Khám phá Nghệ thuật thư pháp trong chương trình “Nét chữ An Nhiên”

Lấy cảm hứng từ vẻ đẹp của chữ viết và không gian văn hóa Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình giới thiệu đến công chúng thư pháp Hán Nôm và thư pháp Quốc ngữ, kết hợp trình diễn, giao lưu thư pháp với biểu diễn âm nhạc dân tộc, tạo nên một không gian văn hóa giàu bản sắc, gần gũi và giàu tính trải nghiệm dành cho nhân dân, du khách trong nước và quốc tế.

Phát biểu khai mạc, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu- Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết: “Nét bút An Nhiên” được tổ chức tại Văn Miếu- Quốc Tử Giám, nơi câu chuyện về di sản được kể bằng những nét bút. Nếu nói Văn Miếu- Quốc Tử Giám là không gian củađạo học, thì chữ chính là một trong những dấuấn sâu đậm nhất của không gian ấy. Từ những tấm bia Tiến sĩ lưu danh người hiền đến những trước tác, thư tịch của các bậc danh Nho, chữ viết đã trở thành phương tiện lưu giữ tri thức, truyền trao học vấn và ghi lại những giá trị của một nền văn hiến. Vì thế, đưa thư pháp trở lại trong không gian Văn Miếu- Quốc Tử Giám cũng chính làđưa một phần kýức củađạo học về đời sống hôm nay”.

Theo ông Lê Xuân Kiêu: “Nét chữ An Nhiên” không chỉ để chúng ta ngắm một chữđẹp. Một nét bútđẹp trước hết là kết quả của sự rèn luyện. Một chữ viết có thần không chỉ nằmở kỹ thuật, mà cònở tâm thế của người viết. Để có được một nét bút tưởng như rấtđơn giản, nhưng là cả một quá trình tập trung, kiên nhẫn và tu dưỡng. Có lẽ vì vậy mà thư pháp dù là Hán Nôm hay Quốc ngữ vẫn có sức sống riêng trong đời sống hôm nay”.

Ông Kiêu chia sẻ: Khi được đặt trong không gian Văn Miếu- Quốc Tử Giám, thư pháp không chỉ còn là một loại hình nghệ thuật. Nó trở thành một cách để chúng ta đối thoại với di sản bằng con chữ, bằng nét bút và bằng sự chiêm nghiệm của con người hôm nay. “Nét chữ An Nhiên” diễn ra trong năm chúng ta hướng tới dấu mốc 950 năm Quốc Tử Giám-950 năm kể từ khi một thiết chế giáo dục cấp quốc gia được hình thành tại Thăng Long. “Đó không chỉ là một con số của lịch sử, mà còn là dịp để chúng ta nhìn lại những giá trị mà Quốc Tử Giámđã góp phần vun đắp,trân trọng tri thức, đề cao học vấn, tôn trọng người Thầy và coi trọng sự học để phụng sự đất nước. Từ nét chữ hôm nay, chúng ta có thể nhìn thấy một dòng chảy rất dài của Văn hóa Viêt Nam”, ông Kiêu nhấn mạnh.

Khai thác các giá trị văn hóa qua  nét chữ

Trong truyền thống văn hóa Việt Nam, chữ viết không chỉ là phương tiện ghi lại ngôn ngữ mà còn gắn với tri thức, học vấn, nhân cách và đời sống tinh thần của con người. Nghệ thuật thư pháp vì thế không đơn thuần là nghệ thuật tạo hình bằng chữ,mà còn thể hiện sự kết hợp giữa kỹ thuật, thẩm mỹ, tư tưởng và sự tu dưỡng của người viết.

