Z176 phát huy năng lực sản xuất lưỡng dụng, nâng sức cạnh tranh  của doanh nghiệp quân đội

Khẳng định chức năng doanh nghiệp quốc phòng bằng năng lực sản xuất thực chất

Một doanh nghiệp quốc phòng có thể tham gia sâu vào thị trường quốc tế nhưng không được xa rời chức năng, nhiệm vụ cốt lõi. Đó là phương châm xuyên suốt trong quá trình phát triển của Công ty TNHH một thành viên 76 (Nhà máy Z176), đơn vị trực thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng. Từ tiền thân Xưởng T606 thành lập năm 1971, Z176 hiện duy trì nghiên cứu, sản xuất khí tài ngụy trang, nghi binh, trang cụ, áo trang bị K23, lều quân dụng và nhiều loại vật tư kỹ thuật phục vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu.

Đối với Z176, lưỡng dụng không đơn thuần là bố trí cùng một mặt bằng để sản xuất hai nhóm sản phẩm. Nội hàm quan trọng hơn là tạo khả năng chuyển đổi, chia sẻ hợp lý năng lực nghiên cứu, công nghệ, thiết bị và con người; đồng thời bảo đảm yêu cầu riêng của từng nhiệm vụ. Năng lực hình thành từ sản xuất hàng xuất khẩu có thể hỗ trợ tiêu chuẩn hóa, kiểm soát chất lượng, tổ chức chuỗi cung ứng và nâng cấp thiết bị; ngược lại, kỷ luật, trách nhiệm và yêu cầu tin cậy của sản xuất quốc phòng trở thành lợi thế về uy tín trong quan hệ thương mại.

Trên cương vị Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty, Đại tá Phạm Anh Tuấn cùng Đảng ủy, Ban Giám đốc và tập thể cán bộ, công nhân viên đã kiên trì định hướng kết hợp quốc phòng với kinh tế, coi sản xuất xuất khẩu là nguồn lực quan trọng góp phần đầu tư chiều sâu, nghiên cứu sản phẩm mới, củng cố tiềm lực công nghiệp quốc phòng. Danh hiệu “Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - Cúp Thánh Gióng” năm 2026 được trao cho đồng chí tại Hà Nội ngày 11-10 là sự ghi nhận gắn với kết quả phát triển của cả tập thể Z176.

Xuất khẩu là thước đo hội nhập và năng lực cạnh tranh

Giai đoạn 2021–2025, doanh thu Công ty tăng từ 2.026,3 tỷ đồng lên 3.553,8 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 15,1%/năm. Doanh thu xuất khẩu tăng từ 1.657,6 tỷ đồng lên 2.752,9 tỷ đồng, bình quân khoảng 13,5%/năm. Tính theo doanh thu lũy kế của toàn giai đoạn, xuất khẩu chiếm khoảng 78,4% tổng doanh thu. Tỷ trọng đó cho thấy thị trường quốc tế là bộ phận cấu thành chủ yếu trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của Nhà máy, chứ không chỉ là một kênh tiêu thụ bổ sung.

Z176 tham gia chuỗi cung ứng của IKEA (Thụy Điển), Decathlon (Pháp), Polyconcept (Hoa Kỳ), đưa các nhóm sản phẩm gia dụng, bao bì, ba lô, lều dã ngoại, sản phẩm thể thao đến hơn 40 quốc gia, vùng lãnh thổ. Những hợp đồng quốc tế đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chi phí, chất lượng, thời gian giao hàng, an toàn, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm môi trường. Chính sức ép ấy buộc doanh nghiệp liên tục tổ chức lại dây chuyền, hoàn thiện hệ thống quản trị chất lượng và nâng năng lực phát triển sản phẩm.

Quan điểm được Z176 theo đuổi là giữ vững khách hàng chiến lược, nhưng không tăng doanh thu bằng mọi giá. Sự phát triển phải đồng hành với hiệu quả đơn hàng, tốc độ quay vòng vốn, kiểm soát vật tư và khả năng bảo đảm năng lực dự phòng phục vụ nhiệm vụ quốc phòng. Đây là yêu cầu mang tính đặc thù đối với doanh nghiệp quân đội hoạt động trên thị trường cạnh tranh.

