Khai mạc Triển lãm tranh sơn mài “Quê hương và người chiến sĩ"

 Hòa chung không khí tự hào, phấn khởi của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta sôi nổi thi đua lập thành tích chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2026) và hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại (19/5/1890 – 19/5/2026), chiều ngày 22/4, tại Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam phối hợp cùng Trường đại học Mỹ thuật Việt Nam và Trường đại học Mỹ thuật Công nghiệp tổ chức khai mạc Triển lãm tranh sơn mài với chủ đề“Quê hương và người chiến sĩ”.

Dự lễ khai mạc có Thượng tướng Trương Thiên Tô, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.

 Triển lãm giới thiệu tới công chúng 55 tác phẩm tiêu biểu (gồm 51 tác phẩm sơn mài và 4 tác phẩm sơn khắc), được tuyển chọn kỹ lưỡng từ kho lưu trữ của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và thành quả sáng tạo của các thế hệ giảng viên, sinh viên hai trường mỹ thuật hàng đầu cả nước.

Các tác phẩm không chỉ có giá trị cao về nghệ thuật mà còn là những tư liệu lịch sử quý giá, kết nối dòng chảy văn hóa dân tộc với hình tượng người chiến sĩ qua các thời kỳ.

Không gian trưng bày triển lãm được tổ chức theo ba phần chính:

Phần 1 - Dấu ấn quê hương: Giới thiệu 12 tác phẩm tiêu biểu phản ánh vẻ đẹp đất nước và chiều sâu văn hóa dân tộc. Bằng kỹ thuật sử dụng sơn ta truyền thống kết hợp cùng các nguyên liệu quý như vàng, bạc, cẩn vỏ trai, vỏ trứng, các họa sĩ đã khắc họa nên một bức tranh toàn cảnh vừa giàu tính lịch sử, vừa mang nét dung dị của đời sống.

Đó là âm hưởng sử thi hào hùng trong tác phẩm “Hào khí Đông A - Bạch Đằng 1288” của tác giả Nguyễn Trường Linh; là không khí rộn ràng lễ hội trong sắc đỏ thắm của tác phẩm “Rước kiệu” hay gam màu trầm lắng đậm chất sơn mài của tác phẩm “Hội Chùa Thầy” do tác giả Trần Huy Quang thực hiện. Sức sống của những miền quê đồng bằng Bắc Bộ hiện lên thật chân thực qua tác phẩm “Chiều quê” (Nguyễn Tuấn Lâm), “Chợ quê” (Nguyễn Quý); hay vẻ đẹp vùng cao hùng vĩ trong “Phiên chợ Bắc Hà” (Trần Anh Tuấn) và “Xuống chợ” (Nguyễn Phương Liên).

Phần 2 - Người chiến sĩ ấy: Giới thiệu 21 tác phẩm phản ánh sinh động hình tượng “Bộ đội Cụ Hồ” và tình đoàn kết quân dân gắn bó qua hai cuộc kháng chiến của dân tộc dưới góc nhìn nghệ thuật sơn mài. Trọng tâm của phần này là hình ảnh vị lãnh tụ vĩ đại qua các tác phẩm “Từ Pắc Bó” của Lê Quốc Lộc sáng tác năm 1949 và “Trên đường đi chiến dịch” của Phạm Ngọc Liệu.

Phần trưng bày giới thiệu tác phẩm của những tên tuổi lớn, lớp họa sĩ thời kỳ Mỹ thuật Đông Dương - những người đã đặt nền móng cho nghệ thuật sơn mài Việt Nam như họa sĩ Lê Quốc Lộc và họa sĩ Nguyễn Sỹ Ngọc (hai tác giả được giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2000). Những bức tranh như “Tình quân dân”, “Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo” (Dương Hướng Minh), hay “Trận địa trên cầu” (Phạm Đức Cường) không chỉ là nghệ thuật, mà còn là ký ức sống động bằng hình ảnh về những năm tháng kháng chiến lửa đạn. Đặc biệt, bộ tranh sơn mài 10 tấm dài gần 8m “Điện Biên Phủ và Điện Biên Phủ trên không” của họa sĩ Lê Huy Toàn là một bức tranh toàn cảnh đồng hiện những sự kiện trọng đại trong lịch sử dân tộc.

Phần 3 - Sắc màu hòa bình: Với 20 tác phẩm của các thế hệ họa sĩ, phần này phản ánh đời sống xã hội sau chiến tranh, không khí xây dựng quê hương và nhịp điệu lao động hăng say. Những sắc thái suy tư trong “Đá cũng nảy mầm xanh” (Quang Thọ), hay lòng biết ơn trong “Uống nước nhớ nguồn” (Nguyễn Văn Tuyên) hòa cùng niềm vui của ngày mới trong “Ngày mùa trên sân hợp tác xã” (Nguyễn Nghĩa Duyện), “Công trường xây dựng cầu Thăng Long” (Lò An Quang). Sức sống dân tộc lúc này lắng đọng trong từng góc nhỏ bình yên, từ “Làng nổi” (Lê Trần Hậu Anh) đến “Áng mây mùa hạ” của họa sĩ trẻ nhất triển lãm Trần Văn Phong, tạo nên một diện mạo mỹ thuật hiện đại, tự tại và đầy triển vọng. 

 Phát biểu khai mạc triển lãm, Đại tá Lê Vũ Huy, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam nhấn mạnh: Triển lãm “Quê hương và người chiến sĩ” không chỉ nhằm tôn vinh giá trị nghệ thuật sơn mài truyền thống của Việt Nam, mà còn là sự tri ân sâu sắc những đóng góp thầm lặng của các thế hệ họa sĩ - chiến sĩ trong và ngoài Quân đội, những người đã không ngừng sáng tạo nghệ thuật, tạo nên những tác phẩm đặc sắc; đồng thời khích lệ các nghệ sĩ tiếp tục nuôi dưỡng đam mê sáng tác về đề tài Lực lượng vũ trang và Chiến tranh cách mạng.

 Thông qua các tác phẩm nghệ thuật, Triển lãm góp phầngiáo dục truyền thống cách mạng và khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ.

Tại triển lãm còn có không gian giao lưu nghệ thuật, nơi khách tham quan có thể trải nghiệm kỹ thuật mài, ủ và tự tay làm thử các sản phẩm sơn mài gắn liền với lĩnh vực quân sự, qua đó giúp kết nối truyền thống với hiện đại, tương tác giữa nghệ sĩ và công chúng.