Mẹ Việt Nam Anh hùng Võ Thị Đức: Đi qua mất mát, giữ trọn niềm tin

Nén đau thương, trọn nghĩa với Tổ quốc

Theo con đường dẫn vào khu tập thể Công ty chăn nuôi tỉnh Khánh Hòa, thuộc Tổ dân phố 7, (phường Bắc Nha Trang), chúng tôi tìm vào ngôi nhà của mẹ Võ Thị Đức, người Mẹ Việt Nam Anh hùng can trường đã đi qua hai cuộc chiến tranh và hiến dâng những người thân yêu nhất cho Tổ quốc.

Căn nhà không lớn, bài trí giản dị nhưng ngăn nắp, ấm cúng và ngập tràn không khí gia đình. Đón chúng tôi ngay từ bậc cửa là một người đàn ông có khuôn mặt hiền hậu, nụ cười chất phác của người con đất miền Trung - anh Phạm Hồng Tâm, con trai út của mẹ Võ Thị Đức.

Rót chén trà nóng mời khách, anh Tâm nhìn lên ba khung Bằng Tổ quốc ghi công và tấm bằng Danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” treo trang trọng trên tường. Khói trà bảng lảng quyện trong không gian tĩnh mịch, anh Tâm khẽ giọng bùi ngùi kể cho chúng tôi nghe về cuộc đời của người mẹ kính yêu - một cuộc đời gắn liền với những thăng trầm của lịch sử dân tộc.

“Mẹ tôi sinh năm 1921, quê gốc ở xã Đức Chánh, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi (nay là xã Mỏ Cày, tỉnh Quảng Ngãi). Vùng đất vốn là cái nôi cách mạng, nhưng cũng là nơi hứng chịu biết bao bom đạn, đau thương của chiến tranh. Thời trẻ, mẹ tôi nguyên là cán bộ Hội phụ nữ xã Đức Chánh, hoạt động năng nổ. Những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra ác liệt nhất, mẹ tôi vừa là hậu phương vững chắc, vừa trực tiếp tham gia tiếp tế, nuôi giấu cán bộ, là người có công giúp đỡ cách mạng” - Anh Tâm bồi hồi nhớ lại.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những vết thương để lại trong lòng người mẹ thì mãi mãi không thể lành. Gia đình mẹ có ba liệt sĩ. Người chồng thân yêu của mẹ, liệt sĩ Phạm Cây, hy sinh năm 1966 khi cuộc kháng chiến đang bước vào giai đoạn cam go nhất. Nén nỗi đau mất chồng, mẹ tiếp tục động viên các con lên đường tòng quân, tiếp bước cha anh bảo vệ xóm làng.

Nhưng rồi tai họa lại tiếp tục ập xuống. Năm 1969, người con trai thứ của mẹ là anh Phạm Hùng Thiêng, khi ấy đang giữ chức vụ Tiểu đội trưởng đặc công của tỉnh Quảng Ngãi cũng đã anh dũng hy sinh tại chiến trường Khu 5 ác liệt. Chưa đầy một năm sau, vào năm 1970, người con gái yêu thương của mẹ là chị Phạm Thị Hồng Huê, Phó Bí thư chi đoàn xã Đức Chánh, cũng đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, bỏ lại bao ước mơ, hoài bão của tuổi thanh xuân.

Ba lần nhận tin dữ là ba lần khúc ruột của mẹ như đứt đoạn. Người chồng và hai người con lần lượt hy sinh, hóa thân vào hình sông dáng núi, để lại cho mẹ một khoảng trống mênh mông không gì bù đắp nổi.

Bình yên tuổi xế chiều trong nghĩa tình tri ân

Mẹ Võ Thị Đức có tất cả 7 người con. Sau ngày đất nước thống nhất, vượt qua muôn vàn gian khó của thời hậu chiến, mẹ đã nuôi dạy các con còn lại khôn lớn, trưởng thành. Họ đều là những cán bộ gương mẫu trong các cơ quan nhà nước và lực lượng vũ trang nhân dân. Đến nay, ngoài chồng và hai người con đã hy sinh vì độc lập dân tộc, các con còn lại của mẹ đều đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và được nghỉ hưu theo chế độ.

Năm 1996, khi tuổi đã cao, sức đã yếu, mẹ Đức quyết định chuyển vào Khánh Hòa để sinh sống cùng vợ chồng người con trai út Phạm Hồng Tâm. Anh Tâm chia sẻ, dù đã rời xa mảnh đất Mộ Đức, Quảng Ngãi đầy ắp kỷ niệm nhưng trong tâm khảm của mẹ, quê hương chưa bao giờ phai nhạt. Để mẹ vơi bớt nỗi nhớ thương và thuận tiện cho việc tâm linh, gia đình đã xin phép di dời bia tưởng niệm của các liệt sĩ vào thờ tự tại Đình Phú Xương, thuộc phường Bắc Nha Trang.

