ sở lý luận cho đường lối cách mạng mà còn là nền tảng chính trị, tinh thần của toàn xã hội. Mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử đều gắn liền với sự kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng.

Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng kinh tế số, xã hội số và công dân số, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Bởi lẽ, nếu nền tảng tư tưởng bị suy giảm, niềm tin của Nhân dân bị lung lay thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vai trò lãnh đạo của Đảng, sự ổn định chính trị và sự phát triển bền vững của đất nước.

Đặc điểm nổi bật của thời đại số là tốc độ lan truyền thông tin cực nhanh. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet, mỗi người có thể tiếp cận hàng triệu nguồn thông tin khác nhau.

Tuy nhiên, môi trường số cũng khiến thông tin thật - giả đan xen, tích cực - tiêu cực lẫn lộn, gây khó khăn cho việc kiểm chứng và định hướng nhận thức xã hội.

Các thế lực thù địch đang triệt để lợi dụng đặc điểm này để tiến hành chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “phi chính trị hóa”, kích động tâm lý bất mãn, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước.

Đáng chú ý, phương thức chống phá hiện nay ngày càng tinh vi và nguy hiểm hơn. Nếu trước đây chủ yếu phát tán tài liệu phản động hoặc tuyên truyền từ bên ngoài thì hiện nay chúng sử dụng các nền tảng mạng xã hội, livestream, video ngắn, trí tuệ nhân tạo để tạo dựng thông tin giả mạo, cắt ghép hình ảnh, bóp méo sự thật nhằm gây hoang mang dư luận.

Một số đối tượng lợi dụng các vụ việc tiêu cực, thiên tai, phòng chống tham nhũng hoặc những vấn đề xã hội nhạy cảm để quy chụp, xuyên tạc bản chất sự việc, từ đó phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Nguy hiểm hơn, nhiều thông tin sai lệch được trình bày dưới dạng “phản biện xã hội”, “góc nhìn cá nhân”, “chia sẻ độc lập” nên dễ tác động vào tâm lý tò mò của người xem, đặc biệt là giới trẻ.

Điều đó cho thấy cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng đang đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi sự chủ động, kiên quyết và linh hoạt hơn trong mọi điều kiện của xã hội hiện đại.

Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày22/10/2018 của Bộ Chính trị đã khẳng định: “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảnglà nhiệm vụ sống còn của Đảng, của chế độ, là trách nhiệm của cả hệ thống chínhtrị, trước hết là của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, người đứng đầu, cán bộ,đảng viên”. Trong kỷ nguyên số, yêu cầu ấy càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

II. KHÔNG GIAN MẠNG - “MẶT TRẬN” MỚI TRONG CUỘC ĐẤU TRANH TƯ TƯỞNG.

Không gian mạng ngày nay không chỉ là môi trường công nghệ mà đã trở thành một bộ phận của đời sống xã hội hiện đại. Tại Việt Nam, internet và mạng xã hội đang tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực từ kinh tế, văn hóa, giáo dục đến chính trị và đời sống tinh thần của Nhân dân.

Bên cạnh những lợi ích to lớn, không gian mạng cũng trở thành địa bàn hoạt động chống phá của các thế lực thù địch.Chúng lợi dụng tính mở, tính lan truyền nhanh và khó kiểm soát của internet để phát tán thông tin sai trái, kích động tâm lý chống đối, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều thông tin giả, video cắt ghép, hình ảnh sai lệch đã lan truyền với tốc độ chóng mặt trên mạng xã hội, gây hoang mang trong dư luận.

Một số đối tượng sử dụng tiêu đề giật gân, ngôn ngữ kích động hoặc lợi dụng những vụ việc tiêu cực trong xã hội để bóp méo bản chất sự việc, từng bước tác động tiêu cực đến nhận thức của người dân.

Đặc biệt, giới trẻ là đối tượng chịu tác động mạnh nhất từ không gian mạng. Với tâm lý thích khám phá, dễ tiếp cận xu hướng mới và dành nhiều thời gian trên mạng xã hội, thanh thiếu niên rất dễ bị lôi kéo nếu thiếu bản lĩnh chính trị và kỹ năng nhận diện thông tin.

Nhiều trào lưu lệch chuẩn, ngôn ngữ phản cảm, lối sống thực dụng hoặc các nội dung xuyên tạc lịch sử, phủ nhận giá trị truyền thống đang len lỏi vào đời sống giới trẻ thông qua TikTok, YouTube, Facebook và các nền tảng số khác.

Điều đó đặt ra yêu cầu phải xem không gian mạng là một “mặt trận tư tưởng” đặc biệt quan trọng.

