NGHỆ AN: Dân bất an vì nước khe đục trắng, khí thải có mùi hắc

Thời gian qua, Báo CCB Việt Nam nhận được phản ánh của nhiều hộ dân xóm Phú Tiến, xã Nghĩa Thọ, tỉnh Nghệ An về những dấu hiệu bất thường liên quan đến hoạt động của Công ty TNHH Công nghệ vật liệu mới Đức Thịnh (Công ty Đức Thịnh).

Theo người dân, từ khi Công ty Đức Thịnh đi vào hoạt động, sau những trận mưa lớn, nước từ khu vực Công ty chảy ra khe tự nhiên thường có màu trắng đục. Khi trời khô ráo, dưới đáy khe, trên lá cây và các tảng đá hai bên bờ xuất hiện lớp bụi, bùn màu trắng. Cùng với đó, quá trình sản xuất của Công ty phát sinh mùi nồng, hắc, nhất là vào ban đêm, ảnh hưởng đến sinh hoạt của các hộ dân sống gần đó.

Nước khe đục trắng sau mỗi trận mưa

Theo tìm hiểu của phóng viên, Công ty Đức Thịnh nằm trong Khu công nghiệp Nghĩa Đàn, tại xóm Phú Tiến, xã Nghĩa Thọ và bắt đầu sản xuất từ đầu năm 2025, với ngành nghề chính là sản xuất các sản phẩm từ bột đá trắng.

Một khe nước tự nhiên chảy qua khu vực Công ty Đức Thịnh, sau đó đi qua các khu dân cư thuộc xóm Bình Minh, Hoa Vinh Sơn, xã Nghĩa Hội, huyện Nghĩa Đàn cũ; tiếp tục chảy qua khu vực xóm 7, xã Quỳnh Thắng, huyện Quỳnh Lưu cũ rồi đổ ra hồ Vực Mấu.

Hồ Vực Mấu là một trong những hồ thủy lợi lớn của tỉnh Nghệ An, có diện tích mặt nước hơn 1.000ha, lưu vực khoảng 215km²; phục vụ cấp nước sinh hoạt và sản xuất cho nhiều xã quanh khu vực lòng hồ và vùng hạ du. Vì vậy, người dân cho rằng hiện tượng nước khe đổi màu cần được kiểm tra, đánh giá đầy đủ, tránh nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước.

Chị Nguyễn Thị Nguyệt, người cung cấp video ghi lại cảnh nước đục chảy từ khu vực Công ty ra khe, cho biết tình trạng này đã xảy ra nhiều lần: “Từ khi công ty hoạt động được ít tháng, cứ mưa xuống là nước khe lại đục ngầu như nước vôi. Khi nước rút, trên lá cây và dưới đáy khe còn lại một lớp bụi, bùn bạc trắng. Người dân ở đây chủ yếu sử dụng nước giếng nên rất lo lắng. Nhà bố mẹ tôi ở sát dòng khe và gần Công ty, chúng tôi càng lo cho sức khỏe của ông bà”.

Theo sự chỉ dẫn của người dân, phóng viên Báo CCB Việt Nam đã khảo sát đoạn khe gần khu vực Công ty Đức Thịnh. Tại thời điểm ghi nhận, dưới đáy khe còn lớp bùn màu trắng đục; trên lá cây và những tảng đá khô dọc hai bên bờ xuất hiện bụi trắng giống bụi phấn. Khi dùng tay miết nhẹ, lớp bụi và bùn có dạng hạt rất mịn.

Xung quanh miệng cống dẫn nước từ khu vực Công ty Đức Thịnh ra khe cũng còn cặn và bùn trắng. Tuy nhiên, để xác định chính xác thành phần, nguồn phát sinh và mức độ ảnh hưởng của lượng chất màu trắng này, cần có hoạt động lấy mẫu, phân tích của cơ quan chuyên môn.

Mùi nồng, hắc ảnh hưởng khu dân cư

Không chỉ lo ngại về nước khe, nhiều người dân xóm Phú Tiến còn phản ánh tình trạng mùi nồng, hắc phát sinh khi Công ty hoạt động, đặc biệt vào ban đêm.

Theo người dân, tại tuyến đường gần cổng Công ty, có thời điểm mùi xuất hiện khá đậm, gây đau đầu, khó chịu. Khi gió thổi về phía khu dân cư cách Công ty chỉ vài trăm mét, dù đóng cửa, một số gia đình vẫn cảm nhận rõ mùi trong nhà.

CCB Nguyễn Trung Đình, sinh năm 1964, trú tại xóm Phú Tiến, cho biết: “Mùi rất nồng và hắc, giống mùi thuốc trừ sâu. Có hôm đi qua khu vực gần cổng Công ty, ngửi phải là thấy đau đầu, khó chịu. Khi gió thổi về phía khu dân cư, đóng cửa rồi vẫn còn mùi, nhiều người không ngủ được”.

