Phát huy vai trò Cựu chiến binh vì môi trường nông thôn bền vững

Hội nghị được tổ chức nhằm cập nhật những chủ trương, chính sách, quy định mới; trang bị kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ và nâng cao trách nhiệm của cán bộ Hội trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ ở cơ sở, nhất là trong điều kiện triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Trang bị kiến thức thiết thực, gắn với yêu cầu phát triển nông thôn hiện đại

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thiếu tướng Trần Đình Hướng nhấn mạnh quan điểm nhất quán: không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, lấy bảo vệ chất lượng môi trường sống và sức khỏe Nhân dân làm mục tiêu hàng đầu; chuyển từ thụ động xử lý hậu quả sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát nguồn thải, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và lối sống thân thiện với môi trường.

Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, nhiều chỉ tiêu cụ thể được đặt ra: 100% hộ gia đình được tuyên truyền, vận động và ký cam kết bảo vệ môi trường; các thôn, xóm duy trì tổng vệ sinh ít nhất mỗi tháng một lần; tối thiểu 90% chất thải chăn nuôi, chất thải hữu cơ và phụ phẩm nông nghiệp được thu gom, xử lý, tái chế; tỷ lệ nước thải sinh hoạt được thu gom, xử lý phù hợp đạt từ 50% trở lên; chất thải rắn sinh hoạt được phân loại, thu gom, xử lý đạt từ 85% trở lên. Tỷ lệ hộ sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn được xác định theo đặc thù từng vùng, tương ứng từ 80%, 70% và 40%.

Đáng chú ý, tiêu chí số 8 trong Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại, thu gom, xử lý đạt từ 80% trở lên; tỷ lệ chôn lấp trực tiếp không vượt quá 50% tổng lượng chất thải phát sinh. Những yêu cầu này cho thấy xây dựng nông thôn mới hiện đại phải chuyển mạnh từ cải thiện hạ tầng đơn thuần sang nâng cao chất lượng môi trường sống, quản lý tài nguyên và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Đối với an toàn thực phẩm, hội nghị nhấn mạnh phương thức phối hợp giữa Nhà nước, tổ chức xã hội và người dân; phát triển vùng nguyên liệu tập trung có chứng nhận chất lượng đạt tối thiểu 30%, xây dựng liên kết chuỗi giá trị ổn định từ 3 đến 5 năm trở lên; tăng cường giám sát từ sản xuất ban đầu, sơ chế, chế biến đến tiêu thụ nông, lâm, thủy sản.

Bốn chuyên đề gắn kiến thức với nhiệm vụ thực tiễn

Trong chương trình tập huấn, các đại biểu được nghiên cứu, trao đổi bốn chuyên đề trọng tâm.

Chuyên đề thứ nhất, do đồng chí Nguyễn Tiến Đạt - Phó phòng Chi cục Chất lượng và Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai truyền đạt, tập trung vào phát triển sản phẩm OCOP theo Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng giai đoạn 2026-2030, được ban hành tại Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg ngày 22-5-2026. Theo tài liệu chuyên đề, Lào Cai hiện có 556 sản phẩm OCOP từ 3 đến 5 sao, thuộc 274 chủ thể. Trong đó, 494 sản phẩm đạt 3 sao, chiếm 88,8%; 60 sản phẩm đạt 4 sao, chiếm 10,8% và 2 sản phẩm đạt 5 sao, chiếm 0,4%. Có 125 hợp tác xã, 101 hộ gia đình, 38 doanh nghiệp và 10 tổ hợp tác tham gia chương trình. Đáng chú ý, 99 chủ thể là nữ, chiếm 52,7%; 89 chủ thể là người dân tộc thiểu số, chiếm 47,3%. Những con số này cho thấy OCOP đang trở thành động lực phát triển kinh tế nông thôn, tạo cơ hội khai thác lợi thế địa phương, nâng cao thu nhập và thúc đẩy khởi nghiệp. Tuy nhiên, chương trình cũng chỉ ra những hạn chế về vốn, năng lực quản trị, marketing, xây dựng thương hiệu, chất lượng sản phẩm và liên kết sản xuất. Vì vậy, định hướng thời gian tới là phát triển theo chiều sâu, nâng cao chất lượng, tính đặc trưng, giá trị văn hóa, ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Chuyên đề thứ hai, do đồng chí Trần Việt Dũng - Phó Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Cam Đường truyền đạt, hướng dẫn phương pháp, quy trình kiểm tra, giám sát hoạt động ủy thác theo Văn bản số 727/HD-NHCS; đồng thời làm rõ trách nhiệm phối hợp trong quản lý nguồn vốn, nợ quá hạn, nợ khoanh. Các chương trình tín dụng chính sách được giới thiệu có ý nghĩa trực tiếp đối với đời sống hội viên và người dân như: Chương trình cho vay hộ nghèo có mức tối đa 100 triệu đồng/hộ, lãi suất 6,24%/năm, thời hạn tối đa 120 tháng; chương trình cho vay hộ cận nghèo có mức tối đa 100 triệu đồng/hộ, lãi suất 7,488%/năm; chương trình cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn hỗ trợ tối đa 25 triệu đồng cho mỗi loại công trình/khách hàng, với lãi suất 8,4%/năm. Đặc biệt, chương trình cho vay học sinh, sinh viên ngành STEM áp dụng lãi suất 4,8%/năm, hỗ trợ toàn bộ học phí theo quy định và tối đa 5 triệu đồng/tháng tiền sinh hoạt phí, chi phí học tập khác.

