TỪ “NGẠI SỐ” ĐẾN “THẠO SỐ”: KINH NGHIỆM BƯỚC ĐẦU TRONG CHUYỂN ĐỔI SỐ ĐỐI VỚI ĐẢNG VIÊN NÔNG THÔN

Phá vỡ rào cản từ tư duy đến hành động

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu, nhu cầu bắt buộc, là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới. Phong trào "Bình dân học vụ số" ra đời với mục tiêu giúp người dân, đảng viên đặc biệt là những đối tượng ít có điều kiện tiếp cận công nghệ, có thể nắm bắt và làm chủ công nghệ số, từ đó tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số, xã hội số.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền mô hình địa phương 02 cấp,  Đảng bộ xã Phú Cát có 20 Chi bộ nông thôn với 1.568 đảng viên đang sinh hoạt, nhiều đảng viên cao tuổi đảng, nhiều đảng viên là dân tộc thiểu số nên gặp rất nhiều khó khăn cả về nhận thức trong chuyển đổi số. 100% các Chi bộ nông thôn chưa có máy tính; việc sử dụng máy tính của 12/20 đồng chí Bí thư Chi bộ chưa thành thạo, nhiều đảng viên chưa có điện thoại thông minh để cài đặt và sử dụng ChatGPT, iCVP-Book ( app Sổ tay đảng viên điện tử), HanoiWork… có tới 25% đảng viên chưa có tài khoản ngân hàng; trong sinh hoạt Chi bộ nhiều đồng chí đảng viên có ý kiến là việc đóng đảng phí theo cách truyền thống nộp trực tiếp chứ việc gì phải số hóa, việc gì phải nộp trên dịch vụ công của Đảng; điện thoại thông minh thì không có, xã thì rộng lấy đâu được cán bộ mà hướng dẫn đểlàm;chi bộ nông thôn lấy đâu được máy vi tính để thực hiện; bên cạnh đó trên mạng xã hội các thế lực cho rằng chuyển đổi số chỉ ở đâu, xa vời lắm, phải là “việc của cấp trên” còn cách xa với đời sống thường nhật ở nông thôn thì làm thế nào được…Bên cạnh đó tư tưởng của nhiều đảng viên vẫn cố hữu, lạc hậu, lối mòn quen cách làm trước đây mà không chịu cập nhập về nhiều tiện ích trong chuyển đổi số.

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết muốn chuyển đổi số thành công, trước hết phải chuyển đổi tư duy; chuyển đổi số không phải là cuộc cách mạng của công nghệ, mà trước hết là cuộc cách mạng trong tư duy và hành động của mỗi đảng viên. Chính từ đây, hành trình thay đổi tư duy đến hành động bắt đầu.

Đại hội Đảng bộ xã Phú Cát lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định 2 khâu đột phá; trong đó đẩy mạnh công tác chuyển đổi số là khâu đột phá; không dừng lại ở chủ trương chung,Đảng ủy tiếp tục ban hành Nghị quyết chuyên đề với mục tiêu là đẩy mạnh chuyển đổi số; nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, cải cách thủ tục hành chính của Đảng, nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của đội ngũ cán bộ, đảng viên tại các chi bộ nông thôn trên địa bàn xã để thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của xã.Đồng thời triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mang tính thực tiễn như giao Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã huy động kinh phí bằng nguồn xã hội hóa để trang bị máy tính xách tay, máy in, mạng wifi tới 20 Chi bộ nông thôn. Tuyên truyền, vận động người thân của đảng viên mua điện thoại thông minh cho đảng viên chưa có máy…

