Đánh thức tuyến luồng Vạn Gia: Khơi thông động lực phát triển kinh tế biển nơi địa đầu Đông Bắc

Sự xuất hiện của Dự án nạo vét, duy tu và nâng cấp tuyến luồng hàng hải Vạn Gia vì thế không chỉ là một công trình hạ tầng đơn thuần, mà còn được kỳ vọng như một bước chuyển mình mạnh mẽ - đánh thức tiềm năng đang còn bị “nén lại” của vùng đất giàu lợi thế này.

Cú hích từ chủ trương xã hội hóa

Trong bức tranh phát triển kinh tế biển của Quảng Ninh, Vạn Gia luôn được nhắc đến như một mắt xích quan trọng. Tuy nhiên, thực tế khai thác nhiều năm cho thấy, độ sâu hạn chế và tình trạng bồi lắng đã khiến tuyến luồng chưa đáp ứng được yêu cầu vận hành của các tàu có tải trọng lớn. Điều này kéo theo hàng loạt hệ lụy, chi phí vận tải tăng cao, thời gian neo đậu kéo dài, khả năng trung chuyển hàng hóa bị hạn chế. Không ít doanh nghiệp phải cân nhắc lại phương án logistics, thậm chí chuyển hướng sang các cảng khác có điều kiện thuận lợi hơn.

Tổng thể bối cảnh nhu cầu vận tải biển ngày càng gia tăng, đặc biệt tại khu vực cửa khẩu Móng Cái - nơi giao thương sôi động với thị trường Trung Quốc, việc cải thiện năng lực tuyến luồng trở thành yêu cầu mang tính cấp thiết. Tại Quyết định số 1626QĐ/TTg ngày 18-9-2015, Thủ Tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó đã định hướng phát triển hạ tầng giao thông đường thuỷ: “Phát triển vận tải và dịch vụ vận tải biển; phát triển hệ thống cảng biển phù hợp với quy hoạch nhóm cảng biển phía Bắc đã được phê duyệt; xây dựng cảng nước sâu đa năng tại Khu công nghiệp Hải Hà và đảo Cái Chiên, huyện Hải Hà; cải tạo nâng cấp cảng tổng hợp Vạn Gia”.

Điểm đáng chú ý của dự án lần này không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở cách thức triển khai. Thay vì phụ thuộc vào nguồn vốn ngân sách, công trình được thực hiện theo hình thức xã hội hóa - một hướng đi đang ngày càng được khuyến khích trong phát triển hạ tầng. Theo đó, nhà đầu tư sẽ chủ động tổ chức thi công, tận thu sản phẩm từ quá trình nạo vét để bù đắp chi phí. Cơ chế này không chỉ giúp giảm áp lực cho ngân sách nhà nước mà còn mở ra cơ hội để khu vực kinh tế tư nhân tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực vốn được xem là “đặc thù”.

Giữa nhịp chuyển mình mạnh mẽ của đất nước trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hình ảnh những người lính năm xưa tiếp tục góp sức nơi “mặt trận kinh tế” ngày càng trở nên quen thuộc. Không còn tiếng súng, không còn chiến hào, nhưng tinh thần cống hiến, ý chí vượt khó và trách nhiệm với Tổ quốc vẫn vẹn nguyên, được chuyển hóa thành động lực lao động, sản xuất, kinh doanh.

Trong dòng chảy ấy, Công ty TNHH 1 TV Doanh nhân Cựu chiến binh 6-12 Vân Đồn nổi lên như một điểm sáng, tiêu biểu cho lớp doanh nhân mang phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong thời bình. Việc Công ty TNHH 1 TV Doanh nhân Cựu chiến binh 6-12 Vân Đồn được lựa chọn đảm nhận dự án cho thấy sự chuyển biến rõ nét trong cách tiếp cận: Từ “Nhà nước làm” sang “Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp thực hiện”. Đây cũng là minh chứng sinh động cho hiệu quả của các chính sách khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân trong thời gian gần đây.

Doanh nghiệp và bước tiến vào “sân chơi lớn”

Thực hiện Nghị định số 57/2024/NĐ-CP ngày 20-5-2024 của Chính phủ về quản lý hoạt động nạo vét trong vùng nước cảng biển và vùng nước thủy nội địa, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu về năng lực, kỹ thuật và phương án thi công để được lựa chọn tham gia dự án theo đúng quy định. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả trong quá trình triển khai.

Không phải ngẫu nhiên một doanh nghiệp có thể tham gia vào dự án hạ tầng hàng hải với yêu cầu kỹ thuật cao. Để được lựa chọn, nhà đầu tư phải đáp ứng hàng loạt tiêu chí khắt khe về năng lực tài chính, kinh nghiệm triển khai cũng như phương án thi công. Trong trường hợp này, Công ty TNHH 1 TV Doanh nhân Cựu chiến binh 6-12 Vân Đồn đã từng bước khẳng định vị thế thông qua quá trình tham gia các dự án hạ tầng trước đó. Từ những công trình quy mô vừa, doanh nghiệp dần tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện năng lực tổ chức và quản lý.

Được giao thực hiện dự án Vạn Gia vì thế có thể xem là một “bài kiểm tra lớn” - nơi doanh nghiệp không chỉ chứng minh năng lực của mình, mà còn góp phần khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của khu vực tư nhân trong phát triển hạ tầng quốc gia. Một trong những yếu tố làm nên dấu ấn riêng của Công ty TNHH 1 TV Doanh nhân Cựu chiến binh 6-12 Vân Đồn chính là việc giữ vững và phát huy những phẩm chất cao đẹp của người lính trong hoạt động doanh nghiệp. Đó là tinh thần kỷ luật - yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định, bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình. Đó là ý thức trách nhiệm - không chỉ với công việc, mà còn với cộng đồng, với sự phát triển chung của địa phương. Đó còn là sự kiên trì, bền bỉ - phẩm chất đặc biệt quan trọng trong những dự án hạ tầng dài hạn, nhiều thách thức.

Theo kế hoạch, tuyến luồng sẽ được nạo vét với chiều dài khoảng 10,4km, bề rộng 120m, cao độ đáy đạt -9,0m. Đi kèm với đó là khu neo đậu chuyển tải có đường kính khoảng 500m - một hạng mục quan trọng phục vụ hoạt động trung chuyển hàng hóa trên biển. Những con số này, nếu nhìn đơn thuần, có thể chỉ là thông tin kỹ thuật. Nhưng khi đặt trong bối cảnh phát triển, đó lại là những “thông số mở đường” cho sự thay đổi.

Khi tuyến luồng đủ điều kiện tiếp nhận tàu đến 20.000 DWT, năng lực khai thác của cảng sẽ được nâng lên đáng kể. Điều này đồng nghĩa với việc hàng hóa có thể lưu thông nhanh hơn, khối lượng lớn hơn và chi phí được tối ưu hơn. Không chỉ vậy, việc hình thành khu neo đậu chuyển tải còn giúp tăng tính linh hoạt cho hoạt động logistics trên biển, tạo thêm “điểm trung chuyển” quan trọng trong mạng lưới vận tải khu vực.

Một dự án hạ tầng, nếu được triển khai hiệu quả, hiếm khi chỉ dừng lại ở phạm vi công trình. Với Vạn Gia, tác động của dự án được kỳ vọng sẽ lan tỏa trên nhiều phương diện. Trước hết là lĩnh vực kinh tế. Khi chi phí logistics giảm xuống, doanh nghiệp sẽ có thêm dư địa để mở rộng sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh. Hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Móng Cái cũng nhờ đó trở nên sôi động hơn.

Tiếp đó là lĩnh vực dịch vụ, sự phát triển của vận tải biển kéo theo nhu cầu về kho bãi, bốc xếp, bảo dưỡng tàu thuyền, cung ứng nhiên liệu... tạo ra một hệ sinh thái kinh tế đa dạng, thu hút thêm nhiều thành phần tham gia. Về mặt xã hội, dự án góp phần tạo việc làm cho người lao động địa phương, từ lao động kỹ thuật đến dịch vụ phụ trợ. Thu nhập được cải thiện, đời sống người dân từng bước nâng cao. Không thể không nhắc đến yếu tố an toàn hàng hải và quốc phòng - an ninh. Một tuyến luồng được nạo vét, duy tu thường xuyên sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho tàu thuyền, đồng thời tăng cường khả năng kiểm soát, quản lý vùng biển.

Dự án Vạn Gia không phải là một mảnh ghép rời rạc, mà nằm trong tổng thể chiến lược phát triển dài hạn của Quảng Ninh. Theo quy hoạch, khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái sẽ trở thành cực tăng trưởng năng động, đóng vai trò kết nối quan trọng giữa Việt Nam với khu vực Đông Bắc Á. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, hạ tầng giao thông - đặc biệt là giao thông đường thủy - cần được đầu tư đồng bộ. Tuyến luồng Vạn Gia, cùng với các cảng biển và khu công nghiệp lân cận, sẽ tạo thành một chuỗi liên kết chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau trong phát triển.

Khi “nút thắt” về hạ tầng được tháo gỡ, dư địa tăng trưởng của khu vực sẽ được mở rộng đáng kể. Những lợi thế về vị trí địa lý, nguồn lực tự nhiên và tiềm năng thị trường sẽ có cơ hội được phát huy tối đa. Nhìn rộng hơn, dự án còn là minh chứng cho việc các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đang từng bước đi vào cuộc sống. Từ định hướng phát triển kinh tế biển, đến khuyến khích xã hội hóa đầu tư, rồi thúc đẩy vai trò của kinh tế tư nhân - tất cả đều được cụ thể hóa qua những công trình như Vạn Gia.

Đặc biệt, trong bối cảnh Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4-5-2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy huy động nguồn lực xã hội và nâng cao vai trò của doanh nghiệp trong phát triển kinh tế đất nước, việc một doanh nghiệp trong nước tham gia dự án hạ tầng quy mô lớn càng có ý nghĩa như một tín hiệu tích cực. Đó không chỉ là câu chuyện của riêng một công trình, mà còn là câu chuyện về niềm tin - niềm tin vào năng lực của doanh nghiệp Việt, vào sự đồng hành giữa Nhà nước và khu vực tư nhân trong hành trình phát triển đất nước.

Khi những gàu nạo vét bắt đầu vận hành, không chỉ lớp bùn cát dưới đáy luồng được khơi thông, mà một dòng chảy mới của cơ hội cũng dần hình thành. Tuyến luồng Vạn Gia, sau khi hoàn thiện, sẽ không chỉ là con đường cho tàu thuyền, mà còn là hành lang dẫn dắt tăng trưởng, kết nối tương lai. Ở nơi địa đầu Tổ quốc, một “mạch máu” đang được đánh thức - mang theo kỳ vọng về một vùng kinh tế biển năng động, hiện đại và bền vững trong những năm tới.