Ca sốt xuất huyết tăng nhanh, bác sĩ chỉ cách phòng tránh hiệu quả

Bác sĩ CKII.Ths.Nguyễn Thị Oanh - Trưởng đơn nguyên Truyền nhiễm Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho biết: “Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây lên, virus Dengue có 4 tuýp huyết thanh là DEN- 1; DEN - 2; DEN - 3 và DEN - 4. Virus truyền bệnh từ người bệnh sang người lành do muỗi Aedes aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu. Bệnh xảy ra quanh năm, thường ra tăng vào mùa mưa, bệnh gặp ở cả trẻ em và người lớn”.

Sốt xuất huyết là bệnh có biểu hiện chính là: Sốt, xuất huyết và thoát huyết tương (thoát huyết tương có thể dẫn tới giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông máu, suy tạng nếu không được chẩn đoán kịp thời bệnh nhân có thể bị tử vong). Thông thường khi một người đi từ vùng dịch về hoặc đang sống trong vùng có sốt xuất huyết mà có ít nhất 2 trong số các biểu hiện sau thì cần nghĩ tới có thể bị mắc sốt xuất huyết: Chán ăn, buồn nôn, nôn; sốt, đau đầu, đau mỏi người; xung huyết da; hoặc có 1 trong các dấu hiệu cảnh báo như nghiệm pháp dây thắt dương tính, công thức máu có tình trạng giảm bạch cầu.

Theo bác sĩ Oanh, bệnh nhân bị sốt xuất huyết sẽ rất đau đầu, đau mỏi người, đau cơ rất điển hình. Nhìn trên lâm sàng, khi khám bệnh các bác sĩ sẽ thấy bệnh nhân bị sốt xuất huyết từ 1-3 ngày đầu, có biểu hiện bị xung huyết da rất điển hình. Bệnh nhân sốt xuất huyết từ ngày thứ 5 trở đi, bệnh nhân nặng sẽ có thể có những biểu hiện ra những chấm xuất huyết, xuất huyết niêm mạc, nặng hơn bệnh nhân có thể bị xuất huyết tiêu hóa.

Ngoài khám lâm sàng, ngay từ những ngày đầu nếu bệnh nhân đến viện sớm sẽ được chỉ định xét nghiệm cận lâm sàng như xét nghiệm công thức máu, bệnh nhân đã có tình trạng giảm bạch cầu, từ ngày thứ 5, thứ 6 trở đi có thêm tình trạng giảm tiểu cầu và tình trạng cô đặc máu.

Một bệnh nhân đã được chẩn đoán sốt xuất huyết cần chú ý phát hiện các dấu hiệu cảnh báo sau:Vật vã, lừ đừ, li bì; đau bụng vùng gan (hạ sườn phải); gan to >2cm; nôn nhiều; xuất huyết niêm mạc; tiểu ít; xét nghiệm máu: Hemantocrit tăng cao; tiểu cầu giảm nhanh. Khi bệnh nhân sốt xuất huyết có dấu hiệu cảnh báo thì cần phải nhập viện điều trị ngay!

Bác sĩ Oanh nhấn mạnh, bệnh nhân bị sốt xuất huyết không được phát hiện, chẩn đoán và điều trị kịp thời sẽ dẫn đến những biến chứng rất nguy hiểm vì đặc điểm của sốt xuất huyết là sốt, xuất huyết và thoát huyết tương. Do đó, nếu bệnh nhân không được phát hiện kịp thời có thể dẫn đến tình trạng sốc, giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông máu, suy tạng và có thể dẫn đến tử vong. Đặc biệt, những bệnh nhân từ 30 - 50 tuổi là giai đoạn hệ miễn dịch tốt nhất, khả năng phản ứng của cơ thể dữ dội nhất thường sẽ bị nặng hơn. Những người có bệnh nền, bản thân đang dùng thuốc chống đông và người có sức khỏe yếu, béo phì cũng cần hết sức thận trọng (người béo phì có tế bào đuôi gai nhiều hơn so với người gầy nếu mắc sốt xuất huyết sẽ bị nặng hơn).