Đổi mới quản trị, khoa học - công nghệ và hiệu quả vốn nhà nước

Một trong những chuyển biến quan trọng tại Z176 là quá trình chuyển từ điều hành chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang quản trị dựa trên quy trình, dữ liệu và kết quả. Nhà máy từng bước hoàn thiện quy chế, phân cấp, phân quyền gắn trách nhiệm; triển khai phương thức quản lý theo KPI, 5S, TPM, Lean Manufacturing và đẩy mạnh chuyển đổi số, AI qua sự dụng hệ thống ERP, từ các khâu kế hoạch, vật tư, sản xuất, định mức, chất lượng, tài chính. Mục đích của chuyển đổi số không dừng ở số lượng phần mềm, mà là thông tin thống nhất, quyết định nhanh và xử lý rõ trách nhiệm.

Cùng với tổ chức lại hoạt động điều hành, giai đoạn 2021–2025 Nhà máy triển khai hơn 35 đề tài, nhiệm vụ khoa học - công nghệ các cấp; công nhận và ứng dụng trên 180 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, giải pháp hữu ích. Việc nghiên cứu vật liệu mới, tự động hóa công đoạn, nâng năng lực thiết kế, thử nghiệm và đo lường vừa phục vụ sản phẩm quốc phòng, vừa hỗ trợ yêu cầu của các đơn hàng quốc tế. Các sáng kiến không chỉ tạo giá trị ở một thiết bị, một sản phẩm mà còn hình thành đội ngũ cán bộ kỹ thuật làm chủ quá trình cải tiến liên tục.

Năm 2025, công ty đạt tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 12,49%. Với một doanh nghiệp Nhà nước, năng lực cạnh tranh chỉ bền vững khi gắn tăng trưởng với bảo toàn, phát triển vốn, sử dụng hiệu quả tài sản và chủ động nguồn lực cho nhiệm vụ chính trị.

Từ kết quả đạt được đến yêu cầu của giai đoạn 2026–2030

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước, đẩy mạnh quản trị hiện đại trên nền tảng số, phát huy vai trò trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, trong đó có quốc phòng, an ninh. Nghị quyết số 57-NQ/TW coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực phát triển. Trong Quân đội, Chỉ thị số 82/CT-BQP ngày 13-7-2026 về cơ cấu lại vốn nhà nước tại các doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng giai đoạn 2026–2030 đặt hoạt động của doanh nghiệp vào yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hơn.

Từ thực tiễn Z176, có thể thấy việc cơ cấu lại cần gắn với rà soát chức năng, nhiệm vụ và lợi thế sản phẩm, tránh phân tán đầu tư hoặc trùng lặp năng lực; phát triển chuỗi giá trị từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất đến cung ứng; tăng năng lực điều hành và kiểm soát rủi ro trên cơ sở dữ liệu; ưu tiên dự án có tác dụng nâng tiềm lực công nghiệp quốc phòng đồng thời tạo hiệu quả kinh tế dài hạn. Đây là những định hướng tiếp tục nghiên cứu và triển khai, không phải kết quả đã hoàn thành của một đề án sắp xếp cụ thể.

Tại Công ty, thi đua, khen thưởng được gắn với năng suất, chất lượng, kỷ luật, sáng kiến và hiệu quả công việc. Trong 5 năm 2021–2025, doanh nghiệp dành trên 6,8 tỷ đồng cho hoạt động nhân đạo, chính sách xã hội và chăm lo người lao động; hỗ trợ xây dựng 3 nhà đồng đội, 5 nhà tình nghĩa, 2 nhà “Mái ấm Công đoàn”. Từ nội lực con người, sức mạnh tổ chức và văn hóa quân đội được chuyển hóa thành năng suất, chất lượng và sự gắn bó lâu dài.

Với kết quả xuất khẩu và đổi mới quản trị cho thấy hướng phát triển đáng chú ý: giữ vững nhiệm vụ quốc phòng, phát triển kinh tế lưỡng dụng, sử dụng hiệu quả vốn nhà nước và vươn lên bằng năng lực công nghệ. Trong giai đoạn tổ chức, sắp xếp mới, đó là những giá trị cần tiếp tục củng cố, phát huy.