Triển lãm: “ Tổ nghề và danh Nho nước Việt”

Sự kiện không chỉ mở màn cho chuỗi hoạt động thuộc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 mà còn tiếp nối hành trình đánh thức lớp ký ức đô thị từ dự án nghệ thuật “Chuyện Đình trong Phố”.

Trong Lịch sử giáo dục Việt Nam, khoa cử Nho học đã sản sinh ra những bậc hiền tài cống hiến, phụng sự đất nước. Trong số họ, có nhiều nhà khoa bảng được ghi danh trên bia Tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám còn có đóng góp thiết thực trong việc truyền bá tri thức, phát triển kỹ nghệ dân gian và được nhân dân tôn vinh làm tổ nghề.

Phát biểu khai mạc, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Nguyễn Văn Tú cho biết: Nền giáo dục khoa cử Việt Nam với lịch sử hơn 950 năm đã đào tạo ra hàng ngàn các bậc hiền tài cống hiến, phụng sự cho đất nước. Trong số họ, có nhiều nhà khoa bảng đóng góp thiết thực trong việc truyền bá tri thức, phát triển kỹ nghệ dân gian và được nhân dân tôn vinh là Tổ nghề.

Triển lãm Tổ nghề và Danh nho nước Việt giới thiệu với công chúng giá trị đặc biệt của nền quốc học, không chỉ đào tạo nên những hiền tài nho học mà còn góp phần trực tiếp vào phát triển đời sống nhân dân.“Trưng bày cũng góp phần đưa các không gian di sản trở lại gần hơn với đời sống đương đại, trở thành không gian sáng tạo, nơi lưu giữ và trao truyền giá trị truyền thống để di sản văn hóa trở thành một động lực cho sự phát triển đất nước”, ông Tú nhấn mạnh.

Triển lãm “ Tổ nghề và danh Nho nước Việt” giới thiệu về 8 vị Tiến sĩ có tên trên bia Tiến sĩ là tổ nghề một số nghề thủ công truyền thống của nước ta và nhà Nho Đặng Huy Trứ với nghề nhiếp ảnh.

Nghề In mộc bản (Tiến sĩ Lương Như Hộc): Tranh khắc in mộc bản của nghệ nhân làng Thanh Liễu Nguyễn Công Đạt, Nguyễn Công Tráng; tác phẩm khắc gỗ của Thanh Uy Gallery, họa sĩ Trần Công Dũng, Trần Nguyên Đán, Phạm Khắc Quang, Phạm Hùng Anh và Nguyễn Tuệ Thư.

Nghề Dệt chiếu (Tiến sĩ Phạm Đ n Lễ): Không gian sắp đặt của họa sĩ Vũ Xuân Đông kết hợp cùng nghệ nhân làng chiếu cói Nga Sơn (Thanh Hóa).

Nghề làm Sơn ta (Tiến sĩ Trần Lư): Góc nhìn đa dạng về kỹ thuật sơn ta thếp vàng từ họa sĩ Trương Hoàng Hải, nhóm HD Phạm Ngọc Hòa, Lê Minh Định, Lê Đăng Ninh, Nguyễn Tuấn Cường và Nguyễn Thị Hiếu.

Nghề Ép dầu (Tiến sĩ Nguyễn Quang Tán): Tác phẩm Thánh sư ép dầu bằng xi măng, gốm cổ của nhà điêu khắc Thái Nhật Minh và đèn hình chim của Đinh Văn Trọng.

Nghề Dệt lượt (Tiến sĩ Phùng Khắc Khoan): Thực hành dệt của nghệ nhân La Khê Nguyễn Thị Thúy Quỳnh, Lê Toản, kết hợp thiết kế áo dài của sinh viên VNU-SIS và tơ lụa của họa sĩ Phạm Thủy Tiên.

Nghề Thêu (Tiến sĩ Lê Công Hành): Tác phẩm thêu của nghệ sĩ Phạm Ngọc Trâm kết hợp tranh lụa đương đại và kỹ thuật thêu vá của họa sĩ Đoàn Văn Tới.

Nghề Thuộc da (Tiến sĩ Nguyễn Thời Trung): Giới thiệu bởi nghệ nhân, họa sĩ Cao Quynh và họa sĩ Vũ Xuân Đông.

Nghề Dát thiếc (Tiến sĩ Nguyễn Chính): Các tác phẩm tranh lụa, điêu khắc, thiết kế của Yến Năng, Đỗ Hiệp, Ngô Nhật Thanh và Nam Chi.

Nghề Nhiếp ảnh (cụ Đặng Huy Trứ): Kết nối lịch sử với thực hành hình ảnh đương đại qua tác phẩm của nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn, nhiếp ảnh gia Phạm Duy và sinh viên Nhiếp ảnh nghệ thuật (ĐHQGHN).

Đặc biệt, hệ thống bia khắc mica do họa sĩ Trần Hậu Yên Thế thực hiện xuyên suốt không gian trưng bày đã tạo nên gạch nối sáng tạo giữa hình tượng bia đá truyền thống với ngôn ngữ thị giác hiện đại.

Dưới sự giám tuyển của nghệ sĩ, giảng viên Nguyễn Thế Sơn, triển lãm được thiết kế như cuộc đối thoại sống động giữa tư liệu lịch sử, các tác phẩm, sản phẩm của nghề thủ công và nghệ thuật đương đại. Không đơn thuần tái hiện tiểu sử, các câu chuyện di sản được chuyển hóa qua đa dạng hình thức biểu đạt: Mộc bản khắc gỗ, sơn mài, tranh thêu, sản phẩm dệt, điêu khắc, nhiếp ảnh và nghệ thuật sắp đặt. Sự kiện quy tụ lực lượng đông đảo các nghệ sĩ, nghệ nhân làng nghề và nghệ sĩ trẻ.

Theo Ban tổ chức:Triển lãm “Tổ nghề và danh Nho nước Việt” không chỉ tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần trọng tri thức và sáng tạo của dân tộc, mà còn định hình di sản như một nguồn tri thức sống, nơi các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục sinh sôi, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho cộng đồng và sự phát triển đô thị đương đại.

Triển lãm diễn ra từ ngày 09/11/2026 đến ngày 05/12/2026 tại Nhà Tiền đường, khu Thái Học, di tich quốc gia đặc biệt Văn Miếu- Quốc Tử Giám.