Cần sớm cấp quyền sử dụng đất “cao su tiểu điền” cho bà con vùng căn cứ cách mạng Nam Nung!

673,2ha đất của 281 hộ dân góp trồng cao su tiểu điền

Qua điều tra theo thư bạn đọc cho thấy: Nâm Nung (trước năm 2003 là Nam Nung; năm 2003 chia tách thành hai xã Nâm Nung và Nâm N’Đir; từ ngày 1-7-2025 nhập lại thành xã Nâm Nung) là vùng đất định cư lâu đời của đồng bào M’Nông, có lịch sử đấu tranh cách mạng từ năm 1930. Tháng 3-1959, Nam Nung trở thành căn cứ cách mạng của tỉnh Quảng Đức (sau giải phóng thuộc tỉnh Đắk Lắk), mang mật danh X46, H8, Quảng Đức.

Sau ngày giải phóng năm 1975, bà con Nam Nung từ vùng căn cứ trở lại định canh, định cư ở buôn cũ, sản xuất trên diện tích đất có từ trong kháng chiến. Năm 1987, Lâm trường Nam Nung được thành lập, có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Tháng 6-1996, Lâm trường Nam Nung lập Dự án trồng cao su tiểu điền. Ngày 13-12-1997, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành Quyết định số 2666/QĐ-UB về việc phê duyệt Dự án trồng cao su thiên nhiên của Lâm trường Nam Nung tại các Tiểu khu (TK) 600, 601, 1276, 1277, 1283 và 1289 thuộc xã Nam Nung. Theo đó, Lâm trường Nam Nung trồng mới 875ha và chăm sóc 150ha cao su, với tổng vốn đầu tư hơn 19,2 tỷ đồng.

Trong các năm 1997, 2002, 2006, Lâm trường Nam Nung và UBND xã Nam Nung vận động các hộ dân có đất nương rẫy trong vùng dự án đưa đất vào liên kết trồng cao su tiểu điền theo phương thức: “Trồng cao su tiểu điền, liên doanh, liên kết, lấy nông hộ làm nòng cốt, lâm trường làm dịch vụ khoa học kỹ thuật, vật tư, phân bón và giống”. Trong đó, 74 hộ bon Rcập góp 220ha tại TK1276 vào năm 1997; 114 hộ bon Ja Ráh góp 257ha tại TK1277 và TK1283 vào các năm 1997 và 2006; 93 hộ bon Đắk Prí góp 196,2ha đất tại TK1289 vào năm 2002.

Theo CCB Y Đen, năm nay 73 tuổi, ông có 47 năm tuổi Đảng, từng tham gia bộ đội địa phương trong kháng chiến chống Mỹ, nguyên Chủ tịch UBND xã Nam Nung 3 nhiệm kỳ (1983-1990), nguyên Phó trưởng Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Krông Nô (Đắk Nông) giai đoạn 1990-2012, việc 281 hộ dân góp 673,2ha đất vào Dự án trồng cao su tiểu điền của Lâm trường Nam Nung là có thật. Bản thân hộ CCB Y Đen cũng góp 5,6ha, gồm phần đất cha ông để lại và đất tự khai hoang thêm năm 1976; thời điểm góp đất gia đình đang trồng lúa và cây mầu trên rẫy.

Cũng theo phản ánh của CCB Y Đen và các hộ dân, do đây là vùng đất canh tác lâu đời của bà con nên việc tuyên truyền, vận động góp đất hết sức khó khăn. Có thời điểm như tháng 7-2006, tại TK1283, Lâm trường Nam Nung đã đưa máy vào ủi 109ha lúa rẫy đang kỳ làm đòng của hơn 50 hộ dân bon Ja Ráh để “ép” bà con đưa đất rẫy đang sản xuất vào trồng cao su tiểu điền. Trong hơn 50 hộ bị san ủi rẫy lúa, Lâm trường Nam Nung chỉ lập Biên bản thỏa thuận với hộ ông Y Thi (thời điểm đó đang là Bon trưởng bon Ja Ráh), diện tích hơn 2ha (!).

Tương tự, năm 2002, có 93 hộ dân bon Đắk Prí đưa 196,2ha đất rẫy cũ tại TK1289 vào liên kết trồng cao su với Lâm trường Nam Nung. Bản danh sách các hộ đưa đất liên kết trồng cao su có chữ ký của bà con, xác nhận của bon; có chứng thực của UBND xã Nam Nung, chữ ký của ông Y Tư, Phó chủ tịch UBND xã Nam Nung và ông Vũ Minh Khôi, Giám đốc Lâm trường Nam Nung. Trong số 93 hộ dân bon Đắk Prí góp đất, có 39 hộ làm hợp đồng với Lâm trường Nam Nung; trong hợp đồng có sơ đồ thửa đất và xác nhận của đồng chí Hoàng Thị Huệ, Quyền Chủ tịch UBND xã Nam Nung.

Vì sao đất dân góp trồng cao su lại được cấp QSDĐ cho lâm trường?

Việc 281 hộ dân đưa 673,2ha đất rẫy vào liên kết trồng cao su tiểu điền với Lâm trường Nam Nung đã được thực hiện. Nhưng khi cây cao su đến thời kỳ kinh doanh, Lâm trường Nam Nung (sau là Công ty TNHH MTV Nam Nung) không thực hiện việc chia lợi nhuận, sản phẩm vườn cây theo hợp đồng.

Thậm chí, tháng 6-2004, Lâm trường Nam Nung và UBND các xã Nâm Nung, Nâm N’Đir có dấu hiệu lập khống, giả mạo hồ sơ để ngày 16-9-2004, UBND tỉnh Đắk Nông ban hành Quyết định số 886/QĐ-UB và Quyết định số 887/QĐ-UB, cấp các Giấy chứng nhận QSDĐ số AA 409316, AA 409317 và AA 409318 với tổng diện tích 7.521,857ha; trong đó có 682,239ha đất trồng cao su cho Lâm trường Nam Nung. Điều đáng nói là toàn bộ diện tích đất trồng cao su cấp cho Lâm trường Nam Nung chồng lấn lên 673,2ha đất của các hộ dân góp vào trồng cao su tiểu điền (!).

Việc Lâm trường Nam Nung được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ chồng lên toàn bộ diện tích đất rẫy của 281 hộ dân đã dẫn đến tranh chấp QSDĐ và tranh chấp tài sản trên đất. Đỉnh điểm của tranh chấp là các hộ dân bao chiếm 673,2ha cao su trồng trên đất rẫy cũ của mình. Trong đó, năm 2019, có 93 hộ dân bon Đắk Prí bao chiếm 196,2ha; năm 2012, có 114 hộ bon Ja Ráh bao chiếm 257ha và 74 hộ bon Rcập bao chiếm 220ha vườn cao su để đòi QSDĐ.

 Qua điều tra cho thấy, nhiều nhân chứng là các CCB chống Mỹ như: Y Vai, Y Xuyên, Y Miên, Y Rcông ...; các CCB chống Phun-rô như Y Kram, Y Bai, Y Ngay và Y Miên đều khẳng định bà con các bon Đắk Prí, Ja Ráh, Rcập có đưa đất vào liên kết trồng cao su. Bản thân các hộ này cũng có từ 2 đến 5ha đất đưa vào liên kết trồng cao su tiểu điền.

Trong đó có những nhân chứng hết sức đặc biệt, như CCB Y Doanh, năm nay 81 tuổi, có hơn 60 năm tuổi Đảng; thời điểm góp 6ha đất trồng cao su tiểu điền, ông đang giữ cương vị Bí thư Đảng ủy xã Nam Nung kiêm Phó giám đốc Lâm trường Nam Nung.

Như vậy, hành trình đòi quyền lợi của bà con đã kéo dài hơn 20 năm. Các cấp chính quyền của tỉnh Đắk Nông trước đây đã giải quyết nhưng chưa dứt điểm. Bởi những sai phạm trong quá trình làm hồ sơ cấp Giấy chứng nhận QSDĐ cho Công ty TNHH MTV Nam Nung chưa được làm sáng tỏ; nguồn gốc 673,2ha đất rẫy cũ của 281 hộ dân cũng chưa được xác định chính xác.

Hơn 20 năm chờ một lời giải thỏa đáng cho người dân vùng căn cứ

Là vùng căn cứ trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đồng bào M’Nông ở Nam Nung đã đóng góp nhiều xương máu, của cải cho cách mạng. Nam Nung có Bà mẹ Việt Nam Anh hùng H’Lôm; 54 liệt sĩ; hàng trăm thương binh, bệnh binh và CCB; năm 1993 Nam Nung được phong tặng Danh hiệu Anh hùng LLVTND; nay là xã An toàn khu.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, mỗi bon làng ở Nam Nung đã sản xuất từ 52 đến 100ha nương rẫy để tự túc lương thực tại chỗ và cung cấp cho bộ đội, cán bộ cách mạng hàng trăm tấn lương thực, thực phẩm. Trong số 281 hộ dân đòi QSDĐ góp vào Dự án trồng cao su tiểu điền, hầu hết thuộc gia đình có công với cách mạng; hơn 30% là hội viên CCB; hơn 50% là hộ nghèo và thiếu đất sản xuất, nên rất cần được quan tâm để ổn định cuộc sống.

Hiện nay, vụ việc đang được Tòa án nhân dân Khu vực 9 - Lâm Đồng thụ lý. Đồng bào M’Nông xã Nâm Nung kỳ vọng một phán quyết công minh, để bà con sớm được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ đối với những thửa đất cha ông để lại hoặc khai hoang từ những ngày đầu sau giải phóng, trước khi góp vào Lâm trường Nam Nung thực hiện Dự án trồng cao su tiểu điền.