Người giữ hồn chữ Chăm giữa miền nắng gió Khánh Hòa

Đó là cô giáo Hán Thị Kim Anh (49 tuổi, ngụ thôn Tân Đức, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa), hiện đang công tác tại Trường Tiểu học Tân Đức.

Sứ mệnh giữ gìn chữ viết của dân tộc

Sinh ra và lớn lên trong cộng đồng người Chăm, từ nhỏ cô Kim Anh đã được nuôi dưỡng trong không gian văn hóa đậm đà bản sắc. Tiếng nói của dân tộc, những lễ hội truyền thống, phong tục tập quán và những câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ đã nuôi dưỡng trong cô tình yêu sâu sắc với văn hóa Chăm.

Trong ký ức tuổi thơ của cô, những nét chữ Chăm mềm mại, cổ kính luôn mang một sức hút đặc biệt. Càng lớn lên, cô càng nhận ra rằng nếu thế hệ trẻ không còn biết đọc, biết viết chữ Chăm, thì một phần bản sắc văn hóa của dân tộc cũng sẽ dần phai nhạt theo thời gian.

Từ suy nghĩ ấy, tình yêu dành cho chữ Chăm trong cô dần trở thành một trách nhiệm.

Đối với cô Kim Anh, việc dạy chữ Chăm không chỉ đơn thuần là công việc của một giáo viên. Đó còn là một sứ mệnh.

Bởi trong từng con chữ là lịch sử, là trí tuệ và là tâm hồn của cả một dân tộc đã tồn tại qua nhiều thế kỷ.

Chính vì vậy, khi lựa chọn con đường nghề nghiệp, cô quyết định trở thành giáo viên dạy chữ Chăm. Đó là con đường không dễ dàng, đòi hỏi sự kiên trì, lòng say mê và tình yêu sâu sắc đối với văn hóa dân tộc.

Tại Trường Tiểu học Tân Đức, hình ảnh cô giáo Hán Thị Kim Anh tận tụy bên bảng lớp đã trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ học sinh. Trong từng tiết học, cô kiên nhẫn hướng dẫn các em từng nét chữ, từng âm đọc.

Những ngày đầu, nhiều học sinh còn bỡ ngỡ với những ký tự lạ. Có em viết chưa đúng, có em đọc chưa tròn tiếng. Nhưng bằng sự tận tâm và kiên nhẫn của cô giáo, các em dần tiến bộ, rồi bắt đầu cảm thấy thích thú với việc học chữ của chính dân tộc mình.

Niềm vui của cô Kim Anh không phải là những lời khen ngợi, mà là khoảnh khắc học sinh lần đầu tiên đọc trôi chảy một đoạn chữ Chăm, hay hào hứng khoe với bạn bè rằng mình đã biết viết chữ của dân tộc mình.

“Đó là phần thưởng lớn nhất đối với người dạy chữ Chăm”, cô chia sẻ.

Lan tỏa chữ Chăm từ lớp học đến cộng đồng

Không chỉ tận tâm với công việc giảng dạy, cô Hán Thị Kim Anh còn có nhiều đóng góp trong việc phát triển chương trình giáo dục tiếng Chăm.

Hiện nay, cô là một trong những tác giả tham gia xây dựng chương trình và biên soạn bộ sách giáo khoa Tiếng Chăm từ lớp 1 đến lớp 5 trong chương trình thay sách giáo khoa do Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì.

Những cuốn sách giáo khoa ấy sẽ trở thành nền tảng quan trọng để việc dạy và học tiếng Chăm trong nhà trường được thực hiện bài bản, khoa học và phù hợp với chương trình giáo dục mới.

Bên cạnh đó, cô còn tham gia giảng dạy, bồi dưỡng tiếng Chăm cho đội ngũ cán bộ, công chức đang công tác tại các địa bàn có cộng đồng người Chăm sinh sống.

Thông qua những lớp học này, nhiều cán bộ có cơ hội hiểu rõ hơn về ngôn ngữ, phong tục và đời sống văn hóa của người Chăm, từ đó góp phần tăng cường sự gắn kết giữa chính quyền với cộng đồng.

Nhóm phóng viên chúng tôi có dịp gặp cô Kim Anh trong một hoàn cảnh khá đặc biệt.

Trong chuyến tác nghiệp dự lễ hội Kate năm 2025 tại làng Chăm Hữu Đức, chúng tôi được hòa mình vào không khí rộn ràng của một trong những lễ hội thiêng liêng và lớn nhất của người Chăm.

Tiếng trống Ginăng vang lên rộn rã, những điệu múa truyền thống uyển chuyển, sắc màu rực rỡ của trang phục lễ hội đã tạo nên một không gian văn hóa đầy sức sống.

Sau lễ hội, thật may mắn khi chúng tôi được cô Kim Anh mời về dùng bữa thân mật tại nhà.

Trong không gian ấm cúng, giản dị nhưng đậm đà tình người của một gia đình Chăm, câu chuyện giữa chủ nhà và khách cứ thế kéo dài. Cô kể về nghề dạy học, về hành trình gắn bó với chữ Chăm và về mong muốn gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc.

Qua những câu chuyện mộc mạc ấy, chúng tôi cảm nhận rõ tình yêu sâu sắc mà cô dành cho chữ viết của dân tộc mình.

Với cô, mỗi học sinh biết đọc và viết chữ Chăm là thêm một hy vọng để ngôn ngữ ấy tiếp tục được gìn giữ và phát triển trong tương lai.

Đối với đồng nghiệp, cô Kim Anh là một giáo viên tận tụy và trách nhiệm. Đối với học sinh, cô là người cô hiền hậu, luôn kiên nhẫn dìu dắt từng bước học tập. Còn đối với cộng đồng, cô là một trong những người đang âm thầm góp sức giữ gìn và lan tỏa chữ Chăm trong đời sống hôm nay.

Trong nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay, việc bảo tồn tiếng nói và chữ viết của các dân tộc thiểu số ngày càng trở nên quan trọng.

Và trong hành trình gìn giữ ấy, những người thầy như cô giáo Hán Thị Kim Anh chính là những “người giữ lửa” thầm lặng.

Bằng lòng yêu nghề, niềm tự hào về văn hóa dân tộc và sự cống hiến bền bỉ, cô đang góp phần giữ gìn chữ Chăm cho các thế hệ mai sau. Những nét chữ mà cô dạy hôm nay không chỉ là tri thức, mà còn là sợi dây kết nối truyền thống với tương lai.

Giữa miền đất đầy nắng gió Khánh Hòa, cô giáo Hán Thị Kim Anh vẫn ngày ngày cần mẫn bên bảng lớp, âm thầm gieo những hạt mầm chữ Chăm vào tâm hồn thế hệ trẻ.

Và chính những hạt mầm ấy sẽ tiếp tục lớn lên, trở thành niềm tự hào và bản sắc bền vững của cộng đồng người Chăm trong mai sau.