Ở đó, nếu thông tin tích cực chậm hơn thông tin xấu độc thì dư luận xã hội sẽ dễ bị dẫn dắt. Nếu cái đúng không được lan tỏa mạnh mẽ thì cái sai sẽ có cơ hội chi phối nhận thức cộng đồng.

Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không chỉ là phản bác cái sai mà còn phải chủ động lan tỏa cái đúng, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu.

Đây là cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp nhưng tuyệt đối không thể chủ quan, lơ là.

III. ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia hiện nay, phương thức tuyên truyền truyền thống nếu không đổi mới sẽ khó đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Nếu trước đây công tác tư tưởng chủ yếu thông qua báo chí, hội nghị, sinh hoạt chi bộ thì hiện nay cần tận dụng mạnh mẽ các nền tảng số để tiếp cận Nhân dân nhanh hơn, hiệu quả hơn và hấp dẫn hơn.

Thực tế cho thấy, nhiều nội dung tuyên truyền chính thống còn nặng tính khẩu hiệu, thiếu tính tương tác nên chưa thật sự thu hút giới trẻ. Trong khi đó, thông tin xấu độc lại thường được trình bày ngắn gọn, giật gân, đánh mạnh vào cảm xúc người xem nên dễ lan truyền.

Điều đó đòi hỏi công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung và phương thức thực hiện.

Trước hết, cần đổi mới phương thức truyền tải thông tin theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với đời sống nhưng vẫn bảo đảm tính định hướng chính trị và tính giáo dục.

Các cơ quan báo chí, truyền thông cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để xây dựng các sản phẩm truyền thông hiện đại như video ngắn, infographic, podcast, tọa đàm trực tuyến, fanpage tương tác nhằm lan tỏa thông tin chính thống đến đông đảo Nhân dân.

Bên cạnh đó, cần chủ động chiếm lĩnh không gian mạng bằng thông tin tích cực. Mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương cần xây dựng các kênh truyền thông số hiệu quả để kịp thời định hướng dư luận xã hội.

Trong thời đại số, nếu thông tin chính thống chậm hơn thông tin giả thì rất dễ tạo khoảng trống thông tin để các thế lực thù địch lợi dụng chống phá.

Do đó, cần chuyển mạnh từ tư duy “bị động phản bác” sang “chủ động định hướng”, lấy tích cực làm chủ đạo trên không gian mạng.

Một yêu cầu quan trọng khác là xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng có trình độ lý luận vững vàng và kỹ năng số hiện đại.Người làm công tác tuyên truyền hôm nay không chỉ cần bản lĩnh chính trị mà còn phải biết sử dụng hiệu quả công nghệ truyền thông, mạng xã hội và các nền tảng số.

Đặc biệt, mỗi cán bộ, đảng viên cần nêu cao tinh thần trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội; chủ động lan tỏa thông tin tích cực; đấu tranh với các biểu hiện sai trái, lệch chuẩn.

Trong thời đại số, mỗi tài khoản mạng xã hội của cán bộ, đảng viên cũng là một “kênh tuyên truyền”, một “trận địa tư tưởng”.

Bởi vậy, càng phải phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ đảng viên trên không gian mạng.

IV. PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIÁO DỤC TRONG XÂY DỰNG “SỨC ĐỀ KHÁNG TƯ TƯỞNG” CHO THẾ HỆ TRẺ.

Giáo dục có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành nhân cách, lý tưởng sống và bản lĩnh chính trị cho thế hệ trẻ.

Trong bối cảnh internet phát triển mạnh mẽ, học sinh tiếp cận điện thoại thông minh và mạng xã hội từ rất sớm. Đây vừa là cơ hội học tập, vừa tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu thiếu sự định hướng đúng đắn.

Thực tế hiện nay cho thấy, nhiều học sinh dành thời gian lớn trên không gian mạng nhưng lại thiếu kỹ năng chọn lọc thông tin. Không ít em bị ảnh hưởng bởi ngôn ngữ phản cảm, lối sống lệch chuẩn hoặc các nội dung xuyên tạc lịch sử trên internet.

Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải giáo dục đạo đức số, văn hóa ứng xử trên mạng và kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch cho học sinh.

Là giáo viên trực tiếp giảng dạy tại cơ sở, tôi nhận thấy việc giáo dục tư tưởng chính trị cho học sinh không nên khô cứng, giáo điều mà cần gần gũi, sinh động và phù hợp tâm lý lứa tuổi.

Những câu chuyện về Bác Hồ, về truyền thống quê hương Hà Tĩnh, về các anh hùng dân tộc hay những tấm gương người tốt việc tốt nếu được truyền tải bằng hình thức trực quan, sinh động sẽ tạo sức lan tỏa rất lớn đối với học sinh.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy nếu được thực hiện đúng hướng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị tư tưởng.