Chuyên đề thứ ba, do đồng chí Nguyễn Thị Hương - Phó phòng Bảo vệ môi trường, Chi cục Môi trường, Khí tượng thủy văn và Biến đổi khí hậu, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai trình bày, tập trung vào tăng cường quản lý chất thải rắn, nước thải theo hướng tuần hoàn, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu; ứng dụng công nghệ xử lý hiện đại, thân thiện với môi trường, giảm thiểu chôn lấp trực tiếp. Đây là nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với các địa bàn nông thôn, miền núi, nơi công tác thu gom, phân loại và xử lý chất thải còn gặp nhiều khó khăn.

Chuyên đề thứ tư, do Đại tá Nguyễn Minh Quyết truyền đạt, làm rõ vai trò CCB trong bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn; đồng thời phát động, củng cố phong trào mỗi hội viên CCB là một tuyên truyền viên bảo vệ môi trường, tích cực, trực tiếp vận động gia đình và nhân dân nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường; thực hiện phân loại, thu gom rác thải tại nguồn; hạn chế, tiến tới nói không với túi ni-lông, chai, lọ và các sản phẩm nhựa dùng một lần. Đồng thời, CCB cần tích cực tham gia trồng, chăm sóc cây xanh, bảo vệ rừng, khơi thông cống rãnh, vệ sinh đường làng, ngõ xóm; giữ gìn nguồn nước, cải tạo cảnh quan ao hồ, kênh mương và xây dựng các khu dân cư xanh, sạch, an toàn.

Chuyên đề cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng, duy trì và nhân rộng những mô hình thiết thực như “Câu lạc bộ bảo vệ môi trường của Cựu chiến binh”, đội thu gom rác thải và mô hình tuyên truyền viên CCB bảo vệ môi trường. Đây là những cách làm phù hợp để tập hợp hội viên, tạo sự lan tỏa từ mỗi gia đình đến cộng đồng dân cư, đồng thời gắn trách nhiệm bảo vệ môi trường với các phong trào thi đua của Hội và nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới tại địa phương. 

Đưa kiến thức tập huấn vào cuộc sống bằng những việc làm cụ thể

Một điểm nhấn quan trọng được nêu tại Hội nghị là kết quả tham gia bảo vệ môi trường của Hội CCB Việt Nam. Theo báo cáo của các tỉnh, thành Hội, trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn Hội đã xây dựng 14.009 Câu lạc bộ bảo vệ môi trường với hàng trăm nghìn hộ tham gia; trồng hàng vạn cây xanh, khoanh nuôi, bảo vệ hàng vạn héc-ta rừng. Nhiều mô hình câu lạc bộ, đội thu gom rác thải và tuyên truyền viên CCB đã góp phần nâng cao ý thức cộng đồng, hạn chế ô nhiễm môi trường.

Kết luận hội nghị, Ban Tổ chức ghi nhận tinh thần học tập nghiêm túc, trách nhiệm của các đại biểu; đồng thời đề nghị cán bộ Hội các cấp tập trung thực hiện tốt năm nhiệm vụ trọng tâm.

Một là, tiếp tục nâng cao nhận thức, phát huy vai trò, trách nhiệm của cán bộ, hội viên trong hoạt động ủy thác, phát triển sản phẩm OCOP, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và sử dụng nước sạch; mỗi hội viên thực sự là một tuyên truyền viên, một tấm gương trong gia đình và cộng đồng.

Hai là, chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân phân loại, thu gom, xử lý rác thải; giữ gìn vệ sinh đường làng, ngõ xóm, khu dân cư; bảo vệ nguồn nước và sử dụng nước an toàn, tiết kiệm.

Ba là, tích cực vận động hội viên và Nhân dân thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm; lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh trong sản xuất, chế biến, bảo quản; không sử dụng chất cấm, hóa chất trái quy định trong sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi.

Bốn là, gắn hoạt động bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm, nước sạch với các phong trào thi đua yêu nước, phong trào “CCB gương mẫu” và xây dựng nông thôn mới; chú trọng xây dựng, nhân rộng những mô hình hiệu quả, phù hợp điều kiện từng địa phương, nhất là vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Năm là, sau tập huấn, mỗi cán bộ, hội viên cần vận dụng linh hoạt, sáng tạo kiến thức vào thực tiễn công tác Hội; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, phản ánh những khó khăn, vướng mắc, xây dựng các mô hình phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường sống an toàn, lành mạnh.

Hội nghị tập huấn tại Lào Cai không chỉ cung cấp kiến thức, nghiệp vụ cần thiết mà còn góp phần thống nhất nhận thức, phương pháp và trách nhiệm hành động của cán bộ, hội viên CCB trước những yêu cầu mới. Với bản chất truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, truyền thống đoàn kết, gương mẫu và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, mỗi cán bộ, hội viên CCB cần đi đầu trong tuyên truyền, vận động, tổ chức thực hiện, biến những nội dung được tập huấn thành việc làm thường xuyên, thiết thực.

Phát huy vai trò nòng cốt, gương mẫu của CCB sẽ góp phần xây dựng những miền quê sáng - xanh - sạch - đẹp, bảo đảm an toàn thực phẩm, nước sạch, nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân, hướng tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới hiện đại, bền vững trên địa bàn tỉnh Lào Cai và cả nước.