VIẾT TIẾP TÌNH HỮU NGHỊ BẰNG NGÔN NGỮ SỐ

Tháng 9/2025, hệ thống ngân hàng lõi (Core Banking) mới vận hành thành công tại BIDV Chi nhánh Yangon. Giờ đây, “công trường số” ấy đã chuyển sang Viêng Chăn với LaoVietBank và đến Phnôm Pênh với BIDC. Trên hành trình còn nhiều chặng phía trước ấy, những đảng viên BIDV không làm thay bạn. Họ lặng lẽ gieo tri thức trên đất bạn, để mỗi cán bộ ngân hàng bạn tự tin làm chủ hệ thống – và để niềm tin giữa các dân tộc thêm bền chặt.

Giờ thực hành cuối buổi ở Viêng Chăn. Người đứng trên bục giảng không phải chuyên gia BIDV, mà là một cán bộ LaoVietBank vừa hoàn thành khóa đào tạo tiểu giảng viên. Anh giảng bằng tiếng Lào cho chính đồng nghiệp của mình, thỉnh thoảng dừng lại, liếc về cuối lớp. Ở đó, người cán bộ BIDV gật đầu khích lệ, rồi cúi xuống ghi lại những điều cần góp ý sau buổi học.

Khoảnh khắc người thầy lùi lại phía sau ấy là đích đến của cả một hành trình. Không phải để chuyên gia Việt Nam “làm thay” hệ thống cho bạn, mà để chính đội ngũ của bạn hiểu, vận hành và tự đào tạo được cho nhau. Hành trình ấy xuất phát từ Hà Nội, và chặng đầu tiên là Yangon.

Chuyển đổi Core Banking tại các đơn vị nước ngoài là nơi hai chủ trương lớn của Đảng gặp nhau. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là “đột phá quan trọng hàng đầu”. Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 yêu cầu hội nhập quốc tế phải thực chất, gắn với nâng cao năng lực nội tại. Tại Đảng bộ BIDV, các chủ trương ấy được cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 57-NQ/ĐU ngày 18/5/2026 về Chiến lược công nghệ thông tin và chuyển đổi số, Nghị quyết số 52-NQ/ĐU ngày 29/4/2026 về Chiến lược phát triển nguồn nhân lực. Các nghị quyết ấy cùng gặp nhau ở một điểm cốt lõi: công nghệ chỉ phát huy giá trị khi có con người làm chủ được nó.

Yangon – “ca thay tim” đầu tiên

Thay hệ thống ngân hàng lõi giống như thay tim cho một cơ thể đang vận động. Giao dịch không được gián đoạn, dữ liệu không được sai một con số. Ở Yangon, thử thách còn nhân lên bởi khoảng cách địa lý, khác biệt ngôn ngữ và một môi trường kinh doanh nhiều biến động.

Đội dự án chọn cách làm “chắc từng bước”: rà soát kỹ từng nghiệp vụ đặc thù của thị trường sở tại, kiểm thử nhiều vòng, đào tạo người dùng đến khi thành thạo mới chuyển đổi. Đêm chuyển đổi dữ liệu, cán bộ hai đầu Hà Nội – Yangon cùng thức trắng, đối chiếu từng con số trước giờ mở cửa giao dịch. Tháng 9/2025, hệ thống mới chính thức vận hành.

Giá trị lớn nhất Yangon để lại không chỉ là một hệ thống chạy ổn định.Đó là một bộ kinh nghiệm được đúc rút khi triển khai Core Banking tại các đơn vị hải ngoại: phương pháp đào tạo, bộ tài liệu, quy trình kiểm thử, danh mục rủi ro cần phòng ngừa. Tất cả được đội dự án “đóng gói” để mang sang chặng tiếp theo – nơi quy mô lớn hơn, yêu cầu cao hơn.

Viêng Chăn – “dạy người dạy”

LaoVietBank là biểu tượng của quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt Việt Nam – Lào trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Tại đây, dự án đang ở giai đoạn quan trọng: kiểm thử UAT, đào tạo con người cho ngày chuyển đổi. Bài học từ Yangon cho thấy, chuyển giao thành công hay không được quyết định ở lớp học, không phải chỉ ở phòng máy chủ.

“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” – lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh được đội dự án cụ thể hóa thành mô hình đào tạo ba tầng:

1. Cán bộ dự án – người giữ chìa khóa. Họ được đào tạo chuyên sâu từ nghiệp vụ, tham số sản phẩm đến kiểm thử, chuyển đổi dữ liệu. Cán bộ BIDV không làm thay mà làm cùng: cùng viết kịch bản kiểm thử, cùng soát dữ liệu, cùng tìm nguyên nhân lỗi.

2. Tiểu giảng viên – người dạy người khác. Đây là khâu “dạy người dạy”. Tiểu giảng viên không chỉ phải hiểu hệ thống, mà phải biết chuẩn bị tài liệu học, dẫn dắt lớp học, đánh giá học viên. Một tiểu giảng viên giỏi lan tỏa kiến thức tới hàng chục đồng nghiệp – điều không chuyên gia nước ngoài nào làm thay được.

3. Người dùng cuối – người phục vụ khách hàng.Giao dịch viên, kiểm soát viên tại các chi nhánh thực hành trên môi trường đào tạo mô phỏng sát thực tế, phải tự tay làm đủ các nhóm giao dịch trước ngày chuyển đổi.

