Giữ hồn Việt giữa mùa Xuân mới

Những ngày giáp Tết khi phố xá rộn ràng với sắc đào nở sớm, trong khuôn viên chùa Nhân Mỹ (phường Từ Liêm, TP. Hà Nội) ánh đèn vàng trong phòng học vẫn bền bỉ sáng lên. Giữa không gian tĩnh tại ấy là tiếng bút lông chạm giấy dó hòa cùng mùi mực tàu thoang thoảng tạo nên một “phong vị Tết” rất riêng - sự giao hòa giữa cái đẹp cổ truyền và nhịp sống hiện đại.

Suốt hai mươi năm qua, thầy Lê Trung Kiên cần mẫn gìn giữ ngọn lửa Hán Nôm và Thư pháp bằng tình yêu văn hóa và sự bền bỉ hiếm có.

Kể về những ngày đầu mở lớp, thầy Kiên không khỏi bồi hồi: “Xuất phát từ tình yêu văn hóa dân tộc, tôi mở lớp Hán nôm và Thư pháp miễn phí từ những năm 2000 (được chính thức thành lập năm 2005). May mắn được Thượng tọa Thích Thanh Lương hỗ trợ phòng học trong chùa Nhân Mỹ. Tên “Nhân Mỹ học đường” cũng từ đó mà thành”.

Những năm đầu gian khó, bàn ghế đơn sơ, lớp chỉ 15-20 người. Nhưng sự kiên nhẫn của người thầy được rèn từ tuổi thơ lam lũ ở vùng đồng chiêm Nam Định (cũ) và những năm tháng tu tập trong chùa đã giúp lớp học trụ vững. Hai mươi năm sau, từ lớp học nhỏ ấy đã hình thành một không gian văn hóa đặc biệt với hơn 10 lớp học cùng hoạt động, đào tạo hệ 4 năm, 2 năm và nhiều lớp nâng cao chuyên sâu. Mỗi lớp có 30 đến hơn 200 học viên, đủ mọi lứa tuổi, ngành nghề, địa vị xã hội. Nhân Mỹ học đường vì thế được xem như “ngôi nhà chung” của những người yêu văn hóa Việt, đặc biệt là mỗi khi Tết đến Xuân về.

Nhân Mỹ học đường không chỉ dạy chữ mà người học còn được tìm hiểu nghi lễ, tác phong, truyền thống - những điều từng là phần quan trọng của đời sống người Việt, đặc biệt trong dịp Tết. Tiếp xúc với hàng nghìn học viên, thầy Kiên càng hiểu sâu hơn vai trò của người thầy: “Người dạy cũng phải tự bồi dưỡng kiến thức, đạo đức để xứng đáng đứng lớp dạy người cũng là dạy chính mình”.

Không ít học viên thừa nhận họ đến lớp vì tò mò nhưng ở lại vì tìm thấy sự kết nối với nguồn cội: Hiểu chữ, hiểu văn hóa, hiểu vì sao mỗi câu đối đỏ treo ngày Tết lại có giá trị. Khi được hỏi những giá trị học viên thu nhận liệu có vượt khỏi phạm vi lớp học hay không, thầy Kiên đáp: “Ngay từ ngày đầu mở lớp, tôi tin rằng sẽ có ngày như hôm nay. Kho tàng tri thức của cha ông rất lớn mà thế hệ trẻ bị đứt gãy chỉ vì không đọc được chữ Hán Nôm. Chúng tôi muốn đào tạo đội ngũ có khả năng tham gia bảo tồn di sản văn hóa”.

Nhân Mỹ học đường xem việc giảng dạy Hán Nôm và Thư pháp là cách kết nối tình yêu văn hóa của nhiều thế hệ, để mỗi người học tự nhận thấy cái hay cái đẹp của truyền thống từ đó gìn giữ và lan tỏa trong đời sống hiện đại.

Mỗi mùa Tết, lớp học của thầy Kiên lại đông hơn, người xin chữ, người ôn luyện nét bút, người muốn ghé thăm “ngôi trường tinh thần” của mình.

Hai mươi năm trôi qua thầy Kiên vẫn giản dị như thuở đầu. Không quảng cáo, không tìm danh lợi, chỉ lặng lẽ làm điều đúng đắn để di sản Hán Nôm không lùi vào quên lãng.

Xuân năm 2026, năm đầu tiên sau dấu mốc tròn 20 năm của Nhân mỹ học đường là hành trình tuổi 21 với lòng kiên trì của niềm tin, của sự tiếp nối “Chỉ cần còn người giữ lửa, di sản sẽ không bao giờ mất” - lời thầy Kiên như một lời chúc Tết lặng lẽ nhưng đầy sức lan tỏa.

Tết là dịp người Việt trở về cội nguồn và giữa muôn nẻo trở về ấy, có một con đường dẫn qua những trang Hán Nôm, những nét bút thư pháp, qua tiếng giảng hiền hòa của người thầy đã dành hai thập kỷ cho văn hóa dân tộc. Mùa xuân - Nhân Mỹ học đường vì thế không chỉ là thời khắc của đất trời, mà còn là mùa nở hoa của tri thức và lòng tự hào Việt. Đó chính là món quà ý nghĩa nhất mà thầy Kiên đã gieo vào lòng bao thế hệ học trò và hòa cùng mùa xuân tươi đẹp của dân tộc.