Sốt xuất huyết xuất hiện ở tất cả các tháng trong năm, tuy nhiên từ tháng 7 đến tháng 11 hằng năm dịch sốt xuất huyết sẽ ở thời kỳ cao điểm nhất. Bộ Y tế cho biết, từ đầu năm đến nay cả nước đã ghi nhận hơn 32.000 ca mắc sốt xuất huyết, đã có trường hợp tử vong. Dịch sốt xuất huyết có diễn biến ngày càng phức tạp do thời tiết ở Việt Nam nóng ẩm mưa nhiều.

Tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, bệnh viện đã bố trí một khu riêng biệt để điều trị cho các bệnh nhân sốt xuất huyết. Khu điều trị cho các bệnh nhân sốt xuất huyết sẽ được các bác sĩ có kinh nghiệm về điều trị sốt xuất huyết chăm sóc và thăm khám, tại đây ngoài điều trị cho các bệnh nhân bị sốt xuất huyết thể vừa các bác sĩ còn điều trị cho các bệnh nhân sốt xuất huyết nặng có dấu hiệu cảnh báo. Vào lúc cao điểm Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn điều trị thường xuyên cho khoảng 40 - 50 bệnh nhân bị sốt xuất huyết/ngày. Bệnh viện luôn đề cao việc coi bệnh nhân như người thân, theo đó các bác sĩ luôn phát hiện sớm những dấu hiệu cảnh báo của bệnh nhân sốt xuất huyết giúp cho việc xử trí kịp thời, giảm thiểu tối đa những bệnh nhân bị sốt xuất huyết có diễn biến nặng và ảnh hưởng đến tính mạng.

Bác sĩ Oanh khuyến cáo, bệnh sốt xuất huyết là bệnh có thể gây thành dịch do muỗi Aedes aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh từ người mắc bệnh sốt xuất huyết sang người lành, vì vậy để chủ động phòng chống bệnh sốt xuất huyết chúng ta phải cắt đứt được vật chủ trung gian truyền bệnh này. Cụ thể, người dân phải chủ động ngăn chặn sự hình thành và phát triển của muỗi Aedes aegypti để nó không có cơ hội phát triển truyền bệnh từ người bệnh sang người lành bằng những hành động cụ thể như sau: Hạn chế tối đa những dụng cụ chứa nước đọng, những vũng nước có thể hình thành các con bọ gậy, ấu trùng phát triển thành muỗi. Kiểm soát côn trùng trung gian truyền bệnh, diệt bọ gậy loăng quăng, diệt muỗi trưởng thành bằng cách phun thuốc diệt muỗi, loại bỏ các ổ chứa nước đọng, thực hiện công tác giám sát phòng chống sốt xuất huyết Dengue theo quy định của Bộ Y tế. Hiện nay, đã có vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết, người dân có thể đến các cơ sở tiêm chủng để được tư vấn tiêm vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết.

Khi người dân có các dấu hiệu của bệnh sốt xuất huyết thì cần phải được đi khám tại các trung tâm y tế kịp thời để được nghe bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán và tư vấn điều trị theo đúng giai đoạn của bệnh, bệnh nhân cần thực hiện đúng lời khuyên của bác sĩ về việc theo dõi các triệu chứng và tái khám nhằm phát hiện sớm các biến chứng để xử lý kịp thời khi có chỉ định cần nhập viện điều trị.

Trong thời gian bệnh nhân bị sốt xuất huyết ngoài việc bù nước, điện giải qua đường uống theo hướng dẫn của nhân viên y tế, thì bệnh nhân cần ăn đồ ăn mềm, dễ tiêu, ăn nhiều hoa quả, đồ ăn nhiều đạm như thịt bò, thịt thăn lợn, cá quả... Tránh ăn những thức ăn làm cho bệnh nhân đại tiện khiến phân sẫm màu như tiết canh, uống thuốc sắt gây khó khăn cho bác sĩ trong quá trình chẩn đoán nhầm với xuất huyết tiêu hoá trong bệnh cảnh bệnh sốt xuất huyết.

Toàn dân đồng lòng vệ sinh môi trường loại bỏ các ổ chứa nước đọng, nâng cao kiến thức hiểu biết về bệnh sốt xuất huyết giúp người dân phát hiện kịp thời các triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết để đi khám, tránh bệnh nặng mới tới viện. Khuyến khích người dân tiêm phòng vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết tại các cơ sở y tế được Bộ Y tế cấp phép tiêm chủng.