Các video lịch sử, hoạt động trải nghiệm trực tuyến, mô hình “lớp học số”, cuộc thi tìm hiểu lịch sử Đảng và truyền thống quê hương không chỉ tạo hứng thú học tập mà còn góp phần bồi dưỡng lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho học sinh.

Bên cạnh đó, nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với gia đình trong quản lý, định hướng học sinh sử dụng internet an toàn và hiệu quả.

Phụ huynh không nên giao điện thoại cho con em mà thiếu sự kiểm soát, bởi không gian mạng chứa rất nhiều nội dung độc hại nếu trẻ em tiếp cận thiếu định hướng.

Đặc biệt, vai trò nêu gương của giáo viên có ý nghĩa rất quan trọng.Người giáo viên cần chuẩn mực trong lời nói, hành vi và ứng xử trên mạng xã hội; tích cực lan tỏa những điều tốt đẹp; xây dựng hình ảnh người thầy mẫu mực cả trong đời sống thực và không gian mạng.

Mỗi bài giảng hay, mỗi hành động đẹp, mỗi lời nói chuẩn mực của người giáo viên đều góp phần bồi đắp niềm tin, hình thành nhân cách và xây dựng lý tưởng sống tích cực cho học sinh.

V. THỰC TIỄN VÀ GIẢI PHÁP TẠI HÀ TĨNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY.

Hà Tĩnh là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, hiếu học và nghĩa tình. Đây là quê hương của nhiều danh nhân văn hóa, chiến sĩ cách mạng kiên trung và những tấm gương giàu lòng yêu nước.

Trong những năm qua, cùng với phát triển kinh tế - xã hội, Hà Tĩnh đã chú trọng đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền điện tử và nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền trên nền tảng số.

Nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị đã xây dựng fanpage, cổng thông tin điện tử và các mô hình truyền thông số nhằm kịp thời định hướng dư luận xã hội.Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác đấu tranh trên không gian mạng vẫn còn không ít khó khăn.

Một số cán bộ, đảng viên chưa chủ động tham gia phản bác thông tin sai trái; kỹ năng số còn hạn chế; nội dung tuyên truyền có lúc còn thiếu tính hấp dẫn; trong khi các thông tin xấu độc ngày càng tinh vi và lan truyền nhanh chóng.

Để nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời gian tới, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp.

Thứ nhất, cần nâng cao nhận thức chính trị và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.Mỗi cán bộ, đảng viên phải thực sự là lực lượng tiên phong trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Thứ hai, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức tuyên truyền theo hướng hiện đại, gần gũi và phù hợp với xu thế truyền thông số.

Thứ ba, xây dựng lực lượng nòng cốt có trình độ lý luận và kỹ năng công nghệ để chủ động đấu tranh trên không gian mạng.

Thứ tư, phát huy vai trò của giáo dục trong xây dựng “sức đề kháng tư tưởng” cho thế hệ trẻ.

Thứ năm, tăng cường phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong quản lý, định hướng học sinh sử dụng internet an toàn.

Thứ sáu, đẩy mạnh lan tỏa gương người tốt việc tốt, các giá trị nhân văn và tinh thần yêu nước trên mạng xã hội.

Khi cái đẹp được lan tỏa mạnh mẽ, cái xấu sẽ dần bị đẩy lùi.

KẾT LUẬN

Giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng trong kỷ nguyên số là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài; là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân và cả hệ thống chính trị.

Trong bối cảnh internet và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức mới.Điều quan trọng nhất hiện nay là phải tiếp tục củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng; chủ động lan tỏa thông tin tích cực; xây dựng bản lĩnh chính trị và “sức đề kháng tư tưởng” cho xã hội trong thời đại số.

Đối với ngành giáo dục, nhiệm vụ ấy càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi giáo dục chính là nơi gieo mầm lý tưởng, bồi dưỡng nhân cách và hun đúc khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ.

Là một giáo viên, một đảng viên nhiều năm đứng trên bục giảng, tôi nhận thức sâu sắc rằng bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là trách nhiệm nghề nghiệp, trách nhiệm công dân và trách nhiệm trước tương lai của đất nước.

Trong thời đại số hôm nay, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần trở thành một “pháo đài tư tưởng” vững chắc trên không gian mạng; mỗi bài viết tích cực cần trở thành một ngọn lửa lan tỏa niềm tin, tinh thần yêu nước và khát vọng phát triển dân tộc.

Giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng hôm nay chính là giữ vững niềm tin của Nhân dân, giữ vững khát vọng phát triển đất nước và giữ vững tương lai của dân tộc trong kỷ nguyên số.

Trần Thị Yến

(Giáo viên Trường Tiểu học Trường Sơn, Hà Tĩnh)