“NÓI ÍT - LÀM NHIỀU - LÀM ĐẾN CÙNG” - CHỦ TRƯƠNG ĐÚNG, HÀNH ĐỘNG HIỆU QUẢ

Bài 1: CHỦ TRƯƠNG THỰC HIỆN MANG TẦM CHIẾN LƯỢC

“Nói ít - làm nhiều - làm đến cùng” là chủ trương hành động mang tính định hướng quan trọng được nhấn mạnh trong Nghị quyết Đại hội XIV, thể hiện quyết tâm đổi mới mạnh mẽ trong phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện của Đảng ta. Đây không chỉ là một khẩu hiệu mang tính động viên, mà là một quan điểm chỉ đạo có nội hàm sâu sắc, nhằm khắc phục những hạn chế kéo dài trong thực tiễn, đặc biệt là tình trạng “nói nhiều, làm ít” gây bức xúc trong xã hội.   

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã chỉ rõ: “kiên quyết khắc phục tình trạng "nói nhiều, làm ít", "nói hay, làm dở", thậm chí "nói không đi đôi với làm”[1]. Tiếp đó, trong bài phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định: Điểm nghẽn căn bản nhất hiện nay không nằm ở đường lối, mà nằm ở năng lực biến đường lối thành kết quả phát triển cụ thể; do đó, để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao, phải thống nhất và dứt khoát về tư duy xuyên suốt là chuyển mạnh từ "nói" sang "làm", từ nhận thức thành hành động[2]. Đây chính là tư duy, tầm nhìn và chủ trương tổ chức thực hiện Nghị quyết mang tầm chiến lược của Đảng ta.

Cụ thể hóa Văn kiện thành chương trình, kế hoạch rõ ràng

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định: “Cụ thể hóa Văn kiện thành chương trình, kế hoạch với mục tiêu rõ ràng, chỉ tiêu đo lường được...”[3]. Đó là chỉ đạo nhấn mạnh yêu cầu biến chủ trương, đường lối thành hành động cụ thể, để đo lường và kiểm chứng được. Đây là khâu then chốt, bởi nếu chỉ dừng lại ở định hướng chung chung thì dù đúng đắn đến đâu cũng khó tạo ra chuyển biến thực tế. Việc cụ thể hóa cần được thực hiện bằng cách xây dựng các chương trình, kế hoạch chi tiết với mục tiêu rõ ràng, chỉ tiêu định lượng cụ thể, thời hạn hoàn thành xác định và đặc biệt là phân công trách nhiệm minh bạch cho từng tổ chức, cá nhân, đơn vị. Điều này giúp tránh tình trạng chung chung, hình thức, hoặc “đánh trống ghi tên” trong thực hiện nhiệm vụ. Một điểm rất quan trọng là phải xác định rõ người chịu trách nhiệm đến cùng. Khi trách nhiệm được cá thể hóa, mỗi cán bộ, đảng viên sẽ có ý thức hơn trong công việc, hạn chế tình trạng đùn đẩy, né tránh. Đồng thời, cơ chế này cũng giúp việc kiểm tra, đánh giá trở nên minh bạch, công bằng hơn. Ngược lại, nếu không quy rõ trách nhiệm, rất dễ xảy ra hiện tượng “cha chung không ai khóc”, dẫn đến trì trệ, kém hiệu quả. Như vậy, cụ thể hóa không chỉ là chuyển hóa văn bản thành kế hoạch mà còn là quá trình thiết kế hệ thống thực thi hiệu quả. Đây chính là bước đầu tiên để hiện thực hóa tinh thần “làm đến cùng”, biến quyết tâm chính trị thành kết quả cụ thể trong thực tiễn.

Thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm minh

“Phải thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ; kiên quyết xử lý trì trệ, né tránh, đùn đẩy...”[4]. Chỉ đạo này tập trung vào việc xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm mọi kế hoạch được triển khai đúng tiến độ và chất lượng. Kiểm tra, giám sát không chỉ mang tính hình thức mà phải được thực hiện thường xuyên, có hệ thống, kết hợp giữa định kỳ và đột xuất. Điều này giúp kịp thời phát hiện những vướng mắc, sai sót hoặc biểu hiện trì trệ để có biện pháp điều chỉnh. Bên cạnh đó, việc xử lý nghiêm các hành vi né tránh, đùn đẩy trách nhiệm là yếu tố then chốt để nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong bộ máy. Nếu không có chế tài đủ mạnh, tình trạng “nói nhiều, làm ít” sẽ tiếp tục tái diễn. Ngược lại, việc khen thưởng kịp thời những tập thể, cá nhân làm tốt sẽ tạo động lực tích cực, lan tỏa tinh thần trách nhiệm và sáng tạo trong công việc. Một điểm tiến bộ trong tư duy là nhấn mạnh việc bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Trong bối cảnh cải cách, đổi mới, không thể tránh khỏi rủi ro nhất định. Nếu không có cơ chế bảo vệ, cán bộ sẽ e dè, sợ sai, dẫn đến trì trệ. Vì vậy, kiểm tra, giám sát cần đi đôi với khuyến khích đổi mới và bảo vệ người tiên phong. Như vậy, việc này góp phần tạo nên một môi trường làm việc kỷ luật nhưng cũng năng động, nơi mọi hành động đều được theo dõi, đánh giá và ghi nhận một cách công bằng.

Huy động và sử dụng nguồn lực hiệu quả

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cũng yêu cầu: “Huy động và sử dụng nguồn lực hiệu quả; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí...”[5]. Nội dung này đề cập đến bài toán quan trọng về nguồn lực - yếu tố quyết định đến sự thành công của mọi chương trình, kế hoạch. Trong điều kiện nguồn lực luôn có hạn, việc huy động và sử dụng hiệu quả trở thành yêu cầu cấp thiết. Điều này đòi hỏi phải có tư duy chiến lược trong phân bổ nguồn lực, ưu tiên những lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm. Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí không chỉ là khẩu hiệu mà phải trở thành nguyên tắc xuyên suốt trong quản lý và sử dụng nguồn lực. Lãng phí không chỉ làm hao hụt tài sản công mà còn làm suy giảm niềm tin của xã hội, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả phát triển. Vì vậy, cần có cơ chế kiểm soát chặt chẽ, minh bạch trong đầu tư và chi tiêu công. Ngoài ra, việc tránh chạy theo phong trào cũng là một yêu cầu quan trọng. Nhiều chương trình được triển khai chỉ mang tính hình thức, thiếu tính bền vững, gây lãng phí nguồn lực mà không đem lại hiệu quả thực chất. Do đó, mọi quyết định đầu tư cần dựa trên cơ sở khoa học, thực tiễn và đánh giá kỹ lưỡng. Như vậy, sử dụng nguồn lực hiệu quả không chỉ giúp đạt được mục tiêu đề ra mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.

Xây dựng văn hóa công vụ liêm chính, chuyên nghiệp

 “Thực hiện văn hóa công vụ liêm chính, chuyên nghiệp, khoa học...”[6]. Nhấn mạnh vai trò của văn hóa công vụ trong nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Văn hóa công vụ liêm chính, chuyên nghiệp, khoa học là nền tảng để xây dựng một nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Trong đó, liêm chính là yếu tố cốt lõi, giúp ngăn chặn tiêu cực, tham nhũng; chuyên nghiệp giúp nâng cao chất lượng công việc; còn khoa học giúp tối ưu hóa quy trình và phương pháp làm việc. Việc lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm tiêu chí đánh giá là một bước chuyển quan trọng từ “quản lý” sang “phục vụ”. Điều này đòi hỏi cán bộ, công chức phải thay đổi tư duy, thái độ, đặt lợi ích của người dân lên trên hết. Đồng thời, việc sử dụng dữ liệu và kết quả cụ thể làm căn cứ đánh giá sẽ giúp hạn chế tính chủ quan, nâng cao tính minh bạch và công bằng. Tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình cũng là yêu cầu không thể thiếu. Khi mọi hoạt động được công khai, cán bộ sẽ có ý thức hơn trong thực thi nhiệm vụ, đồng thời tạo điều kiện để người dân giám sát. Đây chính là cơ sở để xây dựng niềm tin và sự đồng thuận xã hội. Nhìn chung, xây dựng văn hóa công vụ không chỉ là cải thiện tác phong làm việc mà còn là thay đổi toàn diện về tư duy, đạo đức và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ.

