VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TINH THẦN TRÁCH NHIỆM TRONG XÂY DỰNG VĂN HÓA GIAO THÔNG HỌC ĐƯỜNG

1.Nền tảng tư tưởng và trách nhiệm của thế hệ trẻ

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Giao thông là mạch máu của tổ chức. Giao thông tốt thì mọi việc dễ dàng. Giao thông xấu thì các việc đình trệ”. Lời dạy ấy không chỉ nói về vận hành của xã hội, mà còn gửi gắm một ý nghĩa sâu xa: trật tự, kỷ cương và trách nhiệm của mỗi người sẽ quyết định sự thông suốt của cộng đồng.

Trong kỷ nguyên mới, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không dừng lại ở đấu tranh trên không gian mạng, mà còn phải chuyển hóa thành hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày. Với học sinh THPT, “bảo vệ” trước hết là giữ vững niềm tin, lý tưởng và thái độ sống đúng đắn, kiên quyết không để các biểu hiện lệch lạc về nhận thức, đạo đức, lối sống lan rộng và làm suy giảm“sức đề kháng” của tuổi trẻ.

Từ thực tế địa phương, có thể nhận thấy một vấn đề tưởng như “thuần túy xã hội” nhưng lại có ý nghĩa tư tưởng sâu sắc: văn hóa giao thông. An toàn giao thông phản ánh trực tiếp ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần kỷ luật, trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Bởi vậy, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “ý thức trách nhiệm” để xây dựng văn hóa giao thông tại trường THPT Cộng Hiền và địa bàn xã Vĩnh Hải chính là một cách “lấy xây để chống, lấy “bảo vệ”  làm mục tiêu quyết định trong môi trường học đường.

2. Thực trạng giao thông tại trường THPT Cộng Hiền và địa phương

Trường THPT Cộng Hiền nằm trên trục đường có mật độ phương tiện tương đối cao. Học sinh đi học, đi làm thêm và phụ huynh đưa đón thường tập trung vào các khung giờ trùng với thời điểm công nhân di chuyển. Do tuyến đường liên xã kết nối qua nhiều khu dân cư, lượng xe lưu thông—từ xe tải, xe khách đến xe máy—khiến nguy cơ tai nạn giao thông gia tăng, đặc biệt vào giờ cao điểm.

Nhận thức được đặc thù đó, Ban giám hiệu nhà trường đã quan tâm giáo dục văn hóa giao thông học đường cho học sinh  theo hướng thường xuyên, đồng bộ, gắn với trách nhiệm cá nhân.Nhà trường triển khai các hoạt động cụ thể như:

- Thứ nhất lồng ghép nội dung an toàn giao thông, các buổi sinh hoạt, hoạt động ngoài giờ, và một số môn học phù hợp.

Thứ hai: Tổ chức các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa, hội thi tuyên truyền An toàn giao thông, kết hợp kịch bản, tiểu phẩm do học sinh tham gia.

Thứ ba học sinh viết bản cam kết thực hiện nghiêm Luật Giao thông đường bộ;đồng thời phối  hợp với phụ huynh kí cam kết với phụ huynh đảm bảo an toàn cho con khi tham gia giao thông:

 Nhờ triển khai đồng bộ, phần lớn học sinh đã hình thành thói quen cơ bản: đi đúng phần đường, chấp hành tín hiệu—hiệu lệnh—quy định tốc độ; đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông; hạn chế các hành vi đùa nghịch gây mất an toàn, cản trở giao thông.

Tuy nhiên, bên cạnh những tấm gương chấp hành tốt, vẫn còn một bộ phận nhỏ chưa chuyển hóa nhận thức thành ý thức trách nhiệm. Một số học sinh điều khiển phương tiện vượt quá điều kiện cho phép, không đội mũ bảo hiểm đúng quy định; có trường hợp liên quan đến việc chưa đủ độ tuổi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy. Còn tình trạng dàn hàng ngang, tụ tập gây cản trở; coi nhẹ nguy cơ tai nạn. 

 Trên không gian mạng, đôi khi xuất hiện nội dung cổ vũ “thể hiện cá tính” bằng hành vi vi phạm, tạo hiệu ứng tâm lý đám đông đối với lứa tuổi học sinh.

Đây chính là “điểm nhạy” về tư tưởng và lối sống. Khi trách nhiệm công dân bị xem nhẹ, kỷ cương bị coi thường, thì những luận điệu xuyên tạc, lệch chuẩn có điều kiện tác động, làm hình thành tâm lý bất cần, coi thường pháp luật—từ đó ảnh hưởng đến niềm tin và sự đồng thuận xã hội. Vì vậy, giáo dục văn hóa giao thông không chỉ dừng ở dạy luật, mà còn phải bồi dưỡng bản lĩnh và củng cố “sức đề kháng” để học sinh chủ động tránh xa hành vi sai trái.

Với trường THPT Cộng Hiền (xã Vĩnh Hải), nhà trường đã phối hợp với các cơ quan chức năng của huyện tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở và kiểm tra. Đặc biệt, việc quản lý, hướng dẫn học sinh sử dụng xe điện/xe máy điện bảo đảm đội mũ bảo hiểm được quan tâm thực hiện. Qua theo dõi hằng ngày, trước và sau buổi học, học sinh cơ bản đã đi theo hàng, tuân thủ trật tự và hạn chế đùa nghịch gây mất an toàn.

3. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh để "xây" và "chống"

Thực hiện phương châm "lấy xây để chống", em nhận thấy việc bảo vệ nền tảng tư tưởng Đảng trong vấn đề giao thông được thể hiện rõ ở hai mặt: xây dựng nhận thức và kỉ luật, đồng thời kiên quyết phản bác quan điểm sai lệch, dung túng hành vi vi phạm.

- Thứ nhất: Xây để tạo"sức đề kháng" tư tưởng: Mỗi học sinh cần nhận thức rằng chấp hành luật giao thông không chỉ là thực hiện quy định hành chính, mà còn là biểu hiện của lòng tự trọng, trách nhiệm công dân và đạo đức lối sống. Khi mỗi bạn trẻ có ý thức tự giác, thì các thông tin xấu độc, các quan điểm cổ vũ vi phạm sẽ không còn khả năng lôi kéo, kích động hành vi trái pháp luật. Bởi vậy, giáo dục văn hóa giao thông trong nhà trường có vai trò quan trọng trong việc trang bị kiến thức pháp luật, đồng thời hình thành chuẩn mực ứng xử văn minh—từ đó góp phần bảo vệ niềm tin và định hướng tư tưởng cho học sinh.

Trong quá trình triển khai, nhà trường đã phát huy các phong trào, hoạt động tuyên truyền với thông điệp phù hợp lứa tuổi, như “Văn hóa giao thông, đồng hành tuổi trẻ”; “Văn hóa giao thông là không tai nạn”; “Một ý thức giao thông, triệu nụ cười hạnh phúc”… Bên cạnh tuyên truyền, nhà trường còn chú trọng biểu dương kịp thời các tấm gương học sinh ứng xử đúng mực khi tham gia giao thông; đồng thời nhắc nhở, góp ý thường xuyên để uốn nắn kịp thời các biểu hiện lệch chuẩn.

- Thứ hai, “chống” bằng thái độ kiên quyết với vi phạm và quan điểm sai lệch. Kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện thờ ơ trước nguy cơ tai nạn, coi nhẹ kỷ luật; đồng thời phản bác quan điểm cho rằng “thắt chặt quản lý giao thông” là hạn chế quyền tự do. Thực tế, tự do phải nằm trong khuôn khổ pháp luật. Pháp luật Việt Nam tồn tại để bảo vệ quyền sống, an toàn và lợi ích chính đáng của con người.

Thứ ba, “xây” từ môi trường cổng trường để tạo chuyển biến thực chất. Tại trường THPT Cộng Hiền, mô hình “Cổng trường an toàn giao thông” cần được phát huy mạnh mẽ. Việc các bạn đoàn viên, thanh niên xung kích tham gia điều tiết giao thông không chỉ là hoạt động tình nguyện, mà còn là cách hiện thực hóa trách nhiệm của tuổi trẻ trong xây dựng xã hội kỷ cương, văn minh. Đồng thời, phân luồng hợp lý, nhắc nhở đúng thời điểm giúp học sinh hình thành thói quen tốt ngay từ lúc đến trường và khi tan học.

 4. Giải pháp và lời kết

Là học sinh lớp 10C2, trường THPT Cộng Hiền em xin cam kết thực hiện trách nhiệm của mình theo tinh thần “xây để chống”, cụ thể:

Thứ nhất: Gương mẫu thực hiện. Em tuyệt đối chấp hành luật giao thông; luôn đội mũ bảo hiểm đúng quy định; đi đúng phần đường, tuân thủ tốc độ; không dàn hàng ngang, không tụ tập gây cản trở.

Thứ hai: Tuyên truyền bằng hành động và nội dung tích cực. Em sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, chia sẻ các hình ảnh, thông điệp về văn hóa giao thông của trường và địa phương xã Vĩnh Hải; kịp thời lan tỏa điều đúng, hạn chế hiệu ứng đám đông từ thông tin sai lệch.

 Thứ ba: Trách nhiệm trước tập thể và trước nhân dân:

Em chủ động tham gia các buổi sinh hoạt chính trị, giáo dục pháp luật do nhà trường tổ chức để hiểu sâu vai trò của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong đời sống. Đồng thời, em tự rèn kỷ luật cá nhân để mỗi hành vi khi tham gia giao thông đều trở thành “minh chứng” cho ý thức trách nhiệm.

Kết luận

Như vậy xây dựng văn hóa giao thông tại trường THPT Cộng Hiền không chỉ là chuyện đi lại an toàn, mà còn là biểu hiện sinh động của việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Khi mỗi học sinh là một “chiến sĩ” trên mặt trận văn hóa giao thông, chúng ta góp phần giữ vững ổn định xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo nên “sức đề kháng” trước những luận điệu sai trái—từ đó bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong những việc làm thiết thực nhất.

&list=PL5i64pMHvFys4CcFLFESA6NS8Ht3BdR16&index=2

Trần Duy Hưng

 (Học sinh lớp 10C2 Trường THPT Cộng Hiền – Xã Vĩnh Hải – Hải Phòng)