Du lịch wellness mở hướng phát triển điểm đến xanh, chăm sóc sức khỏe

Theo Viện Sức khỏe Toàn cầu (Global Wellness Institute - GWI), nền kinh tế wellness bao gồm các ngành công nghiệp cho phép người tiêu dùng kết hợp các hoạt động và lối sống lành mạnh vào cuộc sống hằng ngày. Trong đó, du lịch wellness bao gồm các khoản chi tiêu của du khách cho hoạt động thể chất, chăm sóc sức khỏe tinh thần, spa, trị liệu, tập luyện, dinh dưỡng, lưu trú, tham quan và các dịch vụ liên quan trong hành trình.

Sau đại dịch, nhu cầu chủ động chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần ngày càng được quan tâm. Cùng với xu hướng già hóa dân số tại nhiều quốc gia, du khách không chỉ tìm kiếm những chuyến đi để nghỉ ngơi mà còn quan tâm nhiều hơn đến các trải nghiệm giúp phục hồi năng lượng, cải thiện sức khỏe và duy trì lối sống lành mạnh.

Theo báo cáo của GWI, kinh tế wellness được dự báo duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm 8,6% và có thể đạt 8,5 nghìn tỷ USD vào năm 2027. Riêng lĩnh vực du lịch wellness, du khách toàn cầu đã chi khoảng 894 tỷ USD trong năm 2024. Thị trường này được dự báo có thể vượt 1.600 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng gần 10% mỗi năm.

Việt Nam có nhiều lợi thế phát triển du lịch wellness

Việt Nam được đánh giá có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch wellness nhờ tài nguyên thiên nhiên đa dạng, hệ thống biển, đảo, khí hậu và nguồn tài nguyên dược liệu phong phú.

Nước ta có đường bờ biển dài khoảng 3.260km với nhiều bãi tắm đẹp, trải dài từ Bắc vào Nam, cùng hệ thống đảo và các bãi biển có không gian yên tĩnh, phù hợp với hoạt động nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe.

Bên cạnh đó, Việt Nam có nguồn tài nguyên cây thuốc phong phú. Theo thông tin được chia sẻ tại hội thảo, Việt Nam có khoảng 3.850 loài thực vật và 406 loài động vật được sử dụng trong các bài thuốc Đông y. Đây là nguồn tài nguyên có thể góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch cộng đồng và gắn hoạt động du lịch với các giá trị y học cổ truyền.

Thời gian qua, một số địa phương đã bước đầu khai thác loại hình du lịch nghỉ dưỡng kết hợp chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, quy mô vẫn còn nhỏ lẻ, sản phẩm chưa thực sự đa dạng. Phát triển du lịch wellness cũng đòi hỏi nhiều hơn việc bổ sung spa, yoga hay các dịch vụ thư giãn tại cơ sở lưu trú.

Theo các chuyên gia, để hình thành một sản phẩm wellness có chất lượng, doanh nghiệp cần đầu tư đồng bộ về cơ sở hạ tầng, nhân lực và quy trình cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe.Đồng thời, các sản phẩm cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của từng nhóm du khách.

Phát biểu tại hội thảo, nhà báo Đào Quang Bính, Tổng giám đốc - Tổng Thư ký Tạp chí Kinh tế Việt Nam – VnEconomy, cho rằng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng đối với sự phát triển của du lịch wellness.

“Du lịch wellness đòi hỏi nguồn nhân lực được đào tạo chuyên sâu, từ quản lý spa, hướng dẫn viên hoạt động thể chất, đến chuyên gia tâm lý và dinh dưỡng. Hiện tại, cơ sở đào tạo về lĩnh vực này ở Việt Nam còn hạn chế”, ông Đào Quang Bính nhận định.

Theo ông, các trường đại học, cao đẳng du lịch có thể mở thêm chuyên ngành hoặc khóa học về spa sức khỏe, tâm lý du lịch, yoga trị liệu. Doanh nghiệp cũng có thể hỗ trợ đào tạo ngắn hạn và cấp chứng chỉ nhằm nâng cao tay nghề cho đội ngũ nhân viên và cộng đồng địa phương tham gia cung cấp dịch vụ.