Làm tốt công tác thông tin, truyền thông

“Làm tốt công tác thông tin, truyền thông bảo đảm đồng thuận xã hội...” [7]. Khẳng định vai trò quan trọng của thông tin, truyền thông trong quá trình triển khai các chính sách, cải cách. Trong bối cảnh các cải cách thường tác động đến nhiều nhóm lợi ích khác nhau, việc tạo sự đồng thuận xã hội là yếu tố quyết định đến thành công. Do đó, thông tin cần được công khai, minh bạch, kịp thời và dễ hiểu để người dân nắm bắt và ủng hộ. Việc lắng nghe ý kiến phản hồi từ xã hội cũng rất quan trọng. Đây không chỉ là kênh giúp phát hiện những bất cập trong quá trình thực hiện mà còn thể hiện tinh thần cầu thị, tôn trọng người dân. Đồng thời, cần kiên trì giải thích, thuyết phục để tạo sự đồng thuận, tránh hiểu lầm hoặc phản ứng tiêu cực. Bên cạnh đó, cần kiên quyết đấu tranh với các thông tin sai lệch, xuyên tạc, gây ảnh hưởng đến niềm tin và sự ổn định xã hội. Tuy nhiên, việc này phải được thực hiện trên cơ sở tôn trọng phản biện xây dựng, không né tránh những ý kiến đóng góp đúng đắn. Mặt khác, công tác truyền thông phải gắn với kỷ luật và trách nhiệm. Khi thông tin minh bạch, trách nhiệm rõ ràng, mọi hành động đều được giám sát, thì việc thực hiện các chủ trương, chính sách sẽ hiệu quả hơn. Đây chính là cầu nối giữa “ý Đảng” với “lòng dân”, bảo đảm cho quá trình cải cách diễn ra thuận lợi và bền vững.

Tinh thần “Nói ít - làm nhiều - làm đến cùng” không những là một phương châm hành động mà còn là sự kết tinh của tư duy đổi mới, quyết liệt và hướng tới hiệu quả thực chất trong lãnh đạo và quản lý. Việc quán triệt và thực hiện nghiêm túc tinh thần này sẽ góp phần nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, tạo chuyển biến rõ nét trong ý thức và hành động của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, việc kiên định thực hiện phương châm “nói ít - làm nhiều - làm đến cùng” sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ để thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững, củng cố niềm tin của nhân dân, đồng thời khẳng định năng lực lãnh đạo và uy tín của Đảng. Đây chính là chìa khóa để biến quyết tâm chính trị thành thành tựu thực tiễn, đưa đất nước vững bước trên con đường phát triển trong giai đoạn mới./.

Kiên quyết khắc phục bằng được tình trạng: “Luật thì đúng mà làm thì khó”, “trên nghị trường thì thông, dưới cơ sở thì vướng”, “trên nóng, dưới lạnh”, “nói nhiều, làm ít”, “quyết sách đúng nhưng thực thi chậm”, gây lãng phí nguồn lực, làm giảm niềm tin của nhân dân.

Văn kiện lần này đặt ra yêu cầu hành động: Nói đi đôi với làm; xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp; gắn trách nhiệm với kết quả; gắn đột phá với bền vững; gắn kỷ luật thực thi với sự hài lòng của nhân dân.

Tổng Bí thư Tô Lâm

(Còn nữa)

Ảnh: Tổng Bí thư Tô Lâm đọc diễn văn bế mạc Đại hội XIV của Đảng

[1] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, H. 2026, tập I, tr. 40.

[2] Trích phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, ngày 07/02/2026.

[3] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Sđd, tập I, tr. 40.

[4] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Sđd, tập I, tr. 40.

[5] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Sđd, tập I, tr. 41.

[6] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Sđd, tập I, tr. 41.

[7] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Sđd, tập I, tr. 41.

Đại tá, TS Hoàng Đình Chiều; Đại tá, ThS Nguyễn Trung Thành; Đại tá Nguyễn Quốc Tuấn (Cục Cán bộ, Tổng cục Chính trị)