Vấn vương thuốc lào Vĩnh Bảo

Thuốc lào không giống những loại cây trồng thông thường. Người trồng phải kỳ công từ khâu chọn giống, chăm bón, đến khi hái lá, phơi nắng, ủ thơm. Mỗi động tác đều mang dấu ấn của sự cần mẫn, tỉ mỉ. Ông tôi bảo, lá thuốc phải phơi đủ nắng, ủ đúng giờ thì mới giữ được vị "nặng mà êm, đượm mà lâu". Bàn tay chai sạn của ông vuốt từng lá, cuốn thành từng cuộn để ở nền nhà mát mẻ cho thuốc khỏi nát bét, nó là vật báu của nhà nông.

Chiều tà, khi mặt trời nhuộm vàng mái rạ, là lúc làng dưới xóm trên râm ran cười nói hoà nhập cùng tiếng điếu cày. Từ mái hiên nhà ông tôi, làn khói thuốc lào bay lên, cuộn tròn rồi tan loãng vào không gian. Mỗi hơi thuốc là cả một nghi thức: Bật lửa, rít sâu, tiếng “tạch” vang lên khô khốc rồi bất ngờ trầm lặng, sau đó mùi khói thuốc cay nồng.

Ngày mùa, người gánh lúa nghỉ tay, ngồi bệt giữa đồng, rút điếu cày ra châm một bi thuốc. Hơi thuốc giúp họ tỉnh táo, quên đi cái mỏi mệt nhọc nhằn. Mùa đông, người làng ngồi bên bếp rơm, chụm đầu quanh bát nước chè xanh, điếu thuốc kề tay, câu chuyện quê nhà rôm rả vang. Mùa hè, dưới bóng tre, mọi người thảnh thơi rít thuốc nghe tiếng gió xào xạc ngoài đồng thổi về mát rượi

Thuốc lào Vĩnh Bảo không chỉ là sản vật, mà là một phần ký ức. Người xa quê mỗi lần ngửi thấy mùi thuốc lào là nhớ đến mái nhà lợp rạ, nhớ khói lam chiều, nhớ bàn tay ông nội khéo léo vê thuốc. Những đêm mùa đông rét mướt, điếu cày nằm cạnh bếp than, khói thuốc lào phả ra thơm đượm, ấm lòng hơn bất kỳ tấm chăn nào.

Giờ đây, khi làng nghề trồng thuốc lào mai một, lớp trẻ ít người còn mặn mà với nghề này, nhưng với những người già như ông tôi, thuốc lào vẫn là niềm tự hào. Một thứ văn hóa bình dị, mộc mạc, nhưng gói trọn nghĩa trọn tình với quê hương xứ sở.