Theo Ban tổ chức,việc tổ chức “Nét chữ An Nhiên” trong không gian Văn Miếu – Quốc Tử Giám tạo nên sự kết nối tự nhiên giữa nghệ thuật thư pháp với đạo học và văn hiến Thăng Long – Hà Nội. Tại đây, công chúng có cơ hội chiêm ngưỡng vẻ đẹp của chữ viết, đồng thời tìm hiểu về những giá trị văn hóa, tinh thần được gửi gắm qua từng nét bút.Tên gọi “Nét chữ An Nhiên” gợi lên một trạng thái tinh thần bình tĩnh, thư thái và hướng nội – trạng thái được tạo nên từ sự tập trung, kiên nhẫn và rèn luyện. Qua hoạt động viết chữ, nghệ thuật thư pháp không chỉ đem lại giá trị thẩm mỹ, mà còn mở ra một khoảng lặng để con người tìm về sự cân bằng, tĩnh tại giữa nhịp sống hiện đại.

Trình diễn, kết nối thư pháp với âm nhạc trong không gian di sản

Đến với chương trình “Nét chữ An Nhiên” khách tham quan còn được khám phá, trải nghiệm thú vị. Trước hết,trong các hoạt động trình diễn, những người thực hành thư pháp trực tiếp hành bút, thể hiện phong cách, cá tính và kỹ thuật trên nhiều chất liệu, sản phẩm khác nhau. Công chúng có dịp quan sát quá trình hình thành một tác phẩm, từ cách lựa chọn chữ, bố cục đến từng động tác của người viết.Phía sau mỗi nét bút là một quá trình rèn luyện lâu dài, sự làm chủ kỹ thuật và khả năng chuyển tải tư tưởng, cảm xúc vào tác phẩm. Qua trình diễn trực tiếp, công chúng không chỉ thưởng thức vẻ đẹp của thư pháp, mà còn hiểu hơn về lao động nghệ thuật, sự kiên trì và chiều sâu tinh thần của người thực hành.

Đến với“ Nét chữ An Nhiên”, các câu lạc bộ và những người thực hành thư pháp cũng có dịp gặp gỡ, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, qua đó tăng cường kết nối trong cộng đồng thực hành. Các hoạt động trải nghiệm, nói chuyện và giao lưu góp phần đưa nghệ thuật thư pháp đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là những người trẻ và du khách lần đầu tiếp cận loại hình nghệ thuật này.

Đan xen trong chuỗi hoạt động là các chương trình biểu diễn nhạc dân tộc, tạo nên sự hòa quyện giữa đường nét, con chữ và âm thanh trong không gian di sản.Sự kết hợp này góp phần tạo ra một trải nghiệm văn hóa đa chiều, trong đó thư pháp không đứng riêng như một hoạt động trưng bày, mà trở thành một phần của không gian thưởng thức và tương tác văn hóa. Công chúng vừa có thể quan sát những nét bút được hình thành trực tiếp, vừa cảm nhận âm hưởng của âm nhạc truyền thống trong không gian Văn Miếu – Quốc Tử Giám.Qua đó, “Nét chữ An Nhiên” hướng tới cách tiếp cận di sản gần gũi, giàu cảm xúc và phù hợp với nhu cầu trải nghiệm văn hóa của công chúng đương đại.

Theo Ban tổ chức chương trình,thông qua chuỗi hoạt động triển lãm, trình diễn, giao lưu và biểu diễn nghệ thuật, chương trình “Nét chữ An Nhiên”góp phần tăng cường sự kết nối giữa thư pháp, di sản, du lịch và các hoạt động sáng tạo văn hóa, qua đó quảng bá hình ảnh Hà Nội thanh lịch, văn hiến, giàu bản sắc và giới thiệu những giá trị của Văn Miếu – Quốc Tử Giám đến đông đảo công chúng.Chương trình cũng là dịp tôn vinh nghệ thuật thư pháp, kết nối các câu lạc bộ và cộng đồng thực hành thư pháp, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống hôm nay, để những giá trị truyền thống tiếp tục hiện diện một cách tự nhiên trong không gian văn hóa đương đại của Thủ đô.