Bất thường gói thầu hơn 1.000 tỷ đồng tại Trường Đại học Dược Hà Nội

Bài 1: Hơn 1 năm chưa hoàn thành công tác chấm thầu

Khu đất rộng hơn 20ha tại phường Võ Cường (tỉnh Bắc Ninh) từng là đất nông nghiệp trù phú, đã được giải phóng mặt bằng để xây dựng Dự án Trường Đại học Dược Hà Nội cơ sở 2. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ, dự án vẫn “đắp chiếu”. Đáng chú ý, quá trình lựa chọn nhà thầu gói thầu hơn 1.000 tỷ đồng để Xây dựng Trường Đại học Dược Hà Nội ngang tầm khu vực hiện tiếp tục xuất hiện dấu hiệu kéo dài bất thường, làm gia tăng nguy cơ lãng phí nguồn lực đất đai và vốn đầu tư.

“Bất thường” trong công tác đấu thầu khiến “đất vàng” tiếp tục bị bỏ hoang

Di chuyển trên tuyến cao tốc Hà Nội - Bắc Giang nhiều người chắc chắn sẽ đặt câu hỏi về một “khu đất vàng”, có diện tích hơn 20ha tại phường Võ Cường (tỉnh Bắc Ninh) nhưng lại trong tình trạng bỏ hoang nhiều năm, cỏ mọc um tùm. Khu đất này trước đó được UBND tỉnh Bắc Ninh đã hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng và giao đất cho chủ đầu tư triển khai Dự án Trường Đại học Dược Hà Nội cơ sở 2.

Tuy nhiên, kể từ năm 2014 đến nay, vì nhiều nguyên nhân dự án vẫn chưa được triển khai xây dựng và đưa vào sử dụng, khiến nguồn lực đất đai bị lãng phí trong suốt hơn 10 năm qua. Không chỉ chậm tiến độ, dự án hiện còn phát sinh những dấu hiệu bất thường trong quá trình lựa chọn nhà thầu, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tiếp tục kéo dài tình trạng lãng phí.

 Cụ thể, theo phản ánh, Gói thầu XL-TB.2024 (giá trị hơn 1.077 tỷ đồng), thuộc Dự án Xây dựng Trường Đại học Dược Hà Nội ngang tầm khu vực, hướng tới mục tiêu nâng cấp nhà trường đạt chuẩn khu vực, đang xuất hiện dấu hiệu kéo dài bất thường trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu.

Gói thầu này do Trường Đại học Dược Hà Nội làm chủ đầu tư, sử dụng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Hàn Quốc kết hợp với vốn đối ứng từ ngân sách Nhà nước. Dự án này được kỳ vọng sẽ đáp ứng nhu cầu đào tạo và sinh hoạt cho khoảng 5.000 sinh viên sau khi hoàn thành đầu tư xây dựng.

Theo thông tin ghi nhận, công tác mở Hồ sơ đề xuất kỹ thuật của các nhà thầu đã hoàn thành từ ngày 25-3-2025. Theo đó, gói thầu có tổng 04 nhà thầu tham dự, chủ yếu là các nhà thầu nước ngoài. Tuy nhiên, đến nay, sau khoảng một năm trôi qua, công tác đánh giá Hồ sơ đề xuất kỹ thuật vẫn chưa được hoàn tất.

Đáng chú ý, tại gói thầu này, trong khi thời gian thực hiện hợp đồng dự kiến là 730 ngày (tương đương 2 năm), thì đến nay, riêng quá trình đánh giá Hồ sơ đề xuất kỹ thuật của hồ sơ dự thầu đã kéo dài khoảng một năm (tương đương khoảng 365 ngày) nhưng vẫn chưa có kết quả. Cũng theo hồ sơ mời thầu, hiệu lực hồ sơ dự thầu ban đầu là 180 ngày (đến ngày 21-9-2025). Tuy nhiên, sau đó chủ đầu tư đã đề nghị gia hạn hiệu lực hồ sơ dự thầu nhưng việc một năm trôi qua, chủ đầu tư vẫn không thể hoàn thành công tác chấm thầu khiến nhiều doanh nghiệp hoài nghi về tính khách quan, trung thực của gói thầu.

