Spesolimab - Niềm hi vọng mới cho người bệnh vảy nến thể mủ toàn thân

Các nghiên cứu đã chứng minh vảy nến thể mủ là một thực thể bệnh lý riêng biệt với vảy nến thông thường (vảy nến thể mảng). Bệnh có liên quan chặt chẽ đến sự bất thường di truyền và con đường tín hiệu viêm interleukin-36 (IL-36). Sự hoạt hóa quá mức của trục IL-36 đóng vai trò như một “cơn bão viêm”, thu hút ồ ạt bạch cầu đến da và hình thành nên các mụn mủ, hồ mủ đặc trưng.

Mới đây, Khoa Bệnh da Tự miễn và Vảy nến - Bệnh viện Da liễu Trung ương đã tiếp nhận điều trị cho một bệnh nhân nữ khoảng 30 tuổi với chẩn đoán vảy nến thể mủ toàn thân đợt cấp mức độ nặng. Người bệnh đã có tiền sử mắc bệnh hơn 5 năm, từng trải qua nhiều đợt điều trị nội trú bằng các thuốc toàn thân kết hợp chăm sóc tại chỗ, tuy nhiên bệnh liên tục tái phát và đáp ứng có xu hướng giảm dần.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Thành, Phó trưởng khoa Bệnh da Tự miễn và Vảy nến - Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết: “Nữ bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt, mệt mỏi, suy kiệt, tổn thương da dát đỏ lan tỏa diện rộng, vảy da dày, bề mặt da dày đặc mụn mủ và các “hồ mủ” hoạt động gây đau, bỏng rát nhiều. Điểm đánh giá tổng thể của bác sĩ đối với vảy nến thể mủ toàn thân đạt mức độ nặng. Mặc dù bệnh nhân đã được điều trị tích cực bằng các biện pháp truyền dịch, hạ sốt, thuốc bôi, chăm sóc da tại chỗ và các thuốc điều trị toàn thân truyền thống, song tình trạng bệnh vẫn tiếp tục diễn biến, các mụn mủ mới vẫn mọc thêm liên tục, toàn trạng bệnh nhân bị ảnh hưởng nặng nề. Bệnh nhân đã được hội chẩn và chỉ định sử dụng spesolimab - kháng thể đơn dòng tác động trúng đích vào thụ thể IL-36 (IL-36R). Đây là liệu pháp sinh học đầu tiên và duy nhất hiện nay được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt cho việc điều trị các đợt bùng phát vảy nến thể mủ toàn thân ở người trưởng thành và trẻ em từ 12 tuổi trở lên.

Người nhà bệnh nhân cho hay, trước khi điều trị bệnh nhân sốt cao, cảm giác đau dữ dội, hạn chế sinh hoạt. Trên da có mụn mủ dày đặc, tạo thành các hồ mủ. Dát đỏ sẫm màu, phù nề, xung huyết, vảy da dày và nhiều. Sau một thời gian nhập viện điều trị và được các bác sĩ chăm sóc tích cực, bệnh nhân đáp ứng với thuốc sinh học rất tốt. Cụ thể, sau 24 giờ, bệnh nhân hết sốt, cảm giác đau rát, châm chích trên da giảm rõ rệt. Tình trạng xuất hiện mụn mủ mới bị chặn đứng, các mụn mủ cũ bắt đầu khô và se lại, tình trạng dát đỏ giảm đáng kể, vảy da bong dần. Sau 7 ngày điều trị theo phác đồ của bác sĩ, toàn trạng người bệnh ổn định, tinh thần tỉnh táo, ăn ngủ tốt, không còn cảm giác đau rát, không sốt. Trên da người bệnh không còn mụn mủ, tổn thương chỉ còn lại nền dát đỏ nhẹ, bong vảy da, nhiều vùng da sạch hoàn toàn không có thương tổn, chất lượng cuộc sống của người bệnh được cải thiện rõ rệt.

Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Quách Thị Hà Giang, Trưởng khoa Bệnh da Tự miễn và Vảy nến - Bệnh viện Da liễu Trung ương chia sẻ: “Spesolimab hoạt động bằng cách khóa chặt thụ thể IL-36R, từ đó cắt đứt chuỗi phản ứng viêm vô khuẩn do IL-36 kích hoạt, ngăn chặn sự huy động bạch cầu trung tính đến thượng bì, giải quyết tận gốc căn nguyên sinh bệnh. Quá trình truyền tĩnh mạch spesolimab cho bệnh nhân được thực hiện nghiêm ngặt dưới sự giám sát của các bác sĩ, điều dưỡng. Ghi nhận lâm sàng cho thấy quá trình truyền diễn ra an toàn, không xuất hiện các phản ứng bất lợi hay tác dụng phụ liên quan đến thuốc. Hiệu quả lâm sàng đạt được ấn tượng sau 24 giờ”.

Hiện nay, spesolimab đã được phê duyệt rộng rãi tại các quốc gia có nền y tế phát triển như Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu (EU), Nhật Bản và Trung Quốc... Bệnh viện Da liễu Trung ương là một trong những cơ sở y tế đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng thành công thuốc sinh học này vào điều trị lâm sàng đợt cấp vảy nến thể mủ.

Chúng ta có thể thấy, việc sử dụng các thuốc sinh học thế hệ mới, đặc biệt là nhóm ức chế trục IL-36 mang đến niềm hi vọng mới cho bệnh da nặng, đợt cấp vảy nến thể mủ toàn thân. Phương pháp điều trị này đã nhắm trúng đích vào cơ chế bệnh sinh của bệnh, mang lại cơ hội sống, tái hòa nhập cộng đồng nhanh chóng cho những bệnh nhân vảy nến thể mủ toàn thân đợt cấp nặng, kháng trị.

Các bác sĩ cho hay, một chế độ đảm bảo đủ dinh dưỡng và khoa học cũng là “vũ khí” mạnh mẽ, giúp bệnh nhân vảy nến kiểm soát triệu chứng, giảm tần suất các đợt bùng phát và nâng cao sức khỏe toàn diện. Dinh dưỡng cho bệnh nhân vảy nến cần được quan tâm cùng với điều trị chính. Theo đó, thực phẩm ưu tiên cho người bệnh vảy nến là Omega-3, có trong các loại cá biển béo như cá hồi, cá trích, cá mòi; dầu hạt lanh, hạt chia, quả óc chó, dầu ô liu, mè đen, dâu tây, việt quất, cải bó xôi, súp lơ xanh, cà rốt, bí ngô, gạo lứt, yến mạch, hạt quinoa và các loại đậu cung cấp nguồn chất xơ dồi dào, giúp điều hòa hệ vi sinh vật đường ruột và giảm phản ứng viêm của cơ thể; Kẽm, folate và selenium, Vitamin D có trong cá béo, trứng, nghêu, sò, hàu, gan và lòng đỏ trứng; Bổ sung probiotics và prebiotics giúp cân bằng hệ vi sinh vật, từ đó giảm phản ứng viêm của cơ thể. Các bệnh nhân vảy nến cũng cần hạn chế sử dụng các thực phẩm như: Chất béo bão hòa và Omega-6, thịt đỏ, bơ, mỡ động vật, bơ thực vật, các loại dầu ăn tinh luyện (dầu ngô, dầu đậu nành); Đường và thực phẩm chế biến sẵn; Rượu, bia là một trong những tác nhân gây bùng phát vảy nến phổ biến và mạnh mẽ nhất, cần hạn chế tối đa hoặc ngưng hoàn toàn. Một chế độ ăn uống khoa học sẽ là nền tảng vững chắc giúp người bệnh vảy nến kiểm soát bệnh một cách hiệu quả, an toàn và bền vững.

Nhiều năm qua, bệnh vảy nến nói chung và vảy nến thể mủ nói riêng thường bị xem là những bệnh da liễu nặng nề, khó điều trị và khiến nhiều người bệnh cảm thấy bi quan, tự ti, mất niềm tin, giảm chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, y học hiện đại ngày nay đã có những bước tiến vượt bậc trong việc tìm hiểu cơ chế bệnh sinh của vảy nến. Nhờ đó, nhiều liệu pháp điều trị mới, đặc biệt là các thuốc sinh học và thuốc nhắm trúng đích, đã được phát triển và đưa vào sử dụng. Những tiến bộ này đã giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng hiệu quả và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống. Dù vảy nến vẫn là bệnh mạn tính cần được theo dõi và điều trị lâu dài, nhưng không còn là căn bệnh “vô phương cứu chữa”.

(Nguồn: Báo Cựu Chiến binh Việt Nam số 1651, ngày 1-7-2026)