Điểm nổi bật nữa là cách làm “đi từng ngõ, gõ từng chi bộ, hướng dẫn từng đảng viên nông thôn, đảng viên người dân tộc thiểu số”; cán bộ được phân công trực tiếp xuống cơ sở, “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn từ những thao tác đơn giản nhất về các thủ tục của Đảng trên dịch vụ công trực tuyến, nhất là tự đóng được đảng phí hằng tháng; lập được tài khoản  giao dịch, mua sắm không dùng tiền mặt; đảng viên tự điểm danh được; Bí thư Chi bộ gửi dự thảo Nghị quyết đưa lên nhóm nội bộ để đảng viên nghiên cứu trước các nhiệm vụ, công việc của Chi bộ mình để đảng viên đóng góp ý kiến; sau khi ban hành Nghị quyết tháng, chuyên đề thì tích hợp lên Sổ tay đảng viên điện tử vv…

 Không quản ngại ngày Thứ 7, Chủ nhật, không có khoảng cách giữa người dạy và người học, không có tư duy hình thức trong tập huấn mà là bình dân học vụ số, người biết về “số” bảo người chưa biết về “số”, người biết nhiều bảo người biết ít.

Cách làm ấy không chỉ giúp đảng viên nông thôn, đảng viên là người dân tộc thiểu số biết sử dụng công nghệ, mà quan trọng hơn, giúp họ hiểu, tin và chủ động trong chuyển đổi số. Từ chỗ e dè, nhiều đảng viên cao tuổi đã có thể tự tin thao tác trên nền tảng số, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, đóng đảng phí không dùng tiền mặt, điểm danh khi đi sinh hoạt trên Sổ tay đảng viên.. Rào cản lớn nhất của chuyển đổi số tại các Chi bộ nông thôn không nằm ở thiết bị hay công nghệ, mà nằm ở tư duy và thói quen, nhất là đảng viên cao tuổi đời, nhiều tuổi đảng. Khi nhận thức được thay đổi, mọi rào cản khác dần được tháo gỡ. Việc triển khai chuyển đổi số từ chi bộ đã góp phần phản bác hiệu quả những quan điểm sai lệch cho rằng chuyển đổi số là xa vời, không cần thiết với nông thôn, là ở cấp cao hơn. Ngược lại, chính những đảng viên ở cơ sở những người từng “ngại số” lại đang trở thành lực lượng tiên phong lan tỏa tinh thần số đến cộng đồng.

Động lực phát triển mới ở nông thôn

Chuyển đổi số tại chi bộ nông thôn thực sự trở thành động lực phát triển bền vững, cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính chiến đấu, tính mới và có sức lan tỏa cao:

- Các chi bộ nông thôn cụ thể hóa Nghị quyết của Đảng ủy để ban hành Nghị quyết chuyên đề của Chi bộ để lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện có hiệu quả. Nghị quyết phải rõ việc, phân công nhiệm vụ rõ cho đảng viên, rõ lộ trình, tránh tình trạng “nói nhiều, làm ít” hoặc triển khai một cách hình thức.

- Tổ chuyển đổi số cộng đồng, tổ tập huấn của Đảng ủy xã cần tiếp tục phát huy và kiên trì bền bỉ trong việc “cầm tay chỉ việc” đặc biệt với đảng viên cao tuổi, những đồng chí cần được hỗ trợ trực tiếp từ lớp trẻ tuổi.Các tổ công tác phải trực tiếp hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, đồng hành cùng cơ sở. Thông qua đó, kịp thời phát hiện những cách làm hay để nhân rộng, đồng thời khắc phục những hạn chế, yếu kém ngay từ chi bộ  “tế bào” của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cở sở.

-  Phải huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số. Chú trọng phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc xã để xã hội hóa, huy động sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trên địa bàn. Việc đầu tư phải có trọng tâm, tránh dàn trải; ưu tiên những hạng mục thiết thực như hạ tầng mạng, thiết bị phục vụ chuyển đổi số.

  - Lấy kết quả từng đảng viên tự thao tác từ cơ bản đến thành thạo trên điện thoại thông minh, trên máy tính cá nhân làm thước đo cho việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết của Đảng ủy xã đã đề ra.