Điểm mới ở Viêng Chăn là quản trị đào tạo bằng dữ liệu. Số giao dịch thực hành của từng chi nhánh được tổng hợp hằng tuần, xếp hạng và phản hồi kịp thời. Chi nhánh còn chậm được kèm cặp thêm; nghiệp vụ nhiều người còn vướng được hướng dẫn lại. Thước đo không còn là “đã tổ chức bao nhiêu lớp”, mà là “người dùng đã thực sự làm được gì”.

Rào cản ngôn ngữ được tháo gỡ bằng sự kiên nhẫn, bền bỉ. Chính các tiểu giảng viên trở thành cầu nối: họ chuyển tải kiến thức hệ thống bằng tiếng Lào, giải thích những thuật ngữ khó bằng cách nói gần gũi với đồng nghiệp. Cán bộ BIDV học vài câu chào hỏi, tôn trọng phong tục, nhịp làm việc của bạn. Bác từng ví tình Việt – Lào sâu hơn nước sông Hồng Hà, Cửu Long; hôm nay, tình cảm ấy được bồi đắp thêm qua từng buổi học.

Phnôm Pênh – chặng tiếp theo đã khởi động

Song song với LaoVietBank, dự án tại BIDC đã khởi động và sẽ chuyển đổi sau LaoVietBank, kế thừa kinh nghiệm của cả hai chặng đi trước. Đây là lợi thế của cách làm “cuốn chiếu”: bài học Yangon được kiểm chứng và hoàn thiện ở Viêng Chăn, rồi tiếp tục được điều chỉnh cho phù hợp với Campuchia.Những gì làm tốt được nhân rộng; những điểm còn vướng được xử lý trước khi kịp lặp lại.

Đội dự án BIDC được tiếp cận sớm phương pháp đào tạo và mô hình ba tầng đã áp dụng ở LaoVietBank. Các nghiệp vụ đặc thù của thị trường Campuchia được rà soát ngay từ đầu, thay vì để đến giai đoạn kiểm thử mới phát hiện. Mỗi chặng sau đi nhanh hơn, chắc hơn nhờ chặng trước.

Đảng bộ dẫn đường, đảng viên đi trước

Đằng sau mỗi chặng đường là vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng và sự nêu gương của từng đảng viên.

Ngay từ khi nhận nhiệm vụ, đảng bộ đã đưa chương trình chuyển đổi Core Banking tại các đơn vị nước ngoài vào nghị quyết sinh hoạt như một nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Mỗi đảng viên được phân công phụ trách một phân hệ nghiệp vụ hoặc một đơn vị cụ thể, có mục tiêu, tiến độ và kết quả đo được. Kết quả hỗ trợ ngân hàng bạn trở thành một tiêu chí đánh giá, xếp loại đảng viên cuối năm.

Với những đảng viên dài ngày công tác ở nước ngoài, chi bộ duy trì sinh hoạt bằng hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, để không ai “đứng ngoài” tổ chức. Sinh hoạt chuyên đề không chỉ bàn tiến độ, mà bàn cả cách ứng xử văn minh, giữ gìn hình ảnh người cán bộ Việt Nam, giữ kỷ luật bảo mật thông tin trong môi trường quốc tế.

Lúc cao điểm, đảng viên là người nhận phần việc khó nhất: trực đêm chuyển đổi dữ liệu ở Yangon, đứng lớp bổ sung cuối tuần ở Viêng Chăn, xử lý những tình huống “không có trong tài liệu”. Bác dạy: “Mình phải chính trước, mới giúp người khác chính được”. Muốn dạy được bạn, người đảng viên phải làm được trước, hiểu sâu trước.

Hiệu quả còn thể hiện ở niềm tin của đối tác. Cán bộ ngân hàng bạn nhìn thấy ở người BIDV một phong cách tận tụy, nói đi đôi với làm, sẵn sàng nhận trách nhiệm. “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” – lời dạy ấy của Bác, hơn nửa thế kỷ sau, vẫn đang được các đảng viên thực hành mỗi ngày.

Từ một dự án đến một cách làm

Nhìn lại chặng đường từ Yangon đến Viêng Chăn, có thể đúc kết ba cách làm cho công tác xây dựng Đảng gắn với chuyển đổi số và hội nhập:

1. Từ “làm thay” sang “làm cùng”, rồi “để bạn tự làm”. Đào tạo theo mô hình ba tầng, đo bằng dữ liệu, lấy năng lực tự chủ của bạn làm thước đo cuối cùng.

2. Tổ chức đảng đi cùng nhiệm vụ. Đảng bộ đặt mục tiêu đo được, phân công rõ người rõ việc, duy trì sinh hoạt linh hoạt – đúng tinh thần đổi mới phương thức lãnh đạo mà Đại hội XIV của Đảng đề ra.

3. Đi trước, đúc kết, rồi trao lại.Mỗi chặng thành công là tài sản cho chặng sau; kinh nghiệm được đóng gói, chuẩn hóa, không để nằm trong đầu một vài cá nhân.

 Suy cho cùng, ba cách làm ấy đều bắt nguồn từ lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh với những người làm nhiệm vụ quốc tế: giúp bạn là tự giúp mình. Hướng tới kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống BIDV, lời dạy ấy đang được người làm ngân hàng thực hiện theo cách rất riêng: gieo tri thức trên đất bạn, gặt niềm tin giữa các dân tộc. Từng buổi học, từng đêm chuyển đổi, từng tiểu giảng viên bước lên bục giảng hôm nay đang viết tiếp những trang mới cho tình hữu nghị – bằng một ngôn ngữ mới: ngôn ngữ số.

Nguyễn Thu Hằng - Đảng bộ Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam ( BIDV)