Nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số

Kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (1/5/1886 - 1/5/2026) không chỉ là dịp nhắc nhớ về ý nghĩa lịch sử của ngày 1/5, mà còn là thời điểm để nhìn sâu hơn vào giá trị của lao động và những con người đang âm thầm giữ nhịp vận hành của đời sống.

Với tinh thần đó, tỉnh Phú Thọ vừa phát động Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2026 với những thông điệp mang tính thời sự và định hướng rõ nét: “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số” và “Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”. Đây không chỉ là lời phát động cho một đợt thi đua, mà còn là lời khẳng định rõ ràng phát triển không thể được đánh đổi bằng sự bất an của người lao động.

An toàn lao động phải bắt đầu từ ý thức và trách nhiệm

Do vậy, mục đích của Tháng hành động không nằm ở những khẩu hiệu treo cao, mà phải được đo bằng những thay đổi cụ thể, sát với từng vị trí việc làm, từng công đoạn sản xuất.

Theo kế hoạch, Phú Thọ sẽ tập trung rà soát toàn diện các nguy cơ mất an toàn lao động; xây dựng phương án làm việc an toàn; kiểm soát chặt chẽ các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc; siết chặt việc chấp hành quy định pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động. Cùng với đó là tăng cường huấn luyện an toàn; quản lý nghiêm máy móc, thiết bị, vật tư, hóa chất có yêu cầu nghiêm ngặt; thực hiện quan trắc môi trường lao động; trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân và chăm sóc sức khỏe định kỳ cho người lao động.

Điều quan trọng hơn cả là từ những yêu cầu ấy, một “văn hóa an toàn” cần được hình thành trong từng doanh nghiệp. Ở đó, việc đội mũ bảo hộ, đeo găng tay, kiểm tra thiết bị hay tuân thủ quy trình không còn là sự đối phó để hoàn tất thủ tục, mà trở thành thói quen nghề nghiệp, thành ý thức tự bảo vệ mình và bảo vệ đồng nghiệp.

Thực tế cho thấy, những lĩnh vực như xây dựng, khai khoáng, cơ khí, luyện kim, xi măng, hóa chất hay chế biến thủy sản luôn tiềm ẩn nguy cơ cao về tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Cho nên, công tác tuyên truyền, huấn luyện và giám sát ở những ngành nghề này càng phải đi vào thực chất, không thể làm theo phong trào, càng không thể “đánh trống ghi tên”. Bởi suy cho cùng, an toàn lao động không phải là một thủ tục để hoàn thiện hồ sơ, mà là trách nhiệm để bảo vệ con người.

Chăm lo người lao động là thước đo của phát triển bền vững

Một nền sản xuất bền vững không chỉ cần máy móc tốt, mà còn cần những con người được đối xử tử tế. Khi người công nhân được làm việc trong môi trường an toàn, được lắng nghe, được bảo vệ quyền lợi và được ghi nhận đóng góp, họ không chỉ yên tâm gắn bó mà còn sẵn sàng sáng tạo, cống hiến nhiều hơn cho doanh nghiệp và xã hội.

Phát biểu tại lễ phát động, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Nguyễn Khắc Hiếu nhấn mạnh, Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động và Tháng Công nhân năm 2026 là hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động, đồng thời góp phần thúc đẩy phong trào thi đua lao động sản xuất, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động.

Điều đáng chú ý là tinh thần ấy không dừng ở sự động viên, mà được cụ thể hóa bằng những yêu cầu rõ ràng đối với các cấp, ngành, địa phương, doanh nghiệp và tổ chức công đoàn: tăng cường truyền thông, tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện điều kiện lao động; đẩy mạnh thương lượng, đối thoại tại nơi làm việc; xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ; chăm lo thiết thực đến việc làm, tiền lương, tiền thưởng và phúc lợi cho công nhân lao động.

Đó cũng là cốt lõi của văn hóa lao động hiện đại: người lao động không chỉ là lực lượng sản xuất, mà là chủ thể của phát triển. Họ cần được bảo đảm không chỉ quyền được làm việc, mà cả quyền được an toàn, được tôn trọng, được đối thoại và được sống bằng chính sức lao động của mình với đầy đủ phẩm giá.

Bởi vậy, doanh nghiệp không thể chỉ lập kế hoạch an toàn, vệ sinh lao động để đủ quy định, càng không thể xem chăm lo đời sống công nhân là một hoạt động phúc lợi mang tính phong trào. Đầu tư cho an toàn không phải khoản chi phát sinh, mà là đầu tư để giữ chân nhân lực, ổn định sản xuất và giảm thiểu rủi ro.

Cùng với yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng về an toàn lao động, Phú Thọ cũng đặt kỳ vọng vào vai trò đồng hành của tổ chức công đoàn thông qua các chương trình thiết thực như “Công nhân sáng tạo, vững tin bước vào kỷ nguyên mới”, “Đối thoại tháng 5”, diễn đàn “Đảng với công nhân - Công nhân với Đảng” hay chương trình “Cảm ơn người lao động”.

Những chương trình ấy, nếu được triển khai bằng sự chân thành và thực chất, sẽ không chỉ làm nên một Tháng Công nhân giàu ý nghĩa, mà còn góp phần bồi đắp một nền văn hóa lao động tiến bộ, nơi người lao động được trân trọng không phải bằng lời nói, mà bằng chính những đổi thay họ cảm nhận được trong từng ngày làm việc.

Có thể khẳng định rằng, khi người công nhân được làm việc an toàn, được ghi nhận xứng đáng. Đó là thành quả của chính sách an sinh, mà còn là thước đo của một nền phát triển có chiều sâu, có trách nhiệm và giàu tính nhân văn.