- Từ cách làm khoa học, kiên trì tại xã Phú Cát cần tổng kết cách làm hay, rút kinh nghiệm để nhân rộng ở địa bàn nông thôn Hà Nội và cả nước. Thực tiễn luôn là thước đo sinh động nhất của mọi chủ trương, nghị quyết; vì vậy, việc tổng kết không chỉ dừng lại ở báo cáo thành tích mà cần đi sâu phân tích cụ thể, so sánh khi còn “ngại số” đến khi đã đạt kết quả “thạo số” .

Kinh nghiệm bước đầu có thể nhân rộng

Một là,Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện tốt công tác tuyên truyền để khai thông được tư tưởng, tư duy lạc hậu, trì trệ, thói quen cố hữu để đảng viên nông thôn sẽ chủ động tiếp cận và thích ứng với công nghệ; chuyển đổi số không phải là câu chuyện của công nghệ đơn thuần, mà trước hết là câu chuyện của con người, của tư duy và phương thức lãnh đạo. Như nhiều chuyên gia đã khẳng định, chuyển đổi số là quá trình thay đổi toàn diện cách thức vận hành, tạo ra giá trị mới và nâng cao chất lượng cuộc sống .

Hai là, ở đâu mà đồng chí Bí thư cấp ủy, người đứng đầu, người có vai trò lãnh đạo, dẫn dắn và quyết liệt trong công tác chuyển đổi số thì ở đó chuyển đổi số sẽ đi vào thực chất, không hình thức mà tạo nên sự thống nhất từ tư duy đến hành động. Từ cá nhân phụ trách đến tập trung dân chủ trong cấp ủy đều phải chung một giải pháp là làm cho đảng viên nông thôn dễ hiểu, dễ làm về chuyển đổi số, nhất là chuyển đổi số trong Đảng, khi đảng viên làm được, làm thành thạo thì chắc chắn sẽ làn tỏa rộng rãi đến quần chúng Nhân dân.

Ba là,những đảng viên nông thôn thao tác tốt, không còn e ngại về số hóa nữa đặc biệt là đảng viên cao tuổi “bắt nhịp số” chính là minh chứng thuyết phục nhất để xóa bỏ định kiến, tư tưởng lạc hậu, lối mòn trong suy nghĩ về những cách làm trước đây để lan tỏa về chuyển đổi số.

 Thực tiễn tại các chi bộ nông thôn tại xã Phú Cát đã cho thấy khi tư duy được khai mở, được thay đổi cả về nhận thức và hành động, khi tổ chức Đảng vào cuộc quyết liệt, khi mỗi đảng viên chủ động thay đổi, thì những rào cản tưởng chừng khó vượt qua đều có thể được tháo gỡ.

Từ “ngại số” đến “thạo số” không chỉ là sự thay đổi về kỹ năng, mà sâu xa hơn là sự chuyển mình về nhận thức, là bước tiến về năng lực thích ứng của đội ngũ đảng viên trước yêu cầu của thời đại. Đó cũng chính là minh chứng sinh động cho vai trò tiên phong, gương mẫu của người đảng viên trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

 Trong bối cảnh hiện nay, mỗi chi bộ, mỗi đảng viên cần tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, không ngừng học hỏi, thích ứng, làm chủ công nghệ; đồng thời kiên quyết đấu tranh với những quan điểm sai lệch, bảo thủ, trì trệ, những lực cản vô hình đối với tiến trình phát triển. Tổng Bí thư Tô Lâm từng phát biểu: “Đất nước đang đứng trước cơ hội lớn để vươn mình, nhưng thách thức cũng vô cùng to lớn. Chúng ta phải quyết tâm thực hiện cuộc cách mạng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, không để lỡ thời cơ thêm lần nữa”. Nếu từng đảng viên ở mỗi chi bộ nông thôn thực sự thấm nhuần tinh thần ấy, thì chuyển đổi số sẽ không còn là khẩu hiệu, mà trở thành hành động tự giác, thường xuyên và hiệu quả. Khi mỗi đảng viên nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong dòng chảy phát triển chung của đất nước, họ sẽ chủ động học hỏi, mạnh dạn thay đổi, sẵn sàng tiếp cận và làm chủ công nghệ.