Khi còn khỏe, thỉnh thoảng mẹ vẫn đau đáu hướng về quê nhà. Những lúc như thế, mẹ lại bảo vợ chồng tôi chuẩn bị đồ đạc để về quê thăm hỏi bà con, họ hàng, làng xóm và thắp nén hương thơm cho cha và hai anh, chị liệt sĩ hiện vẫn đang được thờ cúng tại nhà thờ tổ ở quê do người anh trai cả trông coi. Giọng anh Tâm nghẹn lại khi nhắc về những chuyến đi thấm đẫm nước mắt và tình thâm của mẹ.

Ghi nhận những cống hiến, hy sinh vô bờ bến của mẹ đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, ngày 7-11-2002, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 254/KT/CTN, phong tặng Danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” cho mẹ Võ Thị Đức. Đây là sự đền ơn đáp nghĩa, là phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước và Nhân dân tri ân người mẹ đã hiến dâng máu xương của gia đình cho nền độc lập hôm nay.

Hiện tại, ở tuổi ngoài bách niên, sức khỏe của mẹ Võ Thị Đức đã yếu đi nhiều theo quy luật của thời gian. Hằng tháng, mọi sinh hoạt của mẹ đều dựa vào số tiền trợ cấp ưu đãi dành cho Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và chế độ người có công giúp đỡ cách mạng. Trong căn nhà nhỏ yên bình, mọi sự chăm sóc, phụng dưỡng mẹ đều do một tay vợ chồng anh Tâm lo liệu, chu toàn từng bữa ăn, giấc ngủ. Anh Tâm tâm sự rằng, việc được tự tay chăm sóc mẹ già, nhìn thấy mẹ mỗi ngày là niềm vinh hạnh, là phúc đức lớn nhất của gia đình anh.

Dù thể trạng đã suy giảm, nhưng mỗi khi có khách đến thăm, ánh mắt của mẹ vẫn còn rất lanh lợi, ánh lên niềm vui sướng và sự tinh anh của một cựu cán bộ phụ nữ năm xưa. Anh Tâm cho biết, mẹ rất phấn khởi và xúc động khi vào các dịp lễ, tết, các đồng chí lãnh đạo từ Trung ương đến tỉnh Khánh Hòa và các ban ngành, đoàn thể của địa phương đều đến tận nhà thăm hỏi, tặng quà và chúc thọ mẹ. Sự quan tâm ân cần ấy là nguồn động viên tinh thần to lớn, giúp mẹ sống vui, sống khỏe cùng con cháu.

Đặc biệt, trong dịp kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30-4 vừa qua, ngôi nhà nhỏ của mẹ đã vinh dự được đón Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam cùng đoàn công tác đến thăm và tặng quà. Hình ảnh vị tướng quân đội nắm chặt đôi tay gầy guộc của mẹ, ân cần hỏi thăm sức khỏe và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những hy sinh của gia đình đã để lại ấn tượng xúc động, sâu sắc. Đó không chỉ là tình cảm cá nhân, mà còn là đại diện cho ý chí, tình cảm của toàn quân, toàn dân luôn ghi nhớ truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc.

Quả ngọt từ sự tiếp nối truyền thống

Niềm vui trong căn nhà nhỏ của Mẹ Việt Nam Anh hùng Võ Thị Đức như được nhân đôi khi mới đây, con gái của anh Tâm (tức cháu nội của mẹ) đã nhận được tin vui lớn. Cháu vừa được lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa xét tuyển vào làm việc tại địa phương. Đây là phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực học tập, rèn luyện của thế hệ thứ ba trong gia đình, đồng thời cũng thể hiện sự quan tâm, tạo điều kiện thấu đáo của chính quyền địa phương đối với con em các gia đình chính sách, người có công trên địa bàn.

Chia sẻ về niềm tự hào này, anh Phạm Hồng Tâm không giấu nổi sự xúc động: “Gia đình chúng tôi vô cùng biết ơn sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Quân đội và lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa. Việc con gái tôi được tuyển dụng vào làm việc tại cơ quan nhà nước của tỉnh không chỉ là niềm vinh dự lớn của cháu, mà còn là niềm an ủi, động viên rất lớn đối với mẹ tôi trong những năm tháng cuối đời. Chúng tôi luôn răn dạy các con phải sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh của ông nội và các bác, xứng đáng với danh hiệu cao quý mà bà nội đã được ban tặng”.

Chia tay gia đình anh Tâm khi bóng nắng đã lên quá đỉnh đầu, hình ảnh người Mẹ Việt Nam Anh hùng Võ Thị Đức với ánh mắt lanh lợi, kiên trung ngồi bên con cháu cứ đọng mãi trong tâm trí chúng tôi. Mẹ chính là một pho lịch sử sống, là biểu tượng cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam: “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”. Những hy sinh thầm lặng của mẹ đã góp phần dệt nên màu cờ Tổ quốc và hôm nay, mạch nguồn truyền thống ấy vẫn đang được các thế hệ con cháu của mẹ tiếp nối, gìn giữ và phát huy, đóng góp sức mình vào công cuộc xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.