Ở góc độ doanh nghiệp, ThS. BS. Vũ Tiến Đạt, Giám đốc Viện nghiên cứu và phát triển Bách Thảo Ngự Y, cho rằng các doanh nghiệp du lịch, cơ sở lưu trú cần tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm và hướng tới đúng nhóm khách hàng có nhu cầu chăm sóc sức khỏe chủ động, phục hồi năng lượng và thư giãn tinh thần.

Đồng thời, cộng đồng địa phương cần được đào tạo để có thể tham gia vào chuỗi giá trị du lịch thông qua việc bảo vệ cảnh quan môi trường, gây dựng vùng dược liệu và bảo tồn các bài thuốc dân gian.

Theo ông Vũ Tiến Đạt, cách tiếp cận này có thể giúp du lịch wellness tạo ra giá trị kinh tế, đồng thời góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và gìn giữ các giá trị bản địa.

Kết hợp Đông y và các phương pháp chăm sóc sức khỏe hiện đại

Một trong những nội dung được trao đổi tại hội thảo là khả năng kết hợp y học cổ truyền với các phương pháp và công nghệ trị liệu trong xây dựng sản phẩm du lịch wellness.

Theo khuôn khổ hội thảo có những tham luận “Xu hướng du lịch Wellness trong kỷ nguyên trường thọ” của TS. Phạm Hoàng Mạnh Hà, giảng viên Khoa Du lịch - Trường Đại học Hồng Đức và tham luận “Các trải nghiệm wellness có thể tích hợp vào dịch vụ du lịch/cơ sở lưu trú” của ThS. BS. Vũ Tiến Đạt, Giám đốc Viện nghiên cứu và phát triển Bách Thảo Ngự Y.

Tại phiên tọa đàm với chủ đề “Y học cổ truyền song hành cùng công nghệ trị liệu: Giải pháp cho điểm đến xanh”, các chuyên gia tập trung trao đổi về việc đưa các giá trị của Đông y, dưỡng sinh, thảo dược và những phương pháp chăm sóc sức khỏe vào các sản phẩm du lịch.

Các diễn giả tham gia tọa đàm gồm TS. Lê Xuân Thảo, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Thanh Hóa; ThS. BS. Vũ Tiến Đạt; BS. Nguyễn Thuý, giảng viên Viện nghiên cứu và phát triển Bách Thảo Ngự Y; Master Yoga Thy Hường, thành viên Liên đoàn Yoga Việt Nam.

Bên cạnh nội dung thảo luận, chương trình còn có hoạt động thực hành hít thở cùng chánh niệm, trải nghiệm trà thảo dược wellness và tham quan khu nghỉ dưỡng, cơ sở trị liệu Linh Trường Việt Y Đường.

Việc đưa các hoạt động chăm sóc sức khỏe vào hành trình du lịch được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn cho du khách, đồng thời giúp các cơ sở lưu trú khai thác hiệu quả hơn nguồn tài nguyên tự nhiên và văn hóa tại địa phương.

Trong bối cảnh nhu cầu du lịch gắn với sức khỏe ngày càng tăng, wellness cũng được kỳ vọng góp phần nâng cao giá trị của các điểm đến, giảm tính mùa vụ và thúc đẩy phát triển du lịch theo hướng chất lượng, hiệu quả và bền vững.

Tại Thanh Hóa, việc tổ chức hội thảo và giới thiệu mô hình kết hợp giữa nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và không gian xanh là dịp để các đơn vị du lịch, chuyên gia và doanh nghiệp trao đổi về hướng phát triển sản phẩm phù hợp với xu thế mới.

Theo định hướng được chia sẻ tại hội thảo, phát triển du lịch wellness không chỉ hướng đến nhu cầu nghỉ dưỡng của du khách mà còn đặt ra yêu cầu bảo vệ môi trường, phát huy nguồn tài nguyên bản địa, nâng cao chất lượng nhân lực và tăng cường sự tham gia của cộng đồng.

Nếu được triển khai đồng bộ, mô hình này có thể tạo thêm giá trị cho ngành du lịch, đồng thời mở rộng cơ hội để các địa phương phát triển những sản phẩm gắn với chăm sóc sức khỏe, y học cổ truyền và lối sống lành mạnh.