Chiến tranh – Khủng hoảng hay cơ hội 

Trong “nguy” có “cơ”

Chia sẻ tại Hội thảo với chủ đề “Chiến tranh – Khủng hoảng hay cơ hội cho người xuất khẩu? Con đường khởi nghiệp thành công của những nhà xuất khẩu trẻ”, ông Nguyễn Tuấn Việt, Giám đốc Công ty Xúc tiến xuất khẩu Vietgo cho rằng xung đột tại Trung Đông đang tạo ra những biến chuyển đáng kể trong chuỗi cung ứng toàn cầu, ảnh hưởng lớn đến hoạt động của cả nền kinh tế, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp xuất khẩu. Nhiều doanh nghiệp đứng trước tình trạng khó khăn chồng chất khi chi phí leo thang, các tuyến vận tải tắc nghẽn. Tuy nhiên, đối với nhiều doanh nghiệp khác thì điều này mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào các thị trường vốn trước đây do những quốc gia trong khu vực Trung Đông cung ứng. Điển hình như đối với nhóm hàng nông sản, đang ghi nhận sự gia tăng mạnh về nhu cầu. Trong khoảng 10 ngày gần đây, hệ thống kết nối của đơn vị đã ghi nhận hơn 300 đơn hàng từ khu vực Trung Đông tìm nguồn cung từ Việt Nam, tập trung vào nhóm nông sản, thực phẩm, hàng tiêu dùng và vật liệu xây dựng.

Đối với nhóm hàng nông sản tươi, đặc biệt là trái cây có thời gian bảo quản ngắn, lượng đơn hàng thời gian gần đây tăng đột biến. Nguyên nhân là do nguồn cung từ khu vực Trung Đông và một số thị trường lân cận bị gián đoạn, khiến nhiều đối tác tại châu Âu phải tìm nguồn thay thế. Trước đây, Iran và Israel là những quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, cung ứng nhiều mặt hàng nông sản sạch cho thị trường châu Âu nhờ khoảng cách địa lý gần và chi phí vận chuyển thấp. Tuy nhiên, khi xung đột xảy ra, chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng, dẫn tới tình trạng thiếu hụt nguồn cung tại một số thị trường châu Âu. Không chỉ nông sản, nhiều ngành hàng công nghiệp cũng ghi nhận tín hiệu tăng nhu cầu. Trong đó có các mặt hàng dệt may, nhựa, chăn ga gối đệm, đồ nội thất – ngoại thất, giày dép khi một số nguồn cung truyền thống bị gián đoạn. Ngoài ra, các vật liệu phục vụ xây dựng và tái thiết như xi măng, gỗ, tôn, gạch cũng được dự báo sẽ gia tăng nhu cầu trong giai đoạn tới nếu hoạt động tái thiết sau xung đột diễn ra. Bên cạnh đó, thị trường còn ghi nhận sự biến động ở một số mặt hàng nhạy cảm như xăng dầu, vật tư y tế, dịch vụ hậu cần tang lễ… cho thấy những thay đổi đáng chú ý trong cấu trúc nhu cầu hàng hóa trong bối cảnh bất ổn địa chính trị.

Từ khi xung đột xảy ra, hoạt động sản xuất và vận chuyển tại khu vực này bị gián đoạn, buộc nhiều nhà nhập khẩu phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ các quốc gia khác. Trong đó, Việt Nam được đánh giá là nguồn cung ổn định cho nhiều mặt hàng như nông sản, gỗ, dệt may và hàng tiêu dùng. Đối với các startup xuất khẩu, đây được xem là khoảng trống thị trường nhiều doanh nghiệp trẻ có thể nhanh chóng tiếp cận khách hàng mới và tận dụng cơ hội mở rộng thị trường.

Thích ứng linh hoạt

Chia sẻ về việc thay đổi và thích ứng với điều kiện mới để phát triển, ông Hà Quang Vũ - Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Hà Quang cho rằng hiện nay bối cảnh kinh tế thế giới đặc biệt tại khu vực Trung Đông biến động không ngừng. Nếu các doanh nghiệp không thể thích ứng, các biến động địa chính trị đó sẽ gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí lâm vào khủng hoảng. Tuy vậy, với một số doanh nghiệp xuất khẩu khác có khả năng thích ứng linh hoạt, có khả năng nắm bắt và điều chỉnh chiến lược kinh doanh thì những biến động này lại mở ra cơ hội cho sự phát triển và những thị trường mới đầy hấp dẫn. Theo ông, nhiều mặt hàng Việt Nam đang được thị trường quốc tế đón nhận tích cực. Vì vậy, mỗi khi thị trường biến động, bên cạnh rủi ro vẫn mở ra cơ hội cho những doanh nghiệp biết thích ứng.

Bà Huỳnh Thị Ngọc Hạnh, Giám đốc Công ty TNHH Miss Cara – đơn vị chuyên xuất khẩu nông sản và may mặc cho biết dù thị trường Trung Đông đang phức tạp, nhưng những ngày qua, các đơn hàng của Cara vẫn được xuất đi liên tục. Khi nhu cầu từ thị trường cao thì bên dịch vụ vẫn có cách để đáp ứng. 

Theo các chuyên gia thương mại, trong những giai đoạn thị trường biến động, các quốc gia có môi trường chính trị ổn định, năng lực sản xuất tốt và hệ thống logistics thuận lợi thường trở thành lựa chọn thay thế của các nhà nhập khẩu quốc tế. Việt Nam đang nổi lên như một quốc gia có nhiều lợi thế khi vừa duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, vừa có mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp với nhiều đối tác trên thế giới. Và thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã nhanh chóng tận dụng các biến động của thị trường để mở rộng hoạt động kinh doanh, dần tự khẳng định mình và từng bước chiếm lĩnh thị trường quốc tế.