Cựu binh Trường Sa: Chống dịch bằng dân ca

CCB Trần Quang Đẩu say mê với âm nhạc dân tộc.

Sáng tác âm nhạc dựa trên chất liệu truyền thống để cổ vũ, động viên tinh thần phòng, chống dịch Covid-19 là cách mà soạn giả Trần Quang Đẩu - Chủ tịch Hội CCB Bộ Tài nguyên và Môi trường say mê và tâm huyết. Anh chính là tác giả của nhiều bài hát dân ca ở các thể loại, như: chèo, chầu văn, xẩm, cải lương, ca Huế… được phát trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam thời gian qua.

CCB Trần Quang Đẩu nói với tôi thật chân tình: “Khi toàn dân, toàn quân đồng lòng, dốc sức chống dịch, tôi tự thấy mình cần làm gì đó để góp sức phòng chóng dịch. Vốn yêu thích và hay làm thơ, soạn dân ca, nay trước đại dịch, tôi hướng ngay sáng tác của mình vào chủ đề này. Từ những thông tin trên truyền hình hay qua đài, báo, tôi nảy ý tưởng cho thơ ca”.

Nhiều bài hát về phòng, chống dịch của CCB Trần Quang Đẩu đã gây ấn tượng tốt đối với người nghe, như hát văn “Tự hào người lính Cụ Hồ”, được nghệ sĩ Ưu tú Cao Ngọc Sơn - Nhà hát Chèo Quân đội thể hiện được nhận Bằng khen trong Lễ trao giải “Tác phẩm âm nhạc dân gian tuyên truyền dịch Covid-19” do Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC tổ chức. Rồi bài “Gửi về mảnh đất Thành đồng” vừa được giới thiệu trên sóng Đài Truyền hình T.P Hồ Chí Minh trong chương trình “Mỗi người dân là một chiến sĩ” đã gây xúc động với nhiều người. Một số bài thơ của anh chuyển soạn thành dân ca được phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam, như: “Quyết tâm chống dịch”, “Lời hiệu triệu trái tim”, “Đất nước chung tay”, “Hành trình chống dịch”, “Gửi về nơi ấy Bắc Giang”, “Bài ca chống dịch thành công”….

Về nguồn cơn đến với dân ca của mình, CCB Trần Quang Đẩu kể: Quê anh ở xã Mê Linh, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Nhà anh rất gần làng Khuốc - “cái nôi” của chiếu chèo Thái Bình. Trong gia đình, bố của anh là thầy thuốc nhưng cũng rất thích hát chèo và hát rất hay; anh trai cũng từng là nghệ sĩ của Đoàn chèo Tỉnh đội Hà Bắc trước đây. Anh yêu thích chèo và dân ca từ nhỏ cho đến bây giờ - lúc đã ngoài 50 tuổi. Khi còn trong quân ngũ, nhất là những năm tháng làm nhiệm vụ trên quần đảo Trường Sa, những làn điệu dân ca của anh đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần cho những người đồng đội.

Khi rời quân ngũ, anh vẫn tích cực hoạt động văn nghệ với cơ quan và trong Hội CCB Bộ Tài nguyên & Môi trường - nơi anh làm Chủ tịch Hội. Tích cực tham gia và đã đoạt giải tại các Hội diễn văn nghệ từ cấp Tổng cục đến cấp Bộ. Công việc chuyên môn cùng nhiệm vụ Chủ tịch Hội CCB tuy bận mải nhưng anh vẫn say sưa sáng tác. Tính đến nay, anh đã cho ra mắt 3 tập thơ là “Giọt nước Trường Sa” (năm 2017), “Quà quê” (năm 2018), “Ký ức tuổi thơ” (năm 2021) do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành.

Cùng với những bài thơ, bài hát về chủ đề chống dịch, Trần Quang Đẩu còn sáng tác về nhiều vùng miền, nhiều đề tài. Như về Bắc Ninh, anh có “Về miền quan họ yêu thương”. Về Trường Sa, anh có “Khúc hát Trường Sa”. Về Hà Nội, anh có “Hà Nội vào thu”… Đặc biệt, về Thái Bình, anh có bài thơ “Bài ca đất mẹ Thái Bình” đã được nhạc sĩ Vũ Hường phổ nhạc, góp thêm một bài hát hay về quê hương Chị Hai Năm Tấn anh hùng.

Soạn giả Trần Quang Đẩu bộc bạch: “Khi nghe các bài hát được chuyển thể từ những bài thơ của mình, tôi thấy thật vui và tự hào lắm, vì mình đã góp phần nhỏ bé trong công tác tuyên truyền về phòng, chống dịch Covid-19”

Là người đã thể hiện nhiều bài hát của soạn giả Trần Quang Đẩu, nghệ sĩ Ưu tú Cao Ngọc Sơn cho biết: “Dù không hoạt động âm nhạc chuyên nghiệp nhưng ở Trần Quang Đẩu có sự say mê với âm nhạc dân tộc. Những bài thơ, bài hát của anh đã được nhiều nghệ sĩ chuyên nghiệp thể hiện cho thấy giá trị nghệ thuật của những sáng tác ấy với đời sống. Trong xã hội hiện nay rất cần những người như soạn giả Trần Quang Đẩu bởi đó sẽ là “mảnh ghép” để dòng chảy dân ca còn mãi với muôn đời sau”.

Tâm huyết, trách nhiệm với công việc cũng như với dân ca, CCB Trần Quang Đẩu coi đó như là cách để “níu” lại những giá trị của cha ông và cũng là cách anh làm gương cho con cháu, gia đình hãy biết trân trọng với âm nhạc dân tộc.

Ngô Khiêm