 Trao đổi với phóng viên, ông Hồ Danh Ngọc - Giám đốc Công ty Đức Thịnh, xác nhận doanh nghiệp đã nhận được phản ánh của người dân về hiện tượng nước khe bị đục sau các trận mưa và đã cử người kiểm tra.

Theo ông Ngọc, lượng nước mang theo bụi đá không phải nước thải sản xuất do Công ty xả trực tiếp ra khe, bởi nước thải trong Công ty được thu gom vào bể lắng. Tuy nhiên, khi mưa lớn, bụi đá còn lại trên bề mặt trong quá trình vận chuyển, chưa được thu dọn hết, có thể bị nước mưa cuốn xuống khe, làm nước đổi màu.

Đối với cặn bột đá xuất hiện tại cổng xả, ông Ngọc lý giải khi lượng nước mưa đổ về bể lắng quá lớn có thể khuấy lượng bụi đá trong bể và làm một phần chảy ra ngoài. Giám đốc Công ty Đức Thịnh cho rằng đây là bột đá tự nhiên, không gây hại.

Tuy nhiên, việc một chất có gây ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe hay không không nên chỉ dựa vào nhận định của doanh nghiệp, mà cần được xác định bằng kết quả quan trắc, lấy mẫu và phân tích theo quy chuẩn chuyên môn.

Về mùi khí thải, ông Ngọc cho biết mùi phát sinh trong quá trình sản xuất đá nhân tạo có sử dụng keo epoxy. Sau khi người dân phản ánh, Công ty đã làm việc với chính quyền địa phương và Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam, đồng thời cam kết lắp đặt thiết bị hút, xử lý mùi. Công ty dự kiến hoàn thành việc khắc phục trong tháng 8-2026.

Cần kiểm tra, công khai kết quả khắc phục

Đại diện Phòng Kinh tế xã Nghĩa Thọ cho biết, địa phương đã tiếp nhận phản ánh của người dân xóm Phú Tiến và cử đoàn công tác làm việc với Công ty Đức Thịnh. Kết quả làm việc được thể hiện tại Thông báo số 121/TB-UBND ngày 1-6-2026 của UBND xã Nghĩa Thọ.

Theo đó, UBND xã yêu cầu Công ty Đức Thịnh bảo đảm việc thu gom, xử lý nước thải và vận hành hệ thống xử lý đúng quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; khẩn trương hoàn thiện hệ thống xử lý khí thải, bảo đảm đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường và yêu cầu công nghệ đối với từng loại hình sản xuất.

Doanh nghiệp cũng được yêu cầu thực hiện các biện pháp kiểm soát, thu gom bụi, mùi, khí thải và hóa chất phát sinh, hạn chế tối đa tác động đến môi trường xung quanh; hoàn thành việc khắc phục trong tháng 6-2026 trước khi chính thức đưa dự án vào vận hành sản xuất.

Ngày 12-8-2026, Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An tiếp tục ban hành Văn bản số 1970/KKT-XD&MT, yêu cầu Công ty Đức Thịnh báo cáo kết quả kiểm tra, xác định nguyên nhân và biện pháp khắc phục tình trạng phát sinh mùi nồng, hăng, gây khó chịu, ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt của người dân. Báo cáo phải được gửi về Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam trước ngày 25-8-2026.

Tuy nhiên, ngày 7-9, trao đổi với phóng viên Báo CCB Việt Nam, ông Hồ Danh Ngọc - Giám đốc Công ty Đức Thịnh, thừa nhận việc lắp đặt hệ thống xử lý mùi vẫn chưa hoàn tất.

Cùng ngày, bà Nguyễn Thị Thanh Nga - Phó trưởng phòng Kinh tế xã Nghĩa Thọ, cũng xác nhận: Đến ngày 7-9, Công ty Đức Thịnh vẫn chưa hoàn tất báo cáo gửi Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam theo yêu cầu tại Công văn số 1970/KKT-XD&MT.

Như vậy, tình trạng nước thải bột đá và khí thải có mùi từ hoạt động của Công ty Đức Thịnh ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt của người dân là thực tế đã được chính Công ty và chính quyền địa phương xác nhận. Thời gian tới, Công ty Đức Thịnh có thực hiện đúng cam kết, khắc phục triệt để những yếu tố gây ảnh hưởng đến môi trường và cuộc sống của người dân xóm Phú Tiến hay không? Đây là vấn đề người dân đang đặc biệt quan tâm và mong sớm nhận được câu trả lời từ Công ty Đức Thịnh cùng các cơ quan chức năng của tỉnh Nghệ An.