Hội thảo khoa học “Phát huy sức mạnh văn hoá và đại đoàn kết dân tộc trong kỷ nguyên mới”

Hội thảo khoa học “Phát huy sức mạnh văn hóa và đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới” được tổ chức có ý nghĩa sâu sắc hướng tới kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026) và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11. Hội thảo cũng góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc phát huy sức mạnh văn hóa trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, hướng tới đề xuất các giải pháp thiết thực triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, gắn liền với việc xác định rõ hơn vai trò, trách nhiệm và phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam cùng các tổ chức thành viên trước yêu cầu phát triển mới.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Trần Thắng mong muốn qua Hội thảo, các đại biểu sẽ trao đổi sâu những vấn đề khác nhau, phản biện trên cơ sở luận cứ và thực tiễn, tập trung đề xuất những kiến nghị thiết thực đối với công tác Mặt trận và việc phát huy sức mạnh văn hóa, đại đoàn kết toàn dân tộc để phát huy tinh thần khoa học, dân chủ, thẳng thắn và trách nhiệm.

Tiếp nối tinh thần mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định 80 năm trước, Hội thảo tập trung thảo luận cách thức khơi dậy các giá trị văn hóa để quy tụ lòng người, củng cố đồng thuận xã hội và biến sức mạnh đại đoàn kết thành động lực phát triển đất nước. Ban Tổ chức hội thảo đã nhận được 41 tham luận chất lượng từ các nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu gửi về, tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về việc phát huy sức mạnh văn hóa trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đồng chí Trần Thắng nhấn mạnh, Hội thảo được tổ chức tại Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam mang ý nghĩa thiết thực, nhằm tôn vinh, tri ân các thế hệ người lao động ngành Than, đồng thời củng cố truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, một minh chứng sinh động cho việc chuyển hóa các giá trị văn hóa và tinh thần đoàn kết thành sức mạnh thực tiễn vượt qua khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Trong khuôn khổ Hội thảo, bên cạnh các bài tham luận về chủ đề “Phát huy sức mạnh văn hoá và đại đoàn kết dân tộc trong kỷ nguyên mới”, Hội thảo còn diễn ra các phiên đối thoại giữa các nhà khoa học, các nhà báo và sinh viên nhằm trao đổi, làm rõ hơn định giá trị cốt lõi của từng phần nội dung tham luận.

Theo TS. Trần Thị Phương Lan, công tác văn hóa luôn gắn bó với vai trò bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, tăng cường gắn kết giữa các cộng đồng dân tộc. Di sản văn hóa phi vật thể là tài sản vô giá được lưu truyền và tái tạo qua nhiều thế hệ, tạo nên cốt lõi bản sắc và ý thức kế tục của cộng đồng. Việc bảo tồn di sản không chỉ giữ gìn giá trị quá khứ mà còn củng cố “căn tính” cộng đồng, tăng cường kết nối giữa các dân tộc, đồng thời làm cơ sở cho sự sáng tạo mới và giao lưu văn hóa. 

Vụ trưởng Vụ Văn hóa - Văn nghệ Ban Tuyên giáo Trung ương đề xuất “Tiếp tục thực hiện tốt chủ trương xây dựng nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng; bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc, gắn với tăng cường các hoạt động giao lưu, giới thiệu, chia sẻ giá trị văn hóa, hợp tác cùng phát triển; bảo đảm tôn trọng sự khác biệt, phát huy bản sắc nhưng không biệt lập, qua đó làm sâu sắc hơn ý thức cộng đồng quốc gia - dân tộc và củng cố quan hệ gắn bó giữa các cộng đồng.”

Nhà báo, Tiến sĩ Tạ Bích Loan cho rằng đại đoàn kết dân tộc luôn là nguồn sức mạnh nội sinh vô tận, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Tuy nhiên, trong môi trường số hóa toàn cầu, sức mạnh ấy đang đứng trước những thử thách mang tính thời đại. Sự bùng nổ của mạng xã hội, sự thao túng của thuật toán ngoại lai, cùng các mâu thuẫn thế hệ và triết lý sống đang vô hình trung tạo ra những vết nứt ngầm trong lòng xã hội. Nếu văn hóa không đóng vai trò "chất keo" gắn kết, nếu truyền thông không được vận hành dựa trên tinh thần thấu hiểu và đối thoại, khoảng cách nhận thức sẽ ngày càng nới rộng, làm suy yếu sợi dây gắn kết đoàn kết dân tộc.`

Trước bối cảnh ấy, Giảng viên Học viện Ngoại giao đề xuất “Văn hóa không chỉ là lĩnh vực phản ánh đời sống tinh thần mà đã trở thành động lực tăng trưởng kinh tế mới, là trụ cột sức mạnh mềm và là "chất keo" củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Sự kết hợp giữa Bản sắc truyền thống và Công nghệ số hiện đại sẽ tạo nên bản lĩnh văn hóa Việt Nam trên mạng toàn cầu. Truyền thông văn hóa vận hành trên thuật toán của sự thấu hiểu sẽ bảo đảm cho tiếng nói Việt Nam, giá trị Việt Nam luôn ngân vang, chủ động dẫn dắt và giữ vững chủ quyền văn hóa trong một thế giới phẳng.”

Theo GS.TS Lê Hồng Lý - Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, văn hóa và đại đoàn kết dân tộc là hai yếu tố quan trọng trong kỷ nguyên mới của Việt Nam Tiếp nối truyền thống đã có sẵn trước đây, vấn đề văn hoá và đại đoàn kết dân tộc càng được nâng lên ở mức cao hơn, mở rộng hơn, phong phú và đa dạng rất nhiều.

GS.TS Lê Hồng Lý cho rằng, văn hoá và đại đoàn kết dân tộc luôn là sự đồng hành với nhau trong tiến trình lịch sử đất nước. Đại đoàn kết dân tộc bằng con đường văn hoá là sự đoàn kết bền chặt, gắn bó một cách tự nhiên, không áp đặt hay cưỡng ép. Vấn đề đặt ra hiện nay là khai thác văn hoá như thế nào để càng ngày văn hoá càng có sự đóng góp một cách hữu hiệu vào công cuộc đại đoàn kết dân tộc trong kỷ nguyên đất nước đang vươn mình.

Chia sẻ kinh nghiệm từ địa phương, ông Nguyễn Việt Khánh - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Tuyên Quang cho rằng, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử cách mạng trong giáo dục truyền thống và kết nối cộng đồng là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược, lâu dài. Với truyền thống vẻ vang của quê hương cách mạng, hệ thống di tích phong phú và bản sắc văn hóa đa dạng của đồng bào các dân tộc, Tuyên Quang có đầy đủ điều kiện thuận lợi để tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cách thức bảo tồn, giáo dục và lan tỏa các giá trị di sản.

Từ đó, cần phát huy cao độ vai trò của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác tập hợp, vận động, lắng nghe, kết nối các tầng lớp Nhân dân cùng chung tay gìn giữ di sản. Khi đó, di sản sẽ tiếp tục được trao truyền mạnh mẽ, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo động lực to lớn cho tỉnh Tuyên Quang phát triển nhanh, bền vững.

Ghi nhận các ý kiến phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Minh Chung - Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương nhấn mạnh giá trị của Hội thảo cần được tiếp nối bằng những việc làm cụ thể để người dân được lắng nghe, có điều kiện tham gia, thụ hưởng và đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng. Qua đó, làm cho văn hóa thực sự bồi đắp niềm tin, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo động lực để đất nước ngày càng phát triển.