 Một doanh nghiệp tham dự thầu cho biết, với các gói thầu xây lắp có quy mô và tính chất tương tự, thời gian đánh giá kéo dài từ 7-9 tháng đã là vượt thông lệ, tiềm ẩn rủi ro ảnh hưởng đến tính minh bạch và hiệu quả của quá trình lựa chọn nhà thầu. Việc gói thầu này qua 12 tháng mà vẫn chưa thể hoàn thành lựa chọn nhà thầu có thể cho thấy những dấu hiệu bất thường của dự án.

Nguy cơ phát sinh chi phí và lãng phí vốn ODA

Theo phản ánh, việc kéo dài quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án, mà còn làm gia tăng chi phí và rủi ro tài chính cho các bên liên quan, đặc biệt là những nhà thầu tham dự. Sự chậm trễ này có thể khiến tài nguyên đất đai tiếp tục bị lãng phí mà còn đe dọa nguy cơ lãng phí nguồn vốn ODA khi tiến độ giải ngân bị kéo dài, có thể gây đội vốn và nâng cao chi phí giá thiết bị. Việc kéo dài thời gian chấm thầu cũng có thể gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực, ảnh hưởng đến tính minh bạch, dễ dẫn đến những thao túng trong quá trình chấm thầu và gây tăng chi phí duy trì Bảo lãnh dự thầu, lãng phí cơ hội của Nhà thầu.

Bên cạnh đó, biến động tỷ giá đang làm gia tăng đáng kể chi phí vốn của dự án. Theo kế hoạch ban đầu, tỷ giá tính toán là 1USD = 24.722 VND. Tuy nhiên, tính đến trưa ngày 17-3-2026, tỷ giá USD/VND đã tăng lên mức 1USD = 25.109 VND. Với tổng vốn vay ODA hơn 43,59 triệu USD, chênh lệch tỷ giá đã làm tăng chi phí hàng chục tỷ đồng, trong khi dự án vẫn chưa được triển khai xây dựng.

 Liên quan đến nội dung này, trao đổi với phóng viên, luật sư Nguyễn Đại Hải (Công ty Luật TNHH The Fanci, Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho rằng: “Theo quy định trước đây tại Luật Đấu thầu 2013 và các văn bản hướng dẫn, thời gian đánh giá hồ sơ dự thầu đối với đấu thầu trong nước không quá 45 ngày, đấu thầu quốc tế không quá 60 ngày và sau đó có thể gia hạn nhưng không quá 30 ngày. Dù Luật Đấu thầu 2023 không quy định cứng về thời gian tối đa, song việc kéo dài quá mức so với thông lệ có thể sẽ gây ảnh hưởng đến nguyên tắc cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong đấu thầu”.

Luật sư cho rằng, việc gia hạn hiệu lực hồ sơ dự thầu từ 180 ngày lên gấp đôi cần được thực hiện đúng thẩm quyền và phải có sự chấp thuận của cấp có thẩm quyền. Trường hợp chủ đầu tư tự ý điều chỉnh mà không có căn cứ hợp pháp hoặc không thuộc trường hợp đặc biệt, có thể bị xem xét là không phù hợp quy định.

Về trách nhiệm chi phí phát sinh, luật sư Nguyễn Đại Hải cho biết, nếu việc kéo dài thời gian đánh giá gây thiệt hại cho nhà thầu, trách nhiệm trước hết thuộc về bên mời thầu hoặc chủ đầu tư. Khi đó, các chi phí phát sinh hợp lý, bao gồm chi phí bảo lãnh dự thầu và chi phí liên quan, cần được xem xét xử lý theo quy định pháp luật và các điều kiện trong hồ sơ mời thầu.

Có thể thấy, dù do nguyên nhân khách quan hay chủ quan, việc đến nay vẫn chưa được khởi công cho thấy tiến độ đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Mọi chậm trễ nếu tiếp diễn sẽ không còn đủ thời gian để giải quyết, có thể dẫn đến Dự án không thể thực hiện và không thể giải ngân được nguồn vốn đầu tư công. Từ đó nguy cơ lãng phí thời gian, nguồn lực đất đai và lãng phí nguồn vốn vay ODA. Những dấu hiệu bất thường trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu, đặc biệt là việc kéo dài thời gian vượt xa thông lệ, đặt ra yêu cầu cần được kiểm tra, làm rõ nhằm bảo đảm tính tuân thủ pháp luật và hiệu quả sử dụng vốn.

Vậy, tại sao gói thầu đến nay chưa thể hoàn thành? Phải chăng có gì bất thường và sự thật đằng sau điều bất thường đó là gì? Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin trong số báo sau.

   (Còn nữa)