Cảnh báo bệnh liệt mặt, méo miệng khi trời lạnh

Biểu hiện của liệt mặt, méo miệng.

Thời tiết chuyển lạnh, nhiệt độ xuống thấp khiến nhiều người đột nhiên bị liệt mặt, méo miệng. Đây là bệnh lý thường gặp, không phân biệt giới tính, độ tuổi; tuy không nguy hại đến tính mạng người bệnh nhưng ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và thẩm mỹ trên khuôn mặt, tác động đến tâm lý, làm người bệnh mất tự tin trong các hoạt động giao tiếp. Liệt mặt, méo miệng (hay còn gọi là liệt dây thần kinh số VII ngoại biên) là tình trạng mất vận động hoàn toàn hay một phần các cơ của nửa mặt do tổn thương dây thần kinh mặt cùng bên gây nên.

Biểu hiện sớm khi liệt mặt, méo miệng

Biểu hiện thường thấy ở người bệnh liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên là đột ngột thấy xuất hiện các biểu hiện ở nửa bên mặt: tê bì nửa mặt, mắt nhắm không kín, nói khó, ăn uống rơi vãi…

Hầu hết các trường hợp bị liệt dây thần kinh số 7 sẽ có các biểu hiện: Tuyến lệ hoạt động không tốt, mí bị sụp, khô mắt, không thể nháy hoặc nhắm mắt; miệng bên liệt khó mỉm cười, khó hoặc không thể khép lại, chảy dãi.

Một số người mặt bị xệ xuống hoặc hơi cứng bất thường, méo miệng lệch về một bên; đau quanh góc hàm, xương chũm, thái dương, tai; vị giác bị thay đổi; nhạy cảm hơn với âm thanh. Có trường hợp rối loạn lời nói hoặc khả năng nhai nuốt. Ở bên mặt bị liệt dễ bị đọng thức ăn, uống nước hay bị trào ra. Một bên mặt có cảm giác bị tê và yếu cơ.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân thường gặp nhất là do lạnh (chiếm trên 80%) dẫn tới co thắt mạch nuôi dây thần kinh VII gây ra thiếu máu cục bộ, phù và chèn ép dây thần.

Bệnh thường xảy ra đột ngột sau khi bệnh nhân gặp lạnh, đặc biệt là khi chuyển từ nóng sang lạnh: ban đêm ngủ nằm điều hòa lạnh, có gió lùa, sau khi tắm vào phòng điều hòa lạnh, ngồi trên xe ô tô mở điều hòa lạnh, tắm nước lạnh sau khi vận động ra mồ hôi…

Đối tượng dễ mắc bệnh là những người có thể trạng yếu, ít tập luyện thể dục, những người hay sử dụng rượu bia, đi sớm về khuya. Ngoài ra những người có tiền sử huyết áp cao, xơ vữa động mạch, hay thức khuya cũng tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh.

Chú ý phòng bệnh

Ngày lạnh không nên nhậu nhẹt quá khuya và về muộn. Không nên uống rượu cho ấm người, vì cồn làm nóng cơ thể, nhưng khi giã rượu sẽ rất lạnh. Lượng cồn trong máu lên não và các cơ quan khác khiến mạch máu ở đó co lại (hoặc giãn ra tùy cơ địa mỗi người), làm cơ thể mất nhiều nhiệt. Nếu hơi ấm thoát ra ngoài không được bảo vệ, gặp phải khí lạnh thì người bệnh sẽ bị cảm, trúng gió.

Luôn giữ gìn để tránh bị nhiễm lạnh vào mùa đông, nhất là khi ngủ ban đêm. Nếu đang trong chăn ấm phải ra khỏi chăn, hoặc ở trong nhà ấm áp mà phải ra ngoài môi trường lạnh (như mở cửa sổ, ra ngoài trời…) cần khoác thêm áo ấm để không bị lạnh.

Nâng cao sức đề kháng của cơ thể bằng cách tập thể dục thường xuyên; ăn uống đủ dưỡng chất, tăng cường ăn rau xanh, trái cây chín, uống nước cam, nước chanh hoặc uống bổ sung vitamin C tổng hợp.

Đeo khẩu trang khi đi ra ngoài, giữ ấm trán, đầu, cổ để tránh tiếp xúc trực tiếp với gió. Hạn chế ở ngoài trời lạnh thấp nhất và luôn bảo vệ cho cơ thể ấm áp.

Nếu phải tắm cần tắm nước ấm, trong phòng kín và tắm nhanh. Tránh tắm bằng nước lạnh và tuyệt đối không tắm khuya vì cơ thể rất dễ bị nhiễm lạnh làm nguy cơ mắc liệt mặt, méo miệng cao hơn.

Đã uống bia, rượu rồi không nên ra ngoài lạnh, hoặc đi tắm ngay vì rất dễ bị méo miệng, thậm chí là đột quỵ.

Nếu thấy có triệu chứng bị liệt mặt, méo miệng cần sớm tới ngay các cơ sở y tế sớm để phát hiện tổn thương và điều trị đúng phác đồ, bảo vệ mặt và mắt.

Không nên chữa trị chứng liệt mặt, méo miệng theo các mẹo truyền khẩu.

Thành An