TP Hồ Chí Minh quyết liệt xử lý xe ba bánh tự chế, chở hàng cồng kềnh

Theo Phòng CSGT Công an TP Hồ Chí Minh, tình trạng xe ba bánh tự chế chở sắt thép, gỗ, tôn, vật liệu xây dựng và nhiều loại hàng hóa cồng kềnh vẫn diễn ra trên nhiều tuyến đường. Không ít phương tiện được hoán cải từ xe máy cũ, không có nguồn gốc hợp pháp, không đăng ký, không đăng kiểm và không đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định. Trong khi đó, người điều khiển vẫn chở hàng vượt quá khả năng chịu tải, khiến phương tiện mất cân bằng, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn rất lớn.

Thực tế cho thấy, trên nhiều tuyến đường nội đô, đặc biệt tại khu vực chợ, công trình xây dựng và các tuyến đường đông dân cư, vẫn xuất hiện những xe ba gác chở các thanh sắt dài nhiều mét, tấm tôn, cây gỗ hoặc vật liệu xây dựng vượt quá kích thước cho phép. Nhiều trường hợp hàng hóa được chằng buộc sơ sài, không có thiết bị cảnh báo, khiến chỉ cần phanh gấp, ôm cua hoặc xảy ra va chạm nhẹ, hàng hóa có thể rơi xuống đường hoặc quật trúng người đi đường.

Lực lượng chức năng ví những phương tiện này là những "bẫy tai nạn di động". Không ít vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng đã xảy ra khi xe máy va chạm với thanh sắt, tấm tôn hoặc vật liệu xây dựng nhô ra khỏi xe. Một số vụ việc đã gây thương tích nặng, thậm chí cướp đi sinh mạng của người tham gia giao thông.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, xe ba bánh tự chế không được thiết kế theo tiêu chuẩn kỹ thuật nên có độ ổn định thấp, hệ thống phanh, lái và khung sườn không bảo đảm an toàn. Khi chở hàng quá tải hoặc lưu thông trên đường đông phương tiện, nguy cơ lật xe, mất lái và va chạm tăng lên đáng kể. Trong điều kiện trời mưa, mặt đường trơn trượt hoặc giờ cao điểm, nguy cơ xảy ra tai nạn càng cao.

Bên cạnh nguy cơ mất an toàn giao thông, các phương tiện tự chế còn ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị và môi trường. Nhiều xe đã cũ nát, phát ra tiếng ồn lớn, xả khói đen và khí thải vượt quy chuẩn. Một số xe chở cát, đá, xi măng hoặc vật liệu xây dựng không che chắn đúng quy định, làm bụi phát tán ra môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

Để xử lý triệt để tình trạng này, lực lượng CSGT TP Hồ Chí Minh đã tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các tuyến đường trọng điểm, đồng thời phối hợp với công an địa phương kiểm tra các điểm tập kết vật liệu xây dựng, cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp vận tải nhằm ngăn chặn vi phạm ngay từ nguồn phát sinh.

Riêng Đội CSGT Hàng Xanh đã lập hồ sơ tịch thu 185 xe ba bánh tự chế không rõ nguồn gốc hoạt động trên địa bàn quận Bình Thạnh và Gò Vấp (cũ).Phần lớn các phương tiện bị xử lý đều là xe tự lắp ráp, không giấy tờ hợp lệ, hệ thống phanh xuống cấp, đèn tín hiệu không hoạt động, thiếu gương chiếu hậu và các thiết bị an toàn cơ bản.

Sáng ngày 15/6, tổ công tác của Đội CSGT Hàng Xanh do Trung tá Nguyễn Công Bằng và Đại úy Quách Tuấn Phúc phụ trách tiếp tục kiểm tra trên đường Trương Công Định (địa bàn quận Bình Thạnh cũ) và phát hiện nhiều trường hợp vi phạm.

Trong đó, một xe ba gác chở đá dăm lưu thông vào khung giờ cấm từ 5 giờ đến 13 giờ đã bị xử phạt 2,5 triệu đồng theo quy định. Một trường hợp khác điều khiển xe ba gác chở gạch vi phạm nhiều lỗi như biển số không rõ, không có giấy đăng ký xe và không có giấy phép lái xe. Lực lượng chức năng đã lập biên bản, tịch thu phương tiện theo quy định của pháp luật.

Theo quy định hiện hành, việc sử dụng xe cơ giới ba bánh, xe thô sơ ba, bốn bánh tại TP Hồ Chí Minh phải tuân thủ các quy định về tuyến đường và thời gian lưu thông theo Quyết định số 08/2013/QĐ-UBND của UBND TP Hồ Chí Minh. Văn bản này quy định nhiều khu vực và khung giờ cấm hoặc hạn chế các loại phương tiện nêu trên nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Đối với hành vi vi phạm quy định về vận chuyển hàng hóa, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định hàng hóa phải được xếp gọn gàng, chằng buộc chắc chắn, không vượt quá giới hạn kích thước cho phép, không làm rơi vãi hoặc cản trở tầm nhìn của người điều khiển. Người điều khiển phương tiện có trách nhiệm bảo đảm hàng hóa được vận chuyển an toàn trong suốt quá trình lưu thông.

Bên cạnh đó, Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định nhiều mức xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi điều khiển phương tiện không đủ điều kiện kỹ thuật, chở hàng vượt kích thước, quá tải trọng, không có giấy đăng ký xe, không có giấy phép lái xe hoặc sử dụng phương tiện tự chế trái quy định. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người điều khiển có thể bị xử phạt hành chính, tạm giữ hoặc tịch thu phương tiện; trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Các chuyên gia giao thông cho rằng việc xử lý nghiêm xe ba bánh tự chế là cần thiết bởi lợi ích kinh tế trước mắt không thể đánh đổi bằng tính mạng và sự an toàn của cộng đồng. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy đây là phương tiện mưu sinh của nhiều lao động tự do nhờ chi phí đầu tư thấp và khả năng di chuyển linh hoạt trong các hẻm nhỏ.

Do đó, cùng với việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhiều chuyên gia kiến nghị cần có chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện.Việc tạo điều kiện vay vốn ưu đãi để mua xe tải nhỏ hoặc xe điện chở hàng đạt chuẩn, kết hợp đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm sẽ góp phần giúp người lao động ổn định cuộc sống mà vẫn bảo đảm an toàn giao thông.

Lực lượng CSGT cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng phương tiện tự chế không bảo đảm điều kiện kỹ thuật; không chở hàng vượt quá kích thước, tải trọng cho phép; phải che chắn, chằng buộc hàng hóa đúng quy định và tuân thủ các tuyến đường, khung giờ lưu thông. Người tham gia giao thông cần giữ khoảng cách an toàn khi đi gần các phương tiện chở vật liệu xây dựng hoặc hàng hóa cồng kềnh; nếu phát hiện trường hợp vận chuyển có dấu hiệu nguy hiểm, cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để xử lý.

Việc kiên quyết loại bỏ xe ba bánh tự chế và xử lý nghiêm các hành vi chở hàng cồng kềnh không chỉ nhằm phòng ngừa tai nạn giao thông mà còn góp phần giảm ùn tắc, bảo vệ môi trường, xây dựng hình ảnh đô thị văn minh và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Đây là giải pháp lâu dài hướng tới mục tiêu phát triển hệ thống giao thông an toàn, hiện đại và bền vững của TP Hồ Chí Minh.