Cúm mùa tăng nhanh, chuyên gia khuyến cáo cách phòng cúm sớm

Bệnh cúm mùa thường xảy ra vào mùa đông và mùa xuân, đỉnh dịch cúm thường diễn ra vào tháng 3-4 và tháng 9-10 hằng năm. Nguyên nhân chủ yếu do thời tiết lạnh, độ ẩm cao dẫn đến virus cúm dễ phát triển và lây lan nhanh trong không khí. Virus cúm là tác nhân gây bệnh cúm mùa - một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, lây lan nhanh. Khi con người tập trung trong một không gian kín do thời tiết lạnh sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm, thời tiết lạnh, độ ẩm cao cũng là điều kiện lý tưởng để cho virus cúm nhân lên và phát triển. Do đó, thời điểm này bệnh cúm mùa dễ lây mạnh hơn.

Bác sĩ CKII.Ths. Nguyễn Thị Oanh cho hay: “Năm nay, tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn số lượng bệnh nhân đến khám và điều trị cúm mùa tăng hơn so với mọi năm. Bệnh cúm có thể xảy ra vào bất kỳ mùa nào trong năm, tuy nhiên thường sẽ tăng cao vào mùa đông và mùa xuân. Năm nay, có hơi bất thường là cúm mùa xuất hiện ngay cả trong mùa hè và thời điểm này đang là mùa thu nhưng số lượng bệnh nhân nhiễm cúm mùa đã tăng lên rõ rệt. Số lượng bệnh nhân cúm đang điều trị tại Đơn nguyên Truyền nhiễm tương đương số bệnh nhân đang điều trị sốt xuất huyết. Từ đầu mùa đến nay, bệnh viện đã điều trị cho hàng trăm bệnh nhân cúm mùa, hiện trong khoa có khoảng 15-20 bệnh nhân. Mức độ bệnh của bệnh nhân vẫn trong tầm kiểm soát, chưa có bệnh nhân nào có biến chứng nghiêm trọng do người bệnh nhập viện kịp thời. Virus cúm có 4 loại: Cúm A, cúm B, cúm C và cúm D, trong đó số bệnh nhân mắc cúm A (chiếm 70%), cúm B (25%), cúm C ít hơn và chủ yếu gây nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, cúm D chủ yếu gây bệnh cho động vật. Hiện tại số bệnh nhân đang điều trị trong khoa chủ yếu là nhiễm cúm A, lác đác nhiễm cúm B”.

Về lâm sàng, bệnh cúm thường biểu hiện đột ngột và bắt đầu sau khi tiếp xúc với virus cúm từ 24 đến 48 giờ, các triệu chứng thường kéo dài từ 3 đến 5 ngày bao gồm: Mệt mỏi, giảm vị giác, sốt, sợ lạnh, sợ gió, ho, hắt hơi, sổ mũi, giảm khứu giác, đau rát họng, đau đầu, đau mỏi người, nhức hốc mắt, mắt nhạy cảm với ánh sáng, bụng chướng, khó tiêu, rối loạn tiêu hoá.

Có những bệnh nhân chỉ cần 3 đến 5 ngày là có thể bình phục trở lại nhưng cũng có một số bệnh nhân có thể trạng đặc biệt như người già yếu có bệnh nền, người suy giảm miễn dịch, trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa đầy đủ sẽ có nguy cơ tiềm ẩn các biến chứng nặng hơn như viêm phổi, suy hô hấp, viêm não, thậm chí có thể gây tử vong. Người cao tuổi có bệnh lý nền như hen, COPD, giãn phế quản hoặc đái tháo đường sẽ có nguy cơ bội nhiễm gây viêm phổi suy hô hấp và nguy cơ tử vong cao hơn.

Theo Bác sĩ CKII.Ths. Nguyễn Thị Oanh, phụ nữ có thai trong 3 tháng đầu khi nhiễm cúm cũng có thể có nguy cơ gây dị dạng cho thai nhi hoặc những thai phụ ở thời điểm 3 tháng cuối của thai kỳ cũng có nguy cơ ảnh hưởng đến quá trình thai nghén như bệnh nhân có thể bị bội nhiễm, ho nhiều, kích thích cơ bụng có thể dẫn đến nguy cơ xảy thai. Biến chứng nghiêm trọng nhất của bệnh cúm là có thể tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Không có cơ sở khẳng định thai phụ nào nhiễm cúm cũng gây tình trạng dị tật cho thai nhi nhưng đã có một số trường hợp có thai bị nhiễm cúm đi khám muộn thì đã bội nhiễm gây viêm phổi suy hô hấp nguy hiểm đến tính mạng.

Hiện nay, nhiều người bị cúm mùa ngại đi khám tại các bệnh viện mà tự ra các hiệu thuốc để mua thuốc về uống, việc tự ý mua thuốc sẽ rất nguy hiểm bởi nhiều dược tá không có chuyên môn, bán thuốc theo lời kể của người bệnh như ho, sốt, đau đầu, mệt mỏi..., dược tá đã tự sáng tạo đơn thuốc căn cứ theo lời kể của người bệnh, tự kết hợp một số loại thuốc điều trị triệu chứng, bán theo gói chia từng bữa cho bệnh nhân. Nghiêm trọng hơn, các dược tá còn tự ý bán kháng sinh cho người bệnh trong khi thực tế người bệnh chưa cần thiết phải uống kháng sinh (kháng sinh không diệt được virus cúm, kháng sinh chỉ được chỉ định khi bệnh nhân bị cúm có bội nhiễm vi khuẩn), nếu người bệnh uống kháng sinh không đúng sẽ dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh lan tràn, rất nguy hiểm.

Bên cạnh đó, không phải bệnh nhân cúm nào cũng phải dùng Tamiflu, Tamiflu chỉ dùng cho những cơ địa đặc biệt, không phải bệnh nhân nào cũng dùng được. Tamiflu có vai trò hỗ trợ diệt virus cúm, tuy nhiên nếu dùng nhiều không đúng chỉ định của bác sĩ sẽ gây tình trạng kháng thuốc.

Nguy hiểm hơn, có trường hợp người già khi bị cúm mùa không đi khám mà nghe người khác mách uống thuốc nam, sau khi uống thuốc nam một số người uống vào có những thành phần ảnh hưởng đến gan thận rất nguy hiểm, có thể gây suy gan, suy thận, khi người bệnh đến viện da đã vàng ệch, men gan cao, chức năng thận rất tồi, ảnh hưởng đến tính mạng. Người già có bệnh lý nền như bệnh phổi COPD, hen, suy giảm miễn dịch... nếu nhiễm cúm mùa mà không được điều trị kịp thời có thể bị bội nhiễm vi khuẩn gây nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới gây viêm phổi, tăng nguy cơ đợt cấp dẫn đến khó thở nguy hiểm đến tính mạng.

Bệnh nhân Lưu Viết T. (phường Ba Đình, TP. Hà Nội) đang điều trị cúm mùa tại Đơn nguyên Truyền nhiễm Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho biết: “Tôi thấy người mệt mỏi, sốt 38-40 độ, ho 2 ngày không đỡ nên tôi vào viện khám, tôi được chỉ định nhập viện vì nhiễm cúm mùa bội nhiễm gây viêm phổi. Tôi bị huyết áp cao lại thêm nhiễm cúm mùa rất mệt, tôi được truyền kháng sinh cũng đỡ nhiều rồi. Mọi người nếu thấy sức khỏe bất thường nên đến viện khám ngay để được điều trị kịp thời”.

Bác sĩ CKII.Ths. Nguyễn Thị Oanh khuyến cáo, vắc xin phòng cúm giúp giảm tối đa tỷ lệ mắc cúm và các nguy cơ biến chứng nặng của bệnh cúm, giảm tỷ lệ nhập viện và giảm tỷ lệ tử vong do cúm. Vắc xin phòng cúm giúp kích thích cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu chống lại virus cúm và kháng thể này xuất hiện trong cơ thể của người được trích ngừa vắc xin cúm sau 2-4 tuần. Mọi người nên tiêm vắc xin phòng cúm trước mùa dịch (thường tiêm vào mùa thu). Hiệu quả của vắc xin phòng cúm là từ 6-12 tháng, vắc xin phòng cúm được khuyến cáo nên tiêm nhắc lại hằng năm đặc biệt là trẻ em dưới 5 tuổi và người có bệnh lý nền về tim mạch, hô hấp, người già từ 65 tuổi trở lên.

Ngoài việc tiêm vắc xin phòng cúm mọi người hạn chế đến nơi đông người, không tiếp xúc gần với người đang bị cúm, nên rửa tay thường xuyên, vệ sinh nơi ở, nơi làm việc, hạn chế tối đa đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Người dân cần có lối sống lành mạnh, uống đủ nước, ngủ đủ 6-8 tiếng/ngày, ăn uống lành mạnh đủ chất dinh dưỡng, ăn nhiều hoa quả tươi sạch, thể dục đều đặn. Nếu bị cúm mà muốn xông lá để giải cảm cúm thì cần chú ý không nên xông hơi khi đang sốt cao. Thời gian xông chỉ kéo dài 15-20 phút.

Box: Người dân có những triệu chứng của bệnh cúm mùa nên đến bệnh viện khám để các bác sĩ chẩn đoán và cho làm xét nghiệm, nếu nhẹ chỉ cần điều chỉnh chế độ ăn uống nghỉ ngơi, nặng hơn sẽ được bác sĩ chỉ định nhập viện điều trị sẽ nhanh hồi phục